ლექსის ანალიზი

ლექსის ანალიზი

​ოსიაურის საჯარო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი სონია ჭანკოტაძე- ძულიაშვილი

მხატვრული ტექსტის ანალიზი (ანალიტიკური ნაშრომი) არამხატვრული ჟანრის ტექსტია, რომელიც იწერება აუცილებლად მწიგნობრული სტილით. ამ ტიპის ნაშრომი გულისხმობს ანალიზის, სინთეზისა და შეფასების მომენტებს.

ლექსის ანალიზი, ისევე, როგორც სხვა ჟანრის ნაწარმოებების გარჩევა შეიძლება რამდენიმე მიმართულებით: იდეური, თემატური, მხატვრული, ლინგვისტური…

უმეტეს შემთხვევაში იდეურ-თემატური და მხატვრული ანალიზი თავმოყრილია ერთ ნაშრომში.

მხატვრული ტექსტის ანალიზი, როგორც ნებისმიერი ანალიტიკური ტექსტი, შედგება სამი ნაწილისაგან:
შესავალი, ძირითადი ნაწილი და დასკვნა

შესავლის ფუნქციაა საკითხ(ებ)ის დასმა, პრობლემის შესახებ მკითხველისათვის ძირითადი და წინასწარი ინფორმაციის მიწოდება.

ძირითად ნაწილში უნდა განიხილოთ ზემოთ წარმოდგენილ პრობლემათაგან თქვენთვის საჭირო და თქვენს მიზანთან დაკავშირებული.

რაც შეეხება დასკვნას, მისი მიზანია, შეაჯამოს, განაზოგადოს მსჯელობა და მკითხველის ყურადღება კიდევ ერთხელ გაამახვილოს ძირითად სათქმელზე.

შესავლის შექმნისას თავი აარიდეთ იმ ზოგადი ინფორმაციის გადმოცემას, რომელიც უშუალოდ არ უკავშირდება თემას;

შესავალი და დასკვნა უნდა იყოს კონკრეტული;

შესავალი და დასკვნა არ უნდა იყოს ძალიან ვრცელი;

თავი აარიდეთ ვრცელ და მაღალფარდოვან წინადადებებს;

 მხატვრული ნაწარმოების ანალიზი უნდა ეყრდნობოდეს  ტექსტური მასალიდან წარმოდ­გენილ არგუმენტებს, კონ­კრეტულ მაგალითებს, ფაქტებს, მტკიცებულებებს;

სასურველია, რომ მოვიხმოთ ალუზია, ინტერტექსტუალობა;

შეგიძლიათ გამოიყენოთ ციტირებისა და პერიფრაზის (პარაფრაზირების) ხერხები.

ლექსის გაანალიზების სქემა

Open Ended

I ნაწარმოების სათაური, ავტორი, შესაძლებელია თარიღიც

Open Ended

II ნაწარმოების დაწერის ისტორია და მოტივაცია

Open Ended

III  ნაწარმოების თემა, იდეა , ძირითადი აზრი (ვურთავთ პარაფრაზებს/ციტატებს

მოსაზრებების გასამყარებლად)

Open Ended

IV ენობრივ-გამომსახველობითი საშუალებები (ტროპის სახეები, მხატვრული

ხერხები), 

Open Ended

V ლირიკული გმირი (ავტორი თავადაა თუ ვისიმე პირით გადმოგვცემს სათქმელს)

Open Ended

VI ლექსის ფორმა, სალექსო ზომა, რითმა, რიტმი,

Open Ended

VII მოკლე შეჯამება/ დასკვნა, რომელშიც ვეთანხმებით ან ვეწინააღმდეგებით ლექსთან დაკავშირებულ მოსაზრებას, ან საკუთარ მოსაზრებას წარმოვადგენთ.

მადლობა ყურადღებისთვის!