GROUP 1 MAGNOLIA

KABANATA 11: ANG
PILIPINO TUNGO SA
PAG UNLAD

Aralin 1: Konsepto ng Pambansang
Kaunlaran

PAANO BA MASASABI NA ANG
ISANG BANSA AY
MAUNLAD?

Ang isang bansa ay maunlad kung mayroon sila nitong katangian:

•1. Mayroong magandang ekonomiya

Masasabing may magandang ekonomiya ang isang bansa kung mayroon itong mataas na pag-unlad sa ekonomiya at mayroon itong tinatawag na seguridad pang pinansiyal.

• Nakabase ang magandang ekonomiya ng bansa sa GDP o Gross Domestic Product per capita ng isang bansa na nagrerepresenta ng kabuuang kita ng isang ekonomiya ay nahahati sa bilang ng mamamayan na nakatira sa isang bansa.

PRESENTATION TITLE

2

Multiple Choice

Paano masasabing ang isang bansa ay may magandang ekonomiya?

• Mayroon itong tinatawag na seguridad pang pinansiyal.

• Mayroon balanseng kalakalan sa import at export nito.

• Maraming nakapagtapos ng pag-aaral

• Nakakagawa ito ng produktong agrikultura na higit pa sa pangangailangan ng mga taong nakatira sa bansa.

• Lahat ng nabanggit

PAANO
BA MASASABI NA
ANG
ISANG BANSA AY
MAUNLAD?

2. Mayroong industriyalisasyon at mayroong malakas na dayuhang pangkalakalan

PRESENTATION TITLE

2

• Nakakagawa ito ng produktong agrikultura na higit pa sa pangangailangan ng mga taong nakatira sa bansa.

• Mayroon ding balanseng kalakalan sa import at export nito.

3. MAYROON ITONG POLITICAL STABILITY

• MAYROON ITONG EPEKTIBONG PAMAHALAAN, WALANG KRIMINALIDAD NA
NANGYAYARI SA BANSA, WALANG MGA HIMAGSIKAN, MAYROONG RESPETO SA
BATAS ANG MGA TAO, WALANG SIGALOT, MAYROONG TRANSPARENCY,
WALANG KORAPSYON.

4. Mayroong magandang kalusugan at Edukasyon ang lahat ng nakatira sa isang bansa.

• Mas matagal ang buhay ng mga mamamayang nakatira dito. Isa ito sa indikasyon na

ang bansa ay mayroong malusog na pamumuhay.

• Maraming nakapagtapos ng pag-aaral

• Kumpleto ang mga kagamitan sa kalusugan

PRESENTATION TITLE

3

Multiple Choice

Ang mga sumusunod ay ang mga katangian ng isang bansang maunlad sa pagkakaroon ng political stability maliban sa isa, alin dito?

• WALANG KRIMINALIDAD NA NANGYAYARI SA BANSA

• WALANG MGA HIMAGSIKAN

• MAYROONG RESPETO SA BATAS ANG MGA TAO

• WALA SA NABANGGIT

Multiple Select

Ibigay ang mga katangian ng isang bansang mayroong magandang kalusugan at edukasyon.

• Maraming nakapagtapos ng pag-aaral

• Kumpleto ang mga kagamitan sa kalusugan

• Mas matagal ang buhay ng mga mamamayang nakatira dito

• Nakakagawa ito ng produktong agrikultura na higit pa sa pangangailangan ng mga taong nakatira sa bansa.

5. WA L A N G MA HIR A P, MAY PA NTAY NA
PA G TING IN S A TA O S A L IP U NA N AT
K A S A R IA N NITO .

• ANG ISANG MAUNLAD NA BANSA AY WALANG
TAONG NAGHIHIRAP AT LAHAT AY PANTAY-
PANTAY DAHIL ANG LAHAT AY MAY PAGGALANG
SA ISA’T-ISA.

May mga bansa ring uunlad pa lamang, ang mga katangian nito ay:

1. Mayroong pamahalaan ngunit hindi masyadong maayos ang pamamahala

ng bayan dahil sa ibang kakulangan.

2. May mga mayayaman ngunit marami pa din ang mahihirap.

3. May mga nakapag-aral ngunit marami pa din ang walang trabaho.

4. May layunin sa edukasyon at kalusugan ngunit kulang pa din ito sa suporta.

5. Kulang pa sa mga kagamitan.

4

SA PAG UUNLAD NG BANSA MERON RIN ITONG
SINASABING KA UNL A R A N O PAG-UNLAD ITO AY KUNG
SAAN PAGKAKAROON NG PAG-ASENSO O PAG-ANGAT
NG ISANG BANSA, LUGAR O PAMAYANAN. ITO AY ANG
PINAKAMINIMITHI NG ISANG BANSA AT NG LAHAT.

Meron rin itong sinasabing Pagsulong o growth ito ay
tumutukoy sa mga piskal na pagbabago ito ay resulta ng
isang prosesong nagpapakita ng pagbabago sa isang
ekonomiya na madaling masukat.

PRESENTATION TITLE

5

MGA BATAYAN NG
PAG UNLAD NG
EKONOMIYA

Ang pag unlad ay isang
multidimensional na proseso na
kinapapalooban ng pagbabago ng
organinsasyon at pagbabago ng
oryentasyong ng kabuwang pang-
ekonomiya at panlipunang sistema.

MGA PANG EKONOMIYA

PANG EKONOMIYANG
PAGSULONG

•paggawa ng maraming
trabaho sa bansa

•pagsasaayos ng
turismo sa bansa

•pag tayo ngnegosyo

•pagaangkat ng
produkto sa ibang
karatig na bansa

•pag bayad ng buwis

•maayos na healthcare
system

•Maayos na edukasyon

PANG EKONOMIYANG
PAG-UNLAD

Ang pang
ekonomiyang pag-
unlad ay isang
sangay ng
ekonomiya na
nagtutulak sa mga
pang-ekonomiyang
aspeto
ng proseso ng pag-
unlad sa mga low
income na bansa.

Multiple Choice

Ang mga sumusunod ay ang mga batayan sa pag-unlad ng pang-ekonomiyang pagsulong maliban sa isa, alin dito?

• Pagsasaayos ng turismo sa bansa

• Pagaangkat ng produkto sa ibang karatig na bansa

• Nakatuon sa pagbabago sa kaayusan ng ekonomiya

• Paggawa ng maraming trabaho sa bansa

ANG MULTIDE MONS Y O NA L AY TUM
UTUKOY SA PAGKAKAROON NG IBA'T
IBANG ASPEKTO PAGTUNGKOL SA
PAGSUSURI SA ISANG BAGAY.

PE R CAPITA
INCOME O AVERAGE INCOME)
AY SINUSUKAT ANG ARITMETIKANG
GITNANG KINITA NG BAWAT TAO S
A ISANG LUGAR (LUNGSOD, REHIYO
N, BANSA, ATBP.) SA LOOB NG ISAN
G TAON. TINUTUOS ITO SA PAMAM
AGITAN NG PAGHATI ANG KABUUA
NG KITA NG LUGAR SA KABUUANG
POPULASYON NITO.

8

TATLONG CORE VALUE NG PAG-UNLAD:

Sustenance

Self-esteem

Freedom

Nangangahulugan ito jg

pagkakaroon ng kakayanan
ng mga tao na matugunan

ang kanilang mga

pangunahing

pangangailangan gaya ng

pagkain, tahanan, at maayos

na kalusugan.

Ito ay tumutukoy sa
pagpapahalaga sa

dignidad ng
indibidwal.

Tinutukoy nito ang

pagpapalawak ng mga
pagpipilian ng mga tao

pagdating sa mga

produkto at serbisyo na
inahahain ng ekonomiya

at ng lipunan para sa

kanila.

PRESENTATION TITLE

9

Multiple Choice

Ito ay tumutukoy sa pagpapahalaga sa dignidad ng indibidwal.

• Sustenance

• Self-esteem

• Freedom from Servitude

Multiple Choice

Binubuo ito ng pagkakaroon ng mga alternatibo na makatutulong parasa indibidwal na matugunan ang kaniyang mga pangangailangan at kagustuhan batay sa kaniyang preperensiya

• Sustenance

• Self-esteem

• Freedom from Servitude

AMARTYA SEN, ISANG INDIAN NA PINARANGALAN NG NOBEL

PEACE PRIZE SA EKONOMIKS PARA SA KANIYANG AKDA NA
DEVELOPMENT AS FREEDOM, NA ANG PAGKAKAROON NG
KALAYAAN AY ANG LAYUNIN NG PAGPAPAUNLAD AT SIYA RING
PAMARAAN UPANG MATAMO ANG KAUNLARAN. IPINALIWANAG
NIYA NA KINAKAILANGAN NG CAPABILITY TO FUNCTION. ITO AY
TUMUTUKOY SA KAKAYANAN NG ISANG INDIBIDWAL NA
MAISAGAWA ANG NAIS NIYA SA MGA YAMAN O KALAKAL NA
MAYROON SIYA.

AMAR TYA S E N

SUSTAINABLE
DEVELOPMENT GOALS

Ang Sustainable Development Goals (SDGs),
na kilala rin bilang mga pandaigdigang
layunin, ay pinagtibay ng mga bansang
miyembro ng UN noong 2015 bilang
pundasyon para sa kanilang mga layunin at
estratehiya sa pambansang pag-unlad.

17. Pagtutulungan para sa mga Adhikain

11

Ang SDGs
ay binubuo ng labing pito na magkakaugnay.

1. Walang Kahirapan

2. Walang Nagugutom

3. Mabuting Kalusugan at Maayos na
Pamumuhay

4. Dekalidad na Edukasyon

5. Pagkakapantay- pantay ng Kasarian

6. Malinis na Tubig at Sanitasyon

7. Abot-kaya at Malinis na Enerhiya

8. Disenteng Trabaho at Maunlad na Ekonomiya

9. Industriya, Inobasyon, at Impraestruktura

10. Bawasan ang Hindi Pagkakapantay- pantay

11. Tuloy-tuloy ang Pag-unlad sa mga Lungsod at
Pamayanan

12. Responsableng Pagkonsumo at Produksiyon

13. Aksiyong Pangklima

14. Pangangalaga sa Buhay at Yamang Dagat

15. Pangangalaga sa buhay at Yamang Lupa

16. Kapayapaan, Katarungan, at Matatag na mga
Institusyon

PANUKAT SA KAUNLARAN

Araw-araw ay sinusuong ng bawat bansa ang mga
hamon sa pagkamit ng kaunlaran nito. Maraming salik
ang pagkamit ng kaunlaran na dapat isaalang-alang
upang masabing maunlad ang isang bansa. Ilan sa
mga ito ay ang pagkakaroon ng mataas na GDP,
pagbuti sa kalidad ng buhay ng tao, at pagpapanatili
ng mga yaman nito. Sa araling ito, mas mauunawaan
mo kung paano nagkakaiba ang pagsulong at pag-
unlad

12

MGA BANSA NA MAY
PINAKAMATAAS NA HDI SA
TAONG 2019

Ang pagtukoy sa datos nito ay
natatamo sa pamamagitan ng
pagsukat sa tatlong dimensiyon;
ito ay ang pagkakaroon ng
mahaba at malusog na buhay,
pagiging maalam, at pagkakaroon
ng maayos na antas ng
pamumuhay. Sinusuri ang mahaba
at malusog na buhay sa
pamamagitan ng haba ng buhay
pagkapanganak (life expectency
birth).

PRESENTATION TITLE

13

KAHALAGAHAN SA
PAGSUKAT NG PAG-
UNLAD

Ang kaunlaran o
pag-unlad ay
usang konseptong
marami ang
kahulugab depende
sa aspekto o
perspektiba na
gagamitin.

14

Open Ended

BAKIT MAHALAGA NA MALAMAN ANG SUKAT NG KAUNLARAN SA ISANG BANSA?

REPORTERS

SEAN GABRIELE

TABALOC

LEADER

FRANK MIGUEL

GALVEZ

Reporter NO.2

JOHN BRYCE REMPOJO

Reporter No.3

JONIÑO VINCENT

CABUG-OS

Reporter No. 4

15

THANK YOU

@[e-mail]

PRESENTATION TITLE

16