Emoties

​EMOTIES

Kaderdag 12 november 2022​

​Inhoud

• Emoties, de basis en hun functie

• Het verschil tussen emoties en gevoelens

• Herkennen van emoties

• Emoties bij ongevallen

• Hulpverlening en emoties

• Jouw eigen emoties

Multiple Choice

Wat is niet waar over emoties?

• Een emotie is een innerlijke beleving of gemoedstoestand

• Een emotie is een reactie op een gebeurtenis

• Een emotie kan spontaan optreden

• Een emotie kan worden opgeroepen door een waarnmening op onderbewust niveau

​Wat zijn emoties

​q Innerlijke beleving of gemoedstoestand

​

q Reactie op een situatie of gebeurtenis

​

q Ook door reactie op onbewuste waarneming

​

​

​Basisemoties

​q Hoofdgroepen van emoties

​

q Basisemoties zijn universeel

​

q Zes basisemoties

​​Boosheid

​

​Basisemoties

​​Vreugde

​

​​Verdriet

​

​​Angst

​

​​Afschuw

​

​​Verrassing

​

Multiple Choice

Deze emotie zorgt voor het leegmaken van het werkgeheugen, zodat de aandacht volledig op het hier en nu wordt gebracht. Hiermee kan de ontstane situatie worden aangepakt.

• Boosheid

• Verrassing

• Angst

• Afschuw

​Functie van verrassing

​q Wordt uitgelokt door iets onverwachts, nieuws of vreemds

​

q Zorgt voor alertheid (evolutionaire functie)

​

q Vervolg is een andere basisemotie

​

​

​Functie van afschuw

​q Natuurlijke reactie op nieuwe dingen

​

q Overleven; voedsel en ervaringen

​

q Sociale afkeer

​

​

Multiple Choice

Deze emotie kan schuldgevoel of angst opwekken. Door wetenschappers wordt deze emotie vaak gezien als de meest natuurlijke drijfveer die wij hebben. Over welke emotie gaat dit?

• Vreugde

• Verdriet

• Boosheid

• Verrassing

​Functie van vreugde

​q Reactie op behalen van persoonlijk doel

​

q Beloning voor gedrag dat voor positieve effecten zorgt

​

q Groot geluk kan leiden tot negatieve gevoelens

​

​

Multiple Choice

Van de zes basisemoties is de rol van deze emotie misschien wel het belangrijkst. Deze emotie stelt ons in staat om te handelen bij machteloosheid. Deze emotie is erg belangrijk bij de zelfbescherming.

• Vreugde

• Verdriet

• Boosheid

• Angst

​Functie van verdriet

​q Aandacht op de persoon zelf in plaats van op de schadelijke prikkel

​

q Verwerken van negatieve ervaringen

​

q Niet uiten kan leiden tot psychische problemen

​

​

Multiple Choice

Wat is waar over de functie van Angst?

• Angst is evolutionair gezien bedoeld om te overleven, maar heeft voor ons weinig waarde meer.

• Angst staat het ontwikkelen van nieuwe beschermende reacties in de weg.

• Angst belemmert ons om te vechten of te vluchten.

• Angst is bedoeld voor het vermijden van gevaarlijke situaties.

​Functie van angst

​q Vermijden of ontsnappen uit gevaarlijke situatie

​

q Zorgt voor snelle activatie van het lichaam

​

q Onderdrukken leidt juist tot meer angst

​

​

​Functie van boosheid

​q Bewaken van persoonlijke grenzen en waarden

​

q Reactie op afschuw of verdriet

​

q Uiten is gezond

​

​

Poll

Zijn emoties en gevoelens hetzelfde?

• Ja, deze termen geven hetzelfde aan.

• Nee, emoties en gevoelens zijn verschillend.

• Soms, dat ligt aan de context waarin je de term gebruikt.

​Emoties

​

​q Reactie op prikkels van buitenaf

​

q Oorsprong in het limbisch systeem

​

q Gericht op VVV

​

q Goed of fout / veilig of onveilig

​

q Sterke impuls die veel energie vragen

​

​

​

​

​

​Emoties en gevoelens

​

​Gevoelens

​

​q Komen voort uit abstract denken

​

q Inschatten emotie en nadenken over gedrag

​

q Beoordelingsmechanisme

​

q Ontwikkelgevoelig

​​

q Regulerende functie

​

​

​

​

​

​Emoties en gevoelens

​

​Herkennen van emoties

​q Uiting van emoties

• Lichamelijke reacties

• ​Gezichtsuitdrukkingen

• Specifiek gedrag

​

q Aangeboren mimiek

​

q Gevoel gekoppeld aan emotie

​

​

Multiple Choice

Welke emotie zie je hier?

• Angst

• Boosheid

• Verrassing

• Afschuw

Multiple Choice

Welke emotie zie je hier?

• Boosheid

• Angst

• Boosheid

• Afschuw

Multiple Choice

Welke emotie zie je hier?

• Afschuw

• Vreudge

• Verrassing

• Verdriet

​Herkennen van emoties

​Angst

​Herkennen van emoties

​Afschuw

​Herkennen van emoties

​Vreugde

​Emoties bij ongevallen

​​q Basisgevoel van veiligheid

​

q Factoren bij verlies van gevoel van veiligheid±

• Ernst van het ongeval

• Eerdere ervaringen

  ​

q 3 fases van ongevalssituaties

​Emoties bij ongevallen

​​q Fase 1: moment van het ongeval

• Verlies van veiligheid en vertrouwen

• Waarneming:

  Ø Gezichtsuitdrukking: angst, afschuw, verrassing (ongeloof)

  Ø Lichamelijke reacties: zweten, hartkloppingen, trillen, verlaagde of verhoogde spierspanning

  Ø Specifiek gedrag: hyperalert handelen of juist blokkeren, in zichzelf keren

​Emoties bij ongevallen

​​q Fase 2: direct na het ongeval

• Besef van de situatie

• Nadenken over gevolgen

• Waarneming:

  Ø Gezichtsuitdrukking: angst, verdriet, boosheid

  Ø Lichamelijke reacties: trillen, pijn, hoofdpijn, misselijkheid

  Ø Specifiek gedrag: agressie, vragen naar vertrouwd persoon, huilen, steun zoeken(fysiek of mentaal)

​Emoties bij ongevallen

​​q Fase 3: herstelperiode

• Periode van verwerking

• Bovenliggende emoties: angst, boosheid en verdriet

  ​

q Gevoelssysteem is actief

​

q Lange termijn gevolgen op emotioneel gebied

Multiple Choice

In welke fase van een ongevalssituatie kun je als eerstehulpverlener betrokken zijn bij het slachtoffer?

• Alleen in fase 1

• Alleen in fase 2

• In zowel fase 1 als 2

• In zowel fase 2 als 3

• In zowel fase 1, 2 als 3

​EHBO en emoties

​​q Omgaan met emoties in de eerste fase

​

• Keuze om geen hulp te verlenen is prima

• Eigen veiligheid staat voorop

• Benoem wat je ziet

• Geef omstanders een taak

• Ga niet tegen anderen in

• Ben eerlijk en creatief in je antwoorden

• Respecteer de privacy

​EHBO en emoties

​​q Omgaan met emoties in de tweede fase

​

• Toon begrip

• Bewaak je eigen grenzen

• Blijf neutraal in jouw reacties

• Ben eerlijk en open

• Luister goed naar het slachtoffer

Multiple Choice

In fase 3 ben je als eerstehulpverlener niet meer betrokken bij het slachtoffer.

Toch kan deze fase invloed hebben op de hulpverlening.

Wat is waar over fase 3?

• Door eerdere ervaringen is het letsel vaak minder ernstig.

• Door eerdere ervaringen kan het slachtoffer zichzelf beter helpen na een ongeval.

• Door eerdere ervaringen kunnen emoties heftiger aanwezig zijn.

​EHBO en emoties

​​q Basisregels voor de hulpverlener

​

• Blijf zelf rustig

• Benader het slachtoffer en omstanders vriendelijk en zonder oordeel

• Stel je voor en vraag of je mag helpen

• Geef objectieve informatie

• Geef het slachtoffer redenen om jou te vertrouwen

​Emoties en de hulpverlener

Belangrijk om mee te geven aan cursisten:​​

​

q Emoties komen meestal pas na afsluiten van de hulpverlening

​

q Twijfel, boosheid of schuldgevoel is normaal

​

q Praat over wat je hebt meegemaakt

​Vragen?