Nerbio sistema- informazioa

NERBIO SISTEMA

Nerbio sistemak gure gorputzak egiten duen guztia koordinatzen (kontrolatzen) du.

Zentzumenei esker jasotzen duen informazioa interpretatu egiten du.

Neuronak informazioa jaso eta bidaltzen dituzten nerbio-zelulak dira.

Bere funtzioaren arabera desberdinak dira.

Neuronak

-Soma: zelularen gorputza da, bertan bizi dira nukleoa eta organulu desberdinak.

-Dendritak: somatik ateratzen diren luzapen txikiak eta adarkatuak dira, eta horien funtzioa beste zeluletatik informazioa jasotzea da.

-Axoia: nerbio bulkadak beste zeluletara bidaltzeaz arduratzen den neuronaren luzapena da. Bere luzera aldakorra da, eta metro batekoa izan daiteke.

Neuronen zatiak:

• Nerbio sistema zentrala.

• Nerbio sistema periferikoa.

Entzefaloa

Bizkarrezur muina

Nerbioak

​Nerbio sistemak bi atal ditu:

​Nerbio sistema zentrala

​Atal garrantzitsuenak hauek dira: Entzefaloa eta Bizkarreazur muina

​Entzefaloa

​Bizkarrezur muina

Garuna:

• Borondatezko ekintzak (nahita egindakoak) kontrolatzen ditu.

• Bi hemisferio ditu:

Ezkerrekoak: hizkuntzak eta logika kontrolatzen ditu.

Eskuinekoak: emozioak eta kontrolatzen ditu.

Zerebeloa:

• Orekari (ekilibrioari) eusten dio.

• Mugimenduak kontrolatzen ditu.

Bizkarrezur erraboila:

• Nahi gabe egindako mugimenduak kontrolatzen ditu: doministiku egin, arnasa hartu...

​Nerbio sistema zentrala

​Entzefaloaren zatiak

​Nerbio sistema zentrala

Bizkarreazur muina

Bizkarrezurraren barruan dago.

Bizkarrezur muina neurona askok osatzen dute.

Neuronek, informazioa, nerbioetatik entzefalora eta entzefalotik nerbioetara bidaltzen dute.

Nahi gabe egiten ditugun mugimendu batzuk kontrolatzen ditu, erreflexuak adibidez.

​Nerbio sistema periferikoa

1. Gorputz osoan zehar dabiltzan nerbioen multzoa da.

2. Nerbioek nerbio sistema zentrala eta organoak lotzen dituzte.

3. Nerbioak Gorputz osoan daude. 2 mota:

Sensorialak Motorrak

• Informatu egiten dute.

  Adibidez, ikusmen nerbioa.

• Aginduak transmititzen dituzte.

• Nerbio sistemak mugimenduak kontrolatzen ditu, nerbio motorren bidez. adibidez, aurpegiko nerbioa.

​Nerbio sistema periferikoa

• Nahita egindako mugimenduak kontrolatzen ditu.

  - Garunak parte hartzen du.

• Nahi gabe, pentsatu gabe egindako mugimenduak kontrolatzen ditu (erreflexuak).

- Bizkarrezur-muinak parte hartzen du, garunak EZ.

- Erantzun bizkorrak eta ez-borondatezkoak.

• Bi mota:

​4. Borondatezko (nahita) eta borondate gabeko (nahi gabe) mugimenduak:

Nerbio sistema Somatikoa Nerbio sistema autonomoa

Sinpatikoa

Parasinpatikoa

Xeheak: Larriak:

Lurretik paper bat jasotzea, adibidez. Besoarekin agur egitea, adibidez.