14. Łagodzenie sowietyzacji w Polsce

Łagodzenie

sowietyzacji w Polsce

Trudny początek “odwilży”

Po śmierci Józefa Stalina nie złagodzono systemu
komunistycznego:

Rozpoczęła się tzw. “odwilż”

-obniżenie wskaźników planu 6-letniego

-złagodzenie cenzury

-nasilenie się nastrojów od 1956 r. po ujawnieniu przez
Chruszczowa zbrodni stalinowskich

III 1956 r.- śmierć Bolesława Bieruta, nowym przywódcą
PZPR zostaje Edward Ochab- w kierownictwie rozpoczęła się
walka o władzę.

IV 1956 r.- Sejm ogłasza amnestię dla więźniów
politycznych.

Multiple Choice

W kwietniu 1956 r. Sejm ogłasza:

• zbrodnie stalinowskie

• amnestię dla więźniów politycznych

• nowego przywódcę Edwarda Ochaba

• walkę o władzę

Przepisz:

Po śmierci Bolesława Bieruta nowym przywódcą PZPR
zostaje Edward Ochab.

Poznański Czerwiec 1956 r.

28 czerwca 1956 r.- Poznań- tzw. czarny czwartek-
protest robotników z Zakładów im. J Stalina,
poparte przez kilkudziesięciu tys. mieszkańców
miasta. Żądania były nie tylko ekonomiczne-
podwyższenie płac, ale i polityczne: “Żądamy
chleba. Wolne wybory”.

Zginęło ponad 70 osób a kilkaset zostało rannych.

Premier Józef Cyrankiewicz obwiniał wrogie Polsce
ośrodki imperialistyczne i podziemie.

Społeczeństwo domagało się ukarania winnych
użycia siły.

Multiple Choice

W Poznaniu robotnicy protestowali z hasłem:

• "Żądamy chleba. Krótki dzień pracy"

• "Żądamy pieniędzy.

  Wolne wybory"

• "Żądamy chleba.

  Wolne wybory"

• "Żądamy wyborów.

  Wolne niedziele"

Przepisz:

W czerwcu 1956 r. w Poznaniu odbył się tzw. czarny czwartek-
czyli protest robotników o lepsze warunki życia. Zginęło
kilkadziesiąt osób.

Oczekiwanie na zmiany

W zakładach zaczęto tworzyć rady robotnicze- najbardziej znana w
Fabryce Samochodów Osobowych w Warszawie.

1 sierpnia - obchodzono rocznicę powstania warszawskiego - władza
komunistyczna umniejszała jego rolę.

Prymas Stefan Wyszyński- podczas internowania napisał tekst modlitwy w
formie ślubów Najświętszej Maryi Pannie Królowej Polski odwołując się
do tradycji narodowych i obecnej sytuacji.
https://www.youtube.com/watch?v=5YoSMUn7vLM

Jasnogórskie Śluby Narodu- 26 sierpnia 1956 r.- odczytane w obecności
miliona wiernych na Jasnej Górze przez biskupa Michała Klepacza.

Multiple Choice

Jasnogórskie śluby napisał:

• Władysław Gomułka

• Stefan Wyszyński

• Jan Paweł II

• Józef Stalin

Przepisz:

Prymas Stefan Wyszyński- napisał tekst modlitwy do Najświętszej Maryi
Pannie Królowej Polski odwołując się do tradycji narodowych i obecnej
sytuacji.

Październikowy przełom

19.10.1956 r.- VIII Plenum ( zebranie organu
kierowniczego w pełnym składzie) Komitetu
Centralnego PZPR - udział brał Władysław Gomułka.

Organizowano masowe wiece żądając głębokich
zmian- przywódcy ZSRS obawiali się o utratę władzy
w Polsce.

Nikita Chruszczow - powołał Władysława Gomułke
na I Sekretarza KC PZPR, który opowiedział się za
procesem demokratyzacji pod kierownictwem PZPR.

Gomułka cieszył się poparciem społeczeństwa,
dawał nadzieje na reformy oraz na skończenie
zbrodni aparatu władzy.

Multiple Choice

Nikita Chruszczow powołał Władysława Gomułkę na:

• prezydenta

• premiera

• I Sekretarza KC PZPR

• I Sekretarza ZSRS

Przepisz:

1956 r.- Władysław Gomułka zostaje I Sekretarzem KC PZPR.

Zmiany:

-określenie zasad stacjonowania w Polsce wojsk sowieckich

-powrót z ZSRS ponad 200 tys obywateli mających obywatelstwo w
1939r.

-uwolnienie prymasa Stefana Wyszyńskiego- poprawa stosunków z
Kościołem

-ograniczenie ingerencji państwa na obsadzanie stanowisk w Kościele

-przywrócenie religii do szkół

-I 1957 r.- wybory do Sejmu- weszła m.in. grupa posłów katolickich

-Urząd Bezpieczeństwa zmienił się na Służbę Bezpieczeństwa, jako
aparat przemocy

-powstanie ZOMO- Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej

Multiple Choice

ZOMO to:

• Zmobilizowane Odwody Milicji Obywatelskiej

• Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej

• Zmotoryzowane Oddziały Milicji Obywatelskiej

• Zmodyfikowane Odwody Milicji Obywatelskiej

Multiple Choice

SB to:

• Służba

  Bezpieczna

• Służba Bezpieczeństwa

• Specjalna

  Bezpieka

• Słabe

  Bezpieczeństwo

Zmiany w gospodarce i kulturze

1957 r.- zwiększenie produkcji dóbr konsumpcyjnych- ograniczenie
wydatków na zbrojenie.

Poprawiła się sytuacja rolników- lepsze zaopatrzenie w maszyny i
narzędzia.

Kilka lat później ponownie:

-rozwój przemysłu ciężkiego

-pogorszenie zaopatrzenia w towary dla ludności

-brak mieszkań

Złagodzenie masowej indoktrynacji: ( wpajanie ideologii lub doktryny
politycznej)

-swoboda dla uczelni

-złagodzenie cenzury

-pojawienie się w literaturze krytyki systemu stalinowskiego i
ukazywanie w pozytywnym świetle żołnierzy AK

-pojawienie się literatury zagranicznej- również pisarzy polskich
piszących na emigracji

-“polska szkoła filmowa”- reżyserzy pokazywali problemy
współczesne i historyczne

-pojawiły się filmy zagraniczne

-grany był jazz, pojawił się big-beat nawiązujący do rock-and-roll

https://www.youtube.com/watch?v=Pi4a1R4dyJM

Multiple Choice

Indoktrynacja to:

• wpajanie ideologii lub doktryny

  katolickiej

• wpajanie ideologii lub doktryny politycznej

Przepisz:

Od 1957 r.- nastąpiły stopniowe zmiany w gospodarce i kulturze.

Nowe konflikty władz PRL z Kościołem katolickim

Przygotowania do obchodów 1000 lecia chrztu Polski zbiegły się z zakończeniem pojednawczej
polityki władz PRL wobec Kościoła:

-utrudnianie praktyk religijnych

-usuwanie krzyży z miejsc publicznych

-zakaz budowy świątyń

-usunięcie religii z Kościoła

-odebranie zgromadzeniom zakonnym przedszkoli i domów dziecka

Wielka Nowenna- program 9-letni ogłoszony przez prymasa Stefana Wyszyńskiego - prace nad
zwalczaniem wad narodowych i umocnienie pozytywnych postaw.

Szkoły “tysiąclecia”- ustanowione przez Sejm PRL- budowa szkół dzięki pracy społecznej .

1965r.- list do biskupów niemieckich- wysłany przez biskupów polskich, potraktowany przez
Gomułkę jako zdrada prymasa Wyszyńskiego polskich interesów narodowych.

Multiple Choice

Wielka Nowenna to:

• program 9-letni ogłoszony przez Władysława Gomułkę

• program 9-letni ogłoszony przez prymasa Stefana Wyszyńskiego

• program 5-letni ogłoszony przez prymasa Stefana Wyszyńskiego

• program 9-letni ogłoszony przez papieża

Multiple Choice

Szkoły tysiąclecia budowane były z okazji rocznicy:

• 1000 lat koronacji

• 1000 lat chrztu Polski

• 1000 lat powstania państwa

• 1000 lat urodzin Mieszka I

Obchody chrztu Polski- kościelne

Gniezno, kwiecień 1966 r.- początek
uroczystości kościelnych.

3 maja- odczytanie “Aktu oddania Polski
w macierzystą niewolę Maryi, Matki
Kościoła” przez prymasa S.
Wyszyńskiego.

Wędrówka kopii Matki Boskiej
Częstochowskiej po Polsce- przerwane
przez SB.

Władze PRL nie zgodziły się na przyjazd
papieża Pawła VI.

Multiple Choice

Obchody chrztu Polski obchodzone były przez państwo wspólnie z Kościołem katolickim:

• prawda

• fałsz

Obchody chrztu Polski- państwowe

“Defilada tysiąclecia”- 22 lipca 1966 r.- uroczysta parada wojskowa
w Warszawie.

https://www.youtube.com/watch?v=Af-l5c3CDAs

Po milenium władze PRL:

-złagodzono szykany przeciwko Kościołowi lecz

-SB prowadziła inwigilację (systematyczne i tajne śledzenie )
duchownych

-duchownych nakłaniano do współpracy

-moralność socjalistyczna- przekonywanie, że religia jest zbiorem
złudzeń

-ludzie wierzący - spychani na obywateli drugiej kategorii

-część obywateli- milicjanci, żołnierze- nie mogli uczestniczyć w życiu
religijnym

-wyznawcy wiary nie mieli możliwości kariery zawodowej

Multiple Choice

Funkcjonariusz milicji i żołnierze legalnie chrzcili swoje dzieci:

• prawda

• fałsz

Przepisz:

W 1966 r. odbyły się obchody tysiąclecia chrztu Polski- osobne
Kościelne i państwowe.

Po milenium władze państwowe prowadziły inwigilację
duchownych i szykanowanie wierzących.