องค์ประกอบของการสื่อสาร

องค์ประกอบของการสื่อสารข้อมูล

แบบทดสอบก่อนเรียน

การสื�อสารข้อมูลหมายถึงการแลกเปลี�ยนข้อมูลข่าวสารโดย
ผ่านทางสื�อกลางในการสื�อสารซึ�งอาจเป�นสื�อกลางประเภทที�มีสาย
หรือไร้สายก็ได้องค์ประกอบพื�นฐานของระบบการสื�อสารข้อมูล
ประกอบด้วย

องค์ประกอบของการสื่อสารข้อมูล

การสื�อสารข้อมูลมี 5 รูปแบบ

องค์ประกอบของการสื่อสารข้อมูล

1. ข้อมูล/ข่าวสาร (data/message)

2. ผู้ส่ง (sender)

3. ผู้รับ (receiver)

4. สื่อกลางในการส่งข้อมูล (transmission media)

5. โพรโทคอล (protocol)

องค์ประกอบของการสื่อสารข้อมูล

1. ข้อมูล/ข่าวสาร (data/message) คือข้อมูลสารสนเทศต่างๆ
ที�ต้องการส่งไปยังผู้รับโดยข้อมูลข่าวสารอาจประกอบด้วย
ข้อความตัวเลขรูปภาพเสียงวีดิทัศน์หรือสื่อประสม

2. ผู้ส่ง (sender) คือคนหรืออุปกรณ์ที่ใช้สําหรับส่งข้อมูล/
ข่าวสารซึ่งอาจเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์โทรศัพท์กล้องวีดิทัศน์
เป็นต้น

องค์ประกอบของการสื่อสารข้อมูล

องค์ประกอบของการสื่อสารข้อมูล

3. ผู้รับ (receiver) คือคนหรืออุปกรณ์ที่ใช้สําหรับรับข้อมูล/
ข่าวสารที่ทางผู้ส่งข้อมูลส่งให้ซึ่งอาจเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์โทรศัพท์
เป็นต้น

4. สื�อกลางในการส่งข้อมูล (transmission media) คือส่งที�ทํา
หน้าที�ในการรับส่งข้อมูลข่าวสารไปยังจุดหมายปลายทางโดยสื�อ
กลางในการส่งข้อมูลจะมีทั�งแบบมีสายเช่นสายเคเบิลสายยูทีพี
สายไฟเบอร์ออพติกและสื�อกลางในการส่งข้อมูลแบบไร้สายเช่น
คลื�นวิทยุไมโครเวฟและดาวเทียม

องค์ประกอบของการสื�อสารข้อมูล

องค์ประกอบของการสื่อสารข้อมูล

5. โพรโทคอล (protocol) คือกฎเกณฑ์ระเบียบหรือข้อปฏิบัติ
ต่างๆที่กําหนดขึ้นมาเพื่อเป็นข้อตกลงในการสื่อสารข้อมูลระหว่าง
ผู้รับและผู้ส่ง

ประเภทของช่องทางการส่งข้อมูล

แบบซิมเพล็กซ์(Simplex)
เป�นการติดต่อทางเดียวเมื�ออุปกรณ์หนึ�งส่งข้อมูลอุปกรณ์อีกชุดจะต้องเป�นฝ�ายรับ
ข้อมูลเสมอตัวอย่างการใช้งานเช่นในระบบสนามบินคอมพิวเตอร์แม่จะทําหน้าที�ติดตามเวลา
ขึ�นและลงของเครื�องบินและส่งผลไปให้มอนิเตอร์ที�วางอยู่หลายๆจุดให้ผู้โดยสารได้ทราบ
ข่าวสารคอมพิวเตอร์แม่ทําหน้าที�เป�นผู้ส่งข้อมูลมอนิเตอร์ต่างๆทําหน้าที�เป�นผู้รับข้อมูล
ไม่มีการเปลี�ยนทิศทางของข้อมูลเป�นการส่งข้อมูลแบบทางเดียว

ประเภทของช่องทางการส่งข้อมูล

แบบซิมเพล็กซ์(Simplex)
เป�นการติดต่อทางเดียวเมื�ออุปกรณ์หนึ�งส่งข้อมูลอุปกรณ์อีกชุดจะต้องเป�นฝ�ายรับ
ข้อมูลเสมอตัวอย่างการใช้งานเช่นในระบบสนามบินคอมพิวเตอร์แม่จะทําหน้าที�ติดตามเวลา
ขึ�นและลงของเครื�องบินและส่งผลไปให้มอนิเตอร์ที�วางอยู่หลายๆจุดให้ผู้โดยสารได้ทราบ
ข่าวสารคอมพิวเตอร์แม่ทําหน้าที�เป�นผู้ส่งข้อมูลมอนิเตอร์ต่างๆทําหน้าที�เป�นผู้รับข้อมูล
ไม่มีการเปลี�ยนทิศทางของข้อมูลเป�นการส่งข้อมูลแบบทางเดียว

ประเภทของช่องทางการส่งข้อมูล

แบบซิมเพล็กซ์(Simplex)
เป�นการติดต่อทางเดียวเมื�ออุปกรณ์หนึ�งส่งข้อมูลอุปกรณ์อีกชุดจะต้องเป�นฝ�ายรับ
ข้อมูลเสมอตัวอย่างการใช้งานเช่นในระบบสนามบินคอมพิวเตอร์แม่จะทําหน้าที�ติดตามเวลา
ขึ�นและลงของเครื�องบินและส่งผลไปให้มอนิเตอร์ที�วางอยู่หลายๆจุดให้ผู้โดยสารได้ทราบ
ข่าวสารคอมพิวเตอร์แม่ทําหน้าที�เป�นผู้ส่งข้อมูลมอนิเตอร์ต่างๆทําหน้าที�เป�นผู้รับข้อมูล
ไม่มีการเปลี�ยนทิศทางของข้อมูลเป�นการส่งข้อมูลแบบทางเดียว

ประเภทของช่องทางการส่งข้อมูล

แบบซิมเพล็กซ์(Simplex)
เป�นการติดต่อทางเดียวเมื�ออุปกรณ์หนึ�งส่งข้อมูลอุปกรณ์อีกชุดจะต้องเป�นฝ�ายรับ
ข้อมูลเสมอตัวอย่างการใช้งานเช่นในระบบสนามบินคอมพิวเตอร์แม่จะทําหน้าที�ติดตามเวลา
ขึ�นและลงของเครื�องบินและส่งผลไปให้มอนิเตอร์ที�วางอยู่หลายๆจุดให้ผู้โดยสารได้ทราบ
ข่าวสารคอมพิวเตอร์แม่ทําหน้าที�เป�นผู้ส่งข้อมูลมอนิเตอร์ต่างๆทําหน้าที�เป�นผู้รับข้อมูล
ไม่มีการเปลี�ยนทิศทางของข้อมูลเป�นการส่งข้อมูลแบบทางเดียว

ประเภทของช่องทางการสื�อสารข้อมูลแบ่งได้เป�น 3 ประเภทคือ

ประเภทของช่องทางการส่งข้อมูล

แบบฮาฟดูเพล็กซ์ (Half Duplex)
เป�นการติดต่อกึ�งสองทางเป�นการเปลี�ยนเส้นทางในการส่งข้อมูลได้แต่คนละเวลา
กล่าวคือข้อมูลจะไหลไปในทิศทางเดียวณเวลาใดๆตัวอย่างการใช้งานเช่นการติดต่อ
ระหว่างเทอร์มินัลกับคอมพิวเตอร์แม่ผู้ใช้ที�เทอร์มินัลเคาะแป�นเพื�อสอบถามข้อมูลไปยัง
คอมพิวเตอร์แม่ต้องใช้เวลาชั�วขณะคอมพิวเตอร์แม่จึงจะส่งข่าวสารกลับมาที�เทอร์มินัลนั�น
ไม่ว่าจะเป�นเทอร์มินัลนั�นไม่ว่าจะเป�นเทอร์มินัลหรือคอมพิวเตอร์แม่เมื�ออุปกรณ์ใดอุปกรณ์
หนึ�งเป�นผู้ส่งข้อมูลอุปกรณ์ที�เหลือก็จะเป�นผู้รับข้อมูลในเวลาขณะนั�น

ประเภทของช่องทางการสื�อสารข้อมูลแบ่งได้เป�น 3 ประเภทคือ

แบบฟลูดูเพล็กซ์ (Full Duplex)
เป�นการติดต่อสองทางเป�นติดต่อกันได้สองทางกล่าวคือเป�นผู้รับข้อมูลและผู้ส่ง
ข้อมูลในเวลาเดียวกันได้ตัวอย่างการใช้งานเช่นการติดต่อระหว่างเทอร์มินัลกับ
คอมพิวเตอร์แม่บางชนิดที�ไม่ต้องใช้เวลารอสามารถโต้ตอบได้ทันทีหรือการพูดคุยทาง
โทรศัพท์เป�นต้น

ประเภทของช่องทางการส่งข้อมูล

ประเภทของช่องทางการสื�อสารข้อมูลแบ่งได้เป�น 3 ประเภทคือ

ประเภทของสัญญาณ

สัญญาณที�ใช้ในระบบสื�อสารแบ่งออกได้เป�น 2 ประเภทคือ
สัญญาณอนาลอก (Analog Signal) และสัญญาณดิจิตอล
(Digital Signal)

ประเภทของสัญญาณ

สัญญาณอนาลอก (Analog Signal) หมายถึงสัญญาณข้อมูลแบบต่อเนื�อง
(Continuous Data) มีขนาดของสัญญาณไม่คงที�มีการเปลี�ยนแปลงขนาด
ของสัญญาณแบบค่อยเป�นค่อยไปมีลักษณะเป�นเส้นโค้งต่อเนื�องกันไปโดย
การส่งสัญญาณแบบอนาล็อกจะถูกรบกวนให้มีการแปลความหมายผิดพลาดได้
ง่ายเช่นสัญญาณเสียงในสายโทรศัพท์เป�นต้น

ข้อดีของสัญญาณอนาล็อก (Analog Signal)
-สัญญาณอนาล็อกควบคุมได้ง่ายกว่าสัญญาณดิจิตอล
-สัญญาณมีความยืดหยุ่นกว่าแบบดิจิตอล

ข้อเสียของสัญญาณอนาล็อก(Analog Signal)
-สัญญาณอนาล็อกจะถูกรบกวนได้ง่ายหากถูกรบกวนมากก็อาจส่งผล
ต่อข้อมูลให้เกิดความผิดพลาดได้
-ความผิดพลาดมากกว่าสัญญาณดิจิตอล

ประเภทของสัญญาณ

สัญญาณดิจิตอล (Digital Signal) หมายถึงสัญญาณที�เกี�ยวข้องกับข้อมูล
แบบไม่ต่อเนื�อง (Discrete Data) ที�มีขนาดแน่นอนซึ�งขนาดดังกล่าวอาจ
กระโดดไปมาระหว่างค่าสองค่าคือสัญญาณระดับสูงสุดและสัญญาณระดับตํ�าสุด
ซึ�งสัญญาณดิจิตอลนี�เป�นสัญญาณที�คอมพิวเตอร์ใช้ในการทํางานและติดต่อ
สื�อสารกันเป�นค่าของเลขลงตัวโดยปกติมักแทนด้วยระดับแรงดันที�แสดงสถานะ
เป�น "0" และ "1" หรืออาจจะมีหลายสถานะซึ�งจะกล่าวถึงในเรื�องระบบสื�อสาร
ดิจิตอลมีค่าที�ตั�งไว้ (Threshold) เป�นค่าบอกสถานะถ้าสูงเกินค่าที�ตั�งไว้สถานะ
เป�น "1" ถ้าตํ�ากว่าค่าที�ตั�งไว้สถานะเป�น "0" ซึ�งมีข้อดีในการทําให้เกิดความผิด
พลาดน้อยลง

ประเภทของสัญญาณ

ข้อดีของสัญญาณดิจิตอล (Digital Signal)
-มีความทนทานต่อสัญญาณรบกวนได้ดีกว่า
-สามารถจําแนกระหว่างข้อมูลกับสัญญาณรบกวนได้ง่ายกว่าแบบอนาล็อก
และสัญญาณดังกล่าวยังคงรูปจําแนกความเป�น 0 หรือ 1 ได้

ข้อเสียของสัญญาณดิจิตอล(Digital Signal)
-ระยะทางการส่งสัญญาณข้อมูลจะใกล้กว่าสัญญาณอนาล็อก
หากต้องการยืดระยะทางในการส่งข้อมูลดิจิตอลต้องใช้อุปกรณ์ทวนสัญญาณ
(Repeater)

ข้อดีข้อเสียของสัญญาณ

The End