19. Droga do "Solidarności"

Droga do

“Solidarności”

Budowa “drugiej Polski”

E. Gierek - nowy styl rządzenia:

-bezpośredni kontakt z ludźmi

-pojedyncze gesty kontaktu z Kościołem

-złagodzenie cenzury

-zwolnienie więźniów politycznych

-rozpoczęcie budowy “drugiej Polski”

-zaciągnięcie kredytów w zachodnich bankach

-budowano i unowocześniono zakłady przemysłowe: Port
Północny w Gdańsku, Huta Katowice

-pojawiły się produkty z zachodu (np. coca-cola)

-rosły płace, utrzymywano niskie ceny

-ludność kupowała towary wcześniej niedostępne

-młodzi wyjeżdżali na zachód do pracy sezonowej- wysoki kurs
walut zachodnich

-wprowadzono wolne soboty i niedziele- korzystanie z rozrywki i
wypoczynku

-członkowie partii mieli wysokie pensje i przydziały na dobra
luksusowe

-1975 r.- reforma administracyjna= 49 województw ( było 17)

-w rolnictwie zniesiono dostawy obowiązkowe

-rolnicy podejmowali pracę w zakładach przemysłowych-
chłoporobotnicy

-władze sztucznie utrzymywały niskie ceny artykułów
żywnościowych a koszty ponosiło państwo

Multiple Choice

W 1975r. powstało

• 17 województw

• 49 województw

• 16 województw

• 51 województw

Symbol rozwoju motoryzacji

https://www.youtube.com/watch?v=nxkigiyeF_U

Protesty i opozycja

Władza:

-zyskała poparcie społeczeństwa dzięki dobrobytowi

-nasiliła indoktryncję - młode pokolenie

-PZPR- zyskało nowych członków ze względu na zyski

Luty 1976r.- zmiana Konstytucji PRL:

-PZPR jest przewodnią siłą w budowie socjalizmu

-umocnienie przyjaźni i współpracy z ZSRS

Przeciwnicy zmian- Kościół katolicki i inteligencja

Multiple Choice

Przeciwnikami zmian w Konstytucji byli:

• Kościół katolicki

  i rolnicy

• Kościół katolicki

  i inteligencja

• Władze ZSRS

• Członkowie PZPR

Multiple Choice

W Konstytucji dodano stwierdzenie o:

• umocnieniu i współpracy z USA

• rozluźnieniu współpracy z ZSRS

• umocnieniu i współpracy z ZSRS

• rozluźnieniu współpracy z USA

Czerwiec 1976r.- ogłoszenie podwyżek cen- mięso i wędliny o 70% wywołała
protesty społeczne.

Protesty- brutalnie rozpędzone przez ZOMO i MO, 2 tys zatrzymanych- wieloletnie
więzienie, zwolnienia z pracy- efektem było wycofanie podwyżek cen:

-Radom- podpalenie gmachu Komitetu Wojewódzkiego PZPR

-Płock

-Ursus- zatrzymanie ruchu pociągów

Komitet Obrony Robotników-

-organizacja pomocy finansowej i prawnej

-początkowo skupiał kilkanaście osób: Jacek Kuroń, Antoni Macierewicz

-działał jawnie- uważany za nielegalny

-członkowie narażeni na szykany na zlecenie SB np. student Stanisław Pyjas
zginął od pobicia

Multiple Choice

Pomoc finansową i prawną represjonowanym uczestnikom oferował:

• Partia Obrony Uczestników

• Komitet Ochrony Robotników

• Komitet Obrony Robotników

• Ochrona Protestujących Robotników

1977r.- KOR przekształcony w Komitet Samoobrony Społecznej “KOR”:

-program społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznych zmian

-przyczynił się do powstania:

➔

Konfederacji Polski Niepodległej (KPN)- założonej przez Leszka Moczulskiego

➔

Wolnych Związków Zawodowych - Gdańsk, Katowice

➔

tzw. drugiego obiegu-wydawnictwo podziemne, drukowane i wydawane poza
zasięgiem cenzury

➔

Towarzystwa Kursów Naukowych - w mieszkaniach prowadzono wykłady
poświęcone nowej historii

Multiple Choice

Tzw. "drugi obieg" to:

• sprzedaż czasopism, książek itp po dokonaniu cenzury

• sprzedaż ubrań i artykułów przemysłowych wcześniej używanych

• drukowanie i rozprowadzanie czasopism, książek itp poza zasięgiem cenzury

• skupowanie używanych podręczników szkolnych

Multiple Choice

Towarzystwo Kursów Naukowych zajmowało się:

• szkoleniem nauczycieli i wykładowców

• prowadzeniem warsztatów dla bezrobotnych

• prowadzeniem wykładów poświęconych najnowszej historii Polski

• opłacaniem stypendiów dla biednych studentów

Załamanie gospodarcze

-źle zaciągnięte kredyty i zainwestowane pieniądze

-wzrost zadłużenia Polski- 1977r. 15 mld, 1979r. 24 mld dolarów

-brak artykułów żywnościowych i przemysłowych

-częste przerwy w dostawie prądu

-wzrost inflacji

-1976r.- mięso i wędliny sprzedawane po wysokich cenach w
sklepach komercyjnych

Pielgrzymka Jana Pawła II

1978r.- arcybiskup krakowski Karol Wojtyła zostaje papieżem-
Jan Paweł II- ogromne niezadowolenie władz PRL

https://www.youtube.com/watch?v=g6ZpsLlII0c

Czerwiec 1979r.- pierwsza pielgrzymka do Polski.

- udział setek tysięcy Polaków z poczuciem siły, jedności i

godności

- nie doszło do żadnych niepokojów

Multiple Choice

Karol Wojtyła został papieżem w :

• 1979r.

• 1981r.

• 1977r.

• 1978r.

Od strajków do porozumień społecznych

Lipiec 1980r.- podwyżki cen mięsa i wędlin

Sierpień 1980r.- strajk pracowników Stoczni Gdańskiej- żądania:

-podwyżki płac

-przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy- działaczy
Wolnych Związków Zawodowych

-rozszerzenie protestów

Powstanie Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej -
16/17 sierpnia 1980r. a potem w Szczecinie- ogłoszenie 21 postulatów.

Wysłanie delegacji rządowej do rozmowy ze strajkującymi w Gdańsku i Szczecinie-
odrzucona przez strajkujących zgoda na negocjacje z załogami poszczególnych
przedsiębiorstw

Multiple Choice

W sierpniu 1980r. podjęli strajk robotnicy:

• Stoczni Szczecińskiej

• Stoczni Gdyńskiej

• Stoczni Gdańskiej

• Stoczni Sopockiej

Międzyzakładowy Komitet Strajkowy uzyskuje wsparcie grupy ekspertów-
Bronisław Geremek, Tadeusz Mazowiecki- rządzący zgodzili się na postulaty
oprócz utworzenia wolnych związków zawodowych.

Po wystąpieniu kolejnych strajków podpisano porozumienie społeczne:

-Szczecin

-Gdańsk

-Jastrzębie

Nowym przywódcą PZPR po
ustąpieniu Edwarda Gierka
zostaje Stanisław Kania

Czas “Solidarności”

17 wrzesnia 1980r.- utworzono Niezależny Samorządny Związek Zawodowy
“Solidarność” - NSZZ”S”- przewodniczący Lech Wałęsa, zarejestrowany w Sądzie
Wojewódzkim 10 listopada 1980r.

“Solidarność”:

-ruch społeczny

-zrzesza ok 10 mln ludzi

-kształtują się nowe więzi

-uwierzono, że jest możliwość wpływu na losy państwa

Zorganizowano Niezależne Zrzeszenie Studentów i związki zawodowe rolników.

Wielkie ożywienie :

-rozpowszechnianie wydawnictw niezależnych

-nowe programy nauczania historii i języka polskiego

-Nagroda Nobla w dziedzinie literatury- Czesław Miłosz

Multiple Choice

NSZZ "S" to;

• Niezależny Samorządowy Związek Zawodów "Solidarność"

• Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Socjalizm"

• Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność"

• Nieugięty Samorządny Związek Zawodowy "Solidność"

Zmiany w Polsce= niepokój władz ZSRS, Breżniew żąda od Kani podjęcia
zdecydowanych kroków przeciwko siłom kontrrewolucji.

13 maj 1981r.- zamach na życie Jana Pawła II

https://www.youtube.com/watch?v=-xk1dZ5TgaM

28 maj 1981r.- śmierć prymasa Wyszyńskiego- następca Józef Glemp

Obrady I Zjazdu “Solidarności”- wrzesień 1981r. Gdańsk- powołano Komisję
Krajową- przewodniczący Lech Wałęsa, domagano się demokratycznych zmian w
Polsce

Nasilanie konfrontacji

Październik 1980r. - nowy
przywódca PZPR-

gen Wojciech Jaruzelski.

Powołano Wojskowe
Terenowe Grupy Operacyjne
do ukrócenia działalności
lokalnej administracji i
ochrony interesów obywateli.

Multiple Choice

W październiku 1980r. nowym przywódca PZPR został:

• Stanisław

  Kania

• Wojciech Jaruzelski

• Leonid

  Breżniew

• Józef

  Glemp

Pogarszanie się warunków życia:

-trudności z realizacją kartek żywnościowych, zakupem chleba, mleka

-nowe protesty- “marsze głodowe” kobiet i dzieci

-wyjazdy ludności do RFN i Austrii

-oczernianie “Solidarności” - oskarżanie o wzniecanie niepokojów i podważanie
zasad ustrojowych państwa

Notatka:

Realizacja inwestycji po 1970r. dzięki kredytom zagranicznym

1976r.- stłumienie protestów robotniczych w radomiu, Ursusie, Płocku.

Pielgrzymka Jana Pawła II - czerwiec 1979r.- umocnienie poczucia godności i
niezależności Polaków.

Protesty robotników w sierpniu 1980r. - podpisanie porozumień społecznych i
powstanie “Solidarności”

Zadanie domowe:

Zad. 2 str. 119.