SƠ LƯỢC PHẢN ỨNG CHÁY NỔ

​Hiện tượng? Vai trò của các chất? Loại phản ứng gì?

CÁC PHẢN ỨNG CÓ CHUNG ĐẶC ĐIỂM GÌ?

Multiple Select

Đặc điểm của phản ứng cháy

• phát sáng

• tỏa nhiệt

• Là phản ứng oxi hóa – khử

• là phản ứng trao đổi

Đặc điểm của phản ứng cháy

là phản ứng
oxi hoá- khử

Có tỏa nhiệt

Có phát sáng

2. ĐIỀU KIỆN CẦN VÀ ĐỦ ĐỂ PHẢN ỨNG CHÁY XẢY RA

Điều kiện cần

03

02

01

Nguồn nhiệt

Chất oxi hóa

。

Chất cháy

Labelling

Cho biết chất cháy, chất oxi hoá và nguồn nhiệt?

Drag labels to their correct position on the image

O₂

C₃H₈ C₄H₁₀

C

Mg

Ngọn lửa

Điều kiện đủ

03

02

01

Thời gian tiếp xúc của ba điều
kiện cần phải đủ lâu để xuất hiện sự cháy.

Nguồn nhiệt phải đạt tới giới hạn
bắt cháy của chất cháy

。

Nồng độ oxygen trong không khí
phải lớn hơn 14% thể tích

Điều kiện cần và đủ để phản ứng cháy xảy ra

• Nồng độ oxygen trong không khí (thường phải lớn hơn 14% thể tích)

• Nguồn nhiệt phải đạt tới giới hạn bắt cháy của chất cháy;

• Thời gian tiếp xúc của 3 điều kiện cần phải đủ lâu để xuất hiện sự cháy.

Điều kiện đủ

Điều kiện cần

* Khi đốt cháy, một chuỗi các phản ứng hóa học xảy ra nối tiếp nhau và nhiệt độ ngọn lửa được duy trì, chính nhiệt tỏa ra từ phản ứng cháy. Sự cháy sẽ tiếp diễn nếu vẫn còn nhiên liệu và nguồn cung cấp oxygen liên tục.
** Khi cháy, do quá trình đối lưu, sản phẩm cháy bay ra, đồng thời oxygen vào để ngọn lửa tiếp tục cháy.

II. Phản ứng nổ

1. Khái niệm và đặc điểm của phản ứng nổ

​Mô tả hiện tượng và so sánh mức độ của các vụ nổ

Hậu quả của vụ nổ bom nguyên tử.

Về bản chất, vụ nổ là sự giải phóng năng lượng đột ngột, tỏa ra môi trường xung quanh, tạo thành sóng âm (sóng nổ hoặc sóng xung kích).
Một vụ nổ thường gây thiệt hại bởi âm thanh lớn, nhiệt lượng, ánh sáng và sóng nổ.

Đặc điểm

03

02

01

Tạo áp suất cao: ở tâm nổ.

Tỏa nhiều nhiệt: sự tỏa nhiệt
mạnh là điều kiện để duy trì phản ứng nổ.

。

Tốc độ phản ứng nhanh: trong
khoảng thời gian ngắn.

Vụ nổ có thể sử dụng với mục đích xây dựng (phá đá, đào hầm, phá dỡ công trình), mục đích giải trí (pháo hoa, pháo sáng,…),…

PHÂN LOẠI

Phản ứng nổ vật lí

Phản ứng nổ hóa học

Phản ứng nổ hạt nhân

01

Phân loại phản ứng nổ:

Phản ứng nổ vật lí

Xảy ra do sự giải phóng năng lượng đột ngột và rất

nhanh trong phản ứng hóa học

Phản ứng nổ hạt nhân

Nổ do sự giải phóng thể tích đột ngột sau khi vật chất bị nén dưới một áp suất cao, không kèm theo PƯHH.

Phản ứng nổ hóa học

Xảy ra do phản ứng nhiệt hạch hoặc phân hạch, kèm theo giải phóng nhiệt lượng vô cùng lớn.

Hiện tượng nào nổ vật lí? nổ hóa học?

II.3. Nổ bụi

“Nổ bụi” gây ra bởi các vật liệu hữu cơ hoặc vô cơ ở dạng rắn, có khả năng bốc cháy trong không khí và tỏa nhiệt mạnh.
Ví dụ:
•Vật liệu hữu cơ: bột ngũ cốc, bột đường, bột gỗ, bột, vải, bột cao su, bột dược phẩm,…

•Vật liệu vô cơ: bột kim loại (Al, Mg, Zn, Fe,…), bột
phi kim (than, S, P, sillicon,…),…

5 yếu tố đề hình
thành “nổ bụi”

03

02

01

Nguồn oxygen

Nồng độ bụi mịn đủ lớn

。

Nguồn

nhiệt

04

05

Nhiên liệu

Không gian đủ kín.

III. những sản phẩm độc hại thường sinh ra trong các phản ứng cháy

CO, H₂S, NO₂, SO₂...

HCN

HCl, HBr, HF...

Sản phẩm của quá trình cháy phụ thuộc vào bản chất của chất cháy, chất oxi hóa và đặc điểm của quá trình cháy hoàn toàn hay không hoàn toàn.

Cháy hoàn toàn

• Thừa hoặc đủ oxygen
• Chất cháy chuyển hóa thành

sản phẩm bền, không còn khả năng cháy tiếp.

Cháy không hoàn toàn

• Thiếu hoặc nồng độ oxygen

thấp

• Sản phẩm cháy chứa các sản

phẩm độc hại và còn khả năng cháy tiếp.

Sản phẩm

Tác hại

-Gián tiếp gây thiếu oxi cho quá trình hô hấp, gây hôn mê bại não,..

-Tăng hiệu ứng nhà kính, nóng lên toàn cầu

CO

- Làm giảm khả năng vận chuyển O2, gây bất tỉnh và tử vong
sau vài phút.

SO2

-Gây co thắt phế quản, viêm niêm mạc đường hô hấp, ảnh hưởng chức năng phổi

-Gây mưa acid

NO2

-Gây mưa acid, thủng tầng ozone

HCl

- Ngứa da, ho, chảy nước mắt, tổn thương đến phổi.

Khói, bụi mịn, bồ

hóng

- Gây ra các bệnh về hô hấp, mắt, da, tim mạch, ung thư (bụi mịn).

Bảng 5.2. Tác hại của một số sản phẩm cháy đến sức khỏe và môi trường

CO2

-Gây tổn thương niêm mạc phổi, tổn thương đến phổi, mắt, mũi, họng.

Hiện tượng nào sau đây là nổ vật lý? Hiện tượng nào là nổ hóa học?

a) Nổ quả bóng bay do bơm quá căng.

b) Nổ chùm bóng bay chứa khí hydrogen khi bắt lửa.

Phản ứng cháy

Là những phản ứng oxy hóa – khử giữa chất cháy và chất oxi hóa, có tỏa ra nhiều nhiệt và phát ra ánh sáng

Điều kiện cần: chất cháy; chất oxi hóa; nguồn
nhiệt.
Điều kiện đủ: (1) nồng độ oxygen trong không khí phải lớn hơn 14% thể tích; (2) nguồn nhiệt phải đạt tới giới hạn bắt cháy của chất cháy; (3) thời gian tiếp xúc của ba điều kiện cần phải đủ lâu để xuất hiện sự cháy.

Phản ứng nổ

Phản ứng nổ là phản ứng xảy ra với tốc độ rất lớn kèm theo sự tăng thể tích đột ngột và tỏa lượng nhiệt lớn.

Gồm: nổ vật lý, nổ hóa học (trong đó có nổ bụi), nổ hạt nhân.

SƠ

LƯỢC
PHẢN
ỨNG
CHÁY
VÀ NỔ

Tóm tắt kiến thức

Multiple Choice

Phản ứng oxi hóa – khử giữa chất cháy và chất oxi hóa, có tỏa nhiệt và phát ra ánh sáng là

• phản ứng hạt nhân.

• phản ứng cháy.

• phản ứng trung hòa.

• phản ứng nổ.

Multiple Choice

Các điều kiện cần cho phản ứng cháy là:

• chất cháy, chất oxi hóa, nguồn nhiệt.

• chất cháy, chất khử, nguồn nhiệt.

• chất cháy, chất oxi hóa, chất xúc tác.       

• chất cháy, nguồn nhiệt, chất xúc tác.

Multiple Choice

Phản ứng xảy ra với tốc độ rất lớn kèm theo sự tăng thể tích đột ngột và tỏa nhiệt lượng lớn là

• phản ứng trao đổi.

• phản ứng cháy.

• phản ứng trung hòa.

• phản ứng nổ.

Multiple Choice

Nổ quả bóng bay do bơm quá căng là hiện tượng nổ

• vật lí.

• hóa học.

• hạt nhân.

• sinh học.

Multiple Choice

Đâu không phải là dấu hiệu đặc trưng của phản ứng cháy?

• Có phản ứng hóa học xảy ra.

• Có tỏa nhiệt.

• Có phát sáng.

• Có sự tăng thể tích đột ngột.

Multiple Choice

Đâu không phải là mục đích sử dụng của các phản ứng nổ?

• Phá đá, đào hầm.

• Phá dỡ công trình.

• Pháo hoa, pháo sáng.

• Sản xuất điện năng.

Multiple Choice

Phát biểu nào sau đây không đúng?

• Trong vụ nổ vật lí không xảy ra phản ứng hóa học.

• Nổ bom mìn, thuốc nổ là một dạng nổ vật lí.

• Nổ vật lí xảy ra thường do áp suất cao.

• Nổ hóa học bắt nguồn từ các phản ứng hóa học.

Multiple Choice

Quan sát hình bên và cho biết những yếu tố để hình thành " nổ bụi " :

    

• Nguồn nhiệt

• Nồng độ bụi mịn đủ lớn, nguồn oxygen

• Nhiên liệu, không gian đủ kín

• Tất cả những ý trên

Multiple Choice

Hiện tượng nào sau đây là hiện tượng nổ vật lý:

•    Nổ lốp xe

•    Nổ pháo hoa

•    Nổ súng, bom

•   Nổ mìn khai thác đá vôi

Multiple Choice

Phát biểu nào sau đây không đúng?

• Trong vụ nổ vật lí không xảy ra phản ứng hóa học.

• Nổ bom mìn, thuốc nổ là một dạng nổ vật lí.

• Nổ vật lí xảy ra thường do áp suất cao.

• Nổ hóa học bắt nguồn từ các phản ứng hóa học.