ІТ менеджмент 3 лекция

ЖОБАНЫ ЖОСПАРЛАУ

ф.-м.ғ.к., доцент Талипова М.Ж.

Дәріс жоспары:

1. Жобаны жоспарлаудың
негізгі түсініктері.
2. Жобаның жоспарын құру
және талдау әдістемесі.
3. Жоспарлау үдерісі.

Қолданылатын әдебиеттер

1. А.М. Жуманбаева, А.Қ.
Самбетбаева. Ақпараттық жүйелер
жобаларын басқару негіздері. оқу
құралы. – Стер. бас – Алматы: Қазақ
университеті, 2020. – 148 б.
2. Симионов Ю.Ф. Информационный
менеджмент: учебное пособие для
студ. вузов / Ю. Ф. Симионов, В. В.
Бормотов. - Ростов н/Д: Феникс, 2016.
- 250 с.

Өткен материалды қайталау

Multiple Choice

Жобалар құрамы мен құрылымы бойынша неше түрге бөлінеді?

• 2

• 3

• 4

• 1

Multiple Choice

Ұйымның функционалдау деңгейінде тек бір есепті шешуге арналған  ресурстық, мерзімдік және басқа қоршаулармен  жобалық командамен шектелген жоба.

• Моножоба

• Мультижоба

• Мегажоба

• Ғылыми жоба

Multiple Choice

Экономикалық, әлеуметтік, ұйымдастырушылық, техникалық, сонымен қатар, көпканалды қамтумен өнімді жіберу жүйесі бірнеше өзарабайланысқан жобалар.

• Әлеуметтік жоба

• Моножоба

• Мультижоба

• Мегажоба

Multiple Choice

Жүзеге асыру мерзімі бойынша жобалар неше түрге бөлінеді?:

• 4

• 5

• 3

• 2

Multiple Choice

Жобаның басталуынан, ұйымдастыру мен даярлаудан, жұмысты орындаудан және аяқтаудан тұратын кезең -

• жобаның өмірлік циклі

• жобаның мағынасы

• жобаның басқарылуы

• жобаның түрі

Жоспарлау

–

бұл

менеджменттің

алғашқы функциясы.

Жобаларды басқару үшін:

✓ орындалатын

жұмыстардың

жоспары

құрылады;

✓ жоспардың орындалуы бақыланады.

Кез-келген

жобаның

басталуы

жəне

аяқталуы бар.

Программалық

өнімді

құру

жобасын

жүзеге асыру кезінде жоспарлардың бірнеше
түрлері қолданылады.

Стратегиялық

• Ұзақ

кезеңді
қамтиды.

Ағымдық

• Ағымдағы

орындала-
тын жобаға
жатады.

Жедел

• Бірнеше рет

құрылуы
жəне бір
жоба бойы
орындалуы
мүмкін.

Жоспарлау

–

жобаның

орындалу

кезінде

орындалатын

тұрақты үдеріс.

Жоспарлаудың мəні мақсатты қоя білуден
жəне оған жету үшін əр түрлі тəсілдерден
тұрады:
✓ жұмыстарды

орындау

кезінде

əр

түрлі

жабдықтар мен əдістерді қолдану;

✓ресурстарды үйлестіре білу;
✓ жоба қатысушыларының жұмысты бірлесе

отырып орындауы.

Жоба жоспарының қажеттілігі:

✓ жоспар

айқын

түсінікті

(орындалатын

жұмыстардың

орындалу

барысы)

қалыптастыруға көмектеседі;

✓ жоспар

жобаның

орындалуы

кезіндегі

əр

адамның рөлін айқындап береді;

✓ жоспар

жұмыстың

əр

түрлі

бөліктерінің

арасындағы барлық өзара байланысты көруге
мүмкіндік береді;

✓ жоспардың

көмегімен

қай

кезде

мақсатқа

жеткендігін,

қашан

жобаның

аяқталғанын

көруге болады.

Жоба мақсаты айқын түрде берілуі керек

жəне

белгілі

бір

критерийлерді

қанағатандыруы тиіс:

қайшылықсыздық

өлшемділік

шынайылық

нақтылық

Жоспарлауға жалпы бағыттама мына түрде болады:

есептер тізімін жасау

жұмыстың орындалу графигін құру

талап етілген ресурстарды бөліп алу

жауапкершіліктерді бөлу

есептер арасындағы тәуелділікті анықтау

шығындарды бағалау

есептің орындалу мерзімін анықтау

Жоба

жоспары-

ның

құрамы

Есептер

Ресурстар

Бағыты

Есептер

типі

нақтыланған
ұзақтықпен

нақтыланған

еңбек

шығынымен

нақты

ресурстар
көлемімен

Ресурстар

кадрлар

Ақпараттық
жабдықтар

Техникалық
жабдықтар

Програм-

малық

жабдықтар

Жобада əр қызметкердің өз рөлі бар.

Адам ресурстарының тізімін жасау кезінде
рөлдік жоспарлау жиі қолданылады, яғни
жұмысты

орындау

үшін

мамандардың

қажеттілігі анықталады, содан

кейін

ғана

қызметкерлер жұмысқа алынады.

Ресурстар

құны

–

жобада

оларды

қолдану құны. Екі баға қолданылады:
✓уақыт бойынша бірлік;
✓пайдалану құны (уақытқа қатыссыз).

Тағайындау

–

нақты

есептер

мен

ресурстар байланысы.
Тағайындау

ресурстар

мен

есептерді

біріктіреді. Есептің орындалуына жауапты
тағайындалады. Жеке есептерге ресурстарды
тағайындау

арқылы

есептердің

орындалу

мерзімін реттеуге болады.

Жоба

үшбұрышы (жобаны орындау

параметрлері):

уақыт

жұмыс
көлемі ақша

Жоба құрамының кез-келгенінің өзгерісі

басқаларының

өзгерісіне

алып
келеді.

Үшбұрыштың ішіндегі төртінші элемент –
сапа. Кез келген құрамның өзгеруі сапаға əсер
етеді.

Жоба

жоспарын

құрған

кезде

мына

сипаттамаларды берген жөн:

✓ ұзақтығы;

✓ еңбек өнімділігі;

✓ жоспарлау әдістемесі.

Ресурстарды

жоспарлау

жəне

тағайындау құрамына кіреді:
1) ресурстар тізімін жасау;
2) жұмыс уақытын анықтау (қашан қай

ресурс

қажет

және

қай

уақыт

аралығында ол қолданылады);

3) жоба құнын жоспарлау.

Жоспарлау

үдерісі

– күрделі,

итеративті. Жұмысты орындау үшін жоба
жөніндегі барлық ақпаратты жəне алдыңғы
жобалар жайлы мағлұматтарды жинау керек.
Осы кезде жобаның барлық есептерін жəне
оларды шешу жолдарын бірден қарастыру
қажет.

Жоспарлау кезінде шешілетін мәселелер:
1. Нені орындау керек?
2. Кім

орындайды

жəне

кіммен

байланысу

керек?

3. Қандай мерзімде?
4. Қажетті

ресурстар

мен

ақпарат

көздері

қандай?

5.

Жұмыстың орындалу құны қандай?

6. Ең

ықтимал

тəуекелдіктер

жəне

олардың

жобаның орындалуына əсері қандай?

7. Жобаның сапалық сипаттамалары қандай?

Жоспарлау

үдерісі

Негізгі

Қосымша

Жоспарлаудың негізгі үдерістері:

функционалды декомпозициялау (негізгі функциялар);

өмірлік айналымның фазалары бойынша жұмыс құрамын анықтау;

жұмыстар тізімін, олардың өзара байланысын анықтау және
оларды құжаттандыру;

жұмыс ұзақтығын бағалау;

жұмыс құрамын, олардың тізбегін және күнтізбелік жоспарды құру
үшін қажетті ресурстарды талдау;

ресурстар құнын есептеу және жобаның сметасын жасау;

жоспарлаудың басқа үдерістерін қосып, жоба жоспарын жасау.

Жоспарлаудың қосымша үдерістері:

сапаны басқару бойынша жұмыстарды жоспарлау;

верификация мен аттестация бойынша жұмыстарды жоспарлау;

тәуекелдікті, конфигурацияны басқаруды жоспарлау;

ұйымдастыруды жоспарлау – жоба қатысушысының жобадағы
рөлін анықтау;

кадрларды басқаруды жоспарлау;

программалық және техникалық жабдықтарды жеткізуді жоспарлау.

Бекіту сұрақтары