දත්ත සහ තොරතුරු 2

​දත්ත වල ප්‍රධාන ලක්‍ෂණය

01.  අර්ථාන්විත නොවේ.

02.  විධිමත්ව සකසා නැත

03.  තීරණ ගැනීමට අපහසුය

Multiple Choice

දත්ත හා තොරතුරු සම්බන්ධයෙන් අසත්‍ය වගන්තිය වන්නේ

• යම් තොරතුරක් තවත් ක්‍රියාවලියක ආදානයක් විය හැකිය

• දත්ත සැකසීමෙන් පසු ලැබෙනුයේ තොරතුරුය

• දත්ත සංවිධානය යනු දත්ත සකස් කල හැකි එක් ආකාරයකි

• දත්ත සකස් කර සංඛ්‍යාලේඛණ සකස් කල නොහැකිය

• ලබා දුන් උපදෙස් අනුව දත්ත සැකසීමෙන් අනතුරුව තොරතුරු ප්‍රතිදානය වේ

​දත්තයන්ගේ ජීවන චක්‍රය

1. දත්ත නිරිමානය වීම

2. දත්ත සංවිධානය කිරීම/ කළමනාකරණය

3. භාවිතයට නොගැනෙන දත්ත ඉවත් කිරීම

​තොරතුරු පද්ධති වල වියුක්ත ආකෘතිය (Abstract Model)

Multiple Choice

තොරතුරු නිර් මානය සඳහා ව්‍යුක්ත ආකෘතිය වන්නේ කුමක්ද?

• දත්ත -> සැකසීම -> තොරතුරු

• තොරතුරු -> සැකසීම -> දත්ත

• සැකසීම -> දත්ත -> තොරතුරු

• දත්ත -> තොරතුරු -> සැකසීම

​ස්වර් ණමය නීතිය (Golden of Rule)

1. ​තොරතුරු නිර් මානය වූ මොහොතේ එහි වටිනාකම උපරිම වුවද එය නිෂ්චිත නොවේ

2. කාලය කෙතරම් ගත වුවද තොරතුරෙහි වටිනාකම ශූන්‍ය නොවේ
   
   

Multiple Select

දත්ත වල ප්‍රධාන ලක්‍ෂණයන් සියල්ල තෝරන්න

• අර් ථාන්විත නොවේ.

• අර් ථාන්විත වේ.

• විධිමත්ව සකසා නැත

• පිළිවෙලකට සකසා ඇත

• තීරණ ගැනීමට අපහසුය

දත්ත සැකසිය හැකි ආකාර

 

   1.අංක ගණිතමය සැකසීම (Arithmetical process)

   2.දත්ත සංවිධානය (Organizing)

   3.සංඛ්‍යාලේඛන සැකසීම (statistical)

Multiple Choice

ප්‍රයෝජනවත් තොරතුරක ලක්ෂණ යුගලයක් නොවන්නේ පහත කවරකද?

• අදාලත්වය හා පූර් ණ බව  

     

• පැහැදිලි බව හා

  කාලීන බව

• අදාලත්වය හා නිරවද්‍යතාව

• පැහැදිලි බව හා නිරවද්‍යතාව

• පූර් ණ බව හා සංකීර්ණ බව

Multiple Choice

තොරතුරු සම්බන්ධයෙන් අසත්‍ය ප්‍රකාශය වන්නේ කුමක්ද?

• තීරණ ගැනීමට පහසු කරවන අර් ථාන්විත බවින් වැඩි සකසන ලද දත්ත වේ

• තොරතුරු නිර්මානය කරනුයේ අරමුණක් ඇතිව

• තොරතුරු, එක හා සමානව සෑම පුද්ගලයෙක්ටම වැදගත් වේ

• තොරතුරක් සඳහා ප්‍රවේශ වීමට ඒවා අවශ්‍ය පුද්ගලයින්ට හැකි විය යුතුය

• තොරතුරු යම් අවස්ථාවකදී ආදානයක් ලෙස වෙනත් සැකසීමකට ලක් කල හැකිය

​මහා දත්ත (Big Data)

​සාම්ප්‍රදායික දත්ත සැකසුම් මෘදුකාංග වලින් සැකසිය නොහැකි සංකීර්ණ සහ විශාල ප්‍රමාණයේ දත්ත එකතු මහා දත්ත නම් වේ.

​මහා දත්ත (Big Data)

​දත්ත සැකසීම සඳහා අභියෝග

5.බෙදාගැනීම/ හුවමාරු කිරීම

6.ප්‍රදර්ශනය කිරීම      

7.විමසීම 
8.යාවත්කාලීන කිරීම
9.තොරතුරුවල පෞද්ගලිකත්වය රැක ගැනීම

​එදිනෙදා ජීවිතයේදී තොරතුරු වල ප්‍රයෝජන/ යෝග්‍යතාව

​Ø දිනපතා කටයුතු සඳහා

Ø දැනුම වැඩිකර ගැනීමට

Ø තීරණ ගැනීමට

Ø ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමට

​Ø සැලසුම් කිරීමට හා අධීක්‍ෂණයට

Ø අනාගතය පිළිබඳ පුරෝකථනය

Multiple Choice

තොරතුරක ප්‍ර යෝජන පමණක් අන්තර් ගත නොවන්නේ කවරකද?

• දිනපතා කටයුතු සඳහා සහ

  දැනුම වැඩිකර ගැනීමට

• අනාගතය පිළිබඳ පුරෝකථනය

  සහ

  ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමට

• සැලසුම් කිරීමට හා සන්නිවේදනය කිරීමට

• තීරණ ගැනීමට සහ

  ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමට

• සැලසුම් කිරීමට හා අධීක්‍ෂණයට

​දත්ත හා තොරතුරු නිර්මාණය, බෙදාහැරීම හා කළමනාකරණය සඳහා තාක්‍ෂණයේ අවශ්‍යතාවය

​දත්ත සැකසීම සහ තොරතුරු නිර්මාණය හස්ත මූලිකව (අතින්) සිදු කළ හැකිමුත් පහත දුර්වලතා ඇති වේ.

​දත්ත වර් ගීකරණය (Classification of Data)

​මූලික වශයෙන් දත්ත කොටස් 2 කට බෙදා වෙන්කර දැක්විය හැක.

1.සංඛ්‍යාත්මක ආකාරයට (numerical) ප‍්‍රකාශ කළ හැකි දත්ත(Quantitative)

Ø සංඛ්‍යාත්මකව ඉදිරිපත් කළ හැක Ø අංක ගණිතමය ක්‍රියාවලියකට භාජනය කළ හැකිය

Ø අනුපිළිවෙලකට සැකසිය හැකිය Ø විද්‍යාත්මකව සැකසිය හැකිය

                දිග, ස්කන්ධය, උස, කාලය, දිනය

  2.ගුණාත්මක ආකාරයට ප‍්‍රකාශ කළහැකි දත්ත (Qualitative)  

      හැඩය (shape),සෞඛ්‍ය තත්වය, පැහැය, ලස්සන, නමක්

Multiple Choice

තොරතුරු පද්ධතියක වියුක්ත ආකෘතිය සම්බන්ධ යෙන් අසත්‍ය ප්‍රකාශය තෝරන්න

• දත්ත සකස් කල පසු තොරතුරු නිර්මානය වේ

• තොරතුරු නිර්මානයට දත්ත අවශ්‍ය නොවේ

• සැකසීම තොරතුරු පද්ධතියක අත්‍යාවශ්‍ය අංගයකි

• තොරතුරු නිර්මානය වන්නේ දත්ත සකස් කල විටය

​දත්ත හා තොරතුරු නිර්මාණය, බෙදාහැරීම හා කළමනාකරණය සඳහා තාක්‍ෂණයේ අවශ්‍යතාවය

• සැකසීමේ කාලය, ශ්‍රමයක්, ගබඩා කිරීමට අවශ්‍ය ඉඩ වැඩි වීම.

• මානව දෝෂ වැඩිවීම නිසා තොරතුරු වලින් නිවැරදි තීරණ ගැනීම අපහසු වීම

• හස්ත මූලික ක්‍රම තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමේදී ප්‍රමාණවත් නොවීම.

Multiple Select

දත්ත වර් ගීකරණය කල හැකි ආකාර දෙකක් තෝරන්න

• තාවකාලික දත්ත

• සංඛ්‍යාත්මක දත්ත

• ස්ථීර දත්ත

• ගබඩා කරන දත්ත

• ගුණාත්මක දත්ත

Multiple Choice

සංඛ්‍යාත්මක දත්තයක ලක්ෂණයක් නොවන්නේ

• සංඛ්‍යාත්මකව ඉදිරිපත් කළ හැක

• සැකසීම සඳහා පිරිවැය වැඩිය

• විද්‍යාත්මකව සැකසිය හැකිය

• අංක ගණිතමය ක්‍රියාවලියකට භාජනය කළ හැකිය

• අනුපිළිවෙලකට සැකසිය හැකිය

• ගනුදෙනුකරුට උසස් තත්වයේ සේවාවක් ලබාදීම අපහසු වේ. (ඌන පාරිබෝගික සේවා)

• දත්ත සකස් කිරීමේදී දත්ත අනු පිටපත්වීම්, නොගැලපීම් සිදුවිය හැකිය (අසංගත වීම).

දත්ත වල නොගැලපීම් යනු එකම දත්තය විවිධ ස්ථානවල වෙනස් ආකාරයෙන් පැවතීමයි. එසේ  තිබියදී දත්ත යාවත්කාලීන කිරීම පහසුවෙන් කළ නොහැකිය.

Multiple Choice

​දත්ත හා තොරතුරු හස්තීයව සකස් කිරීමේදී සිදු විය හැකි දුර්වලතාවයක් නොවන්නේ පහත කවරකද?

• මානව දෝෂ වලින් තොර නිසා තොරතුරු වලින් නිවැරදි තීරණ ගැනීම පහසු වීම

• සැකසීමේ කාලය, ශ්‍රමයක්, ගබඩා කිරීමට අවශ්‍ය ඉඩ වැඩි වීම.

• හස්ත මූලික ක්‍රම තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමේදී ප්‍රමාණවත් නොවීම

• ගනුදෙනුකරුට උසස් තත්වයේ සේවාවක් ලබාදීම අපහසු වේ. (ඌන පාරිබෝගික සේවා)

• දත්ත සකස් කිරීමේදී දත්ත අනු පිටපත්වීම්, නොගැලපීම් සිදුවිය හැකිය (අසංගත වීම)

​දත්ත හා තොරතුරු නිර්මාණය, බෙදාහැරීම හා කළමනාකරණය සඳහා තාක්‍ෂණයේ අවශ්‍යතාවය

ස්වයංක්‍රීය තාක්ෂණය යොදාගැනීමේ වාසි

• දත්ත සකස් කිරීම, දත්ත ගබඩා කිරීම සහ නැවත ලබා ගැනීම වඩා කාර්යක්ෂම වීම.

• දත්ත සැකසීමට අවශ්‍ය ඉතා අඩු මානව සහභාගීත්වය

• මිනිසුන් භාවිත කල නොහැකි අවස්ථාවන් වලදී දත්ත සැකසිය හැකි වීම

Multiple Select

තොරතුරු නිර්මානයට ස්වයංක්‍රීය තාක්ෂණය යොදාගැනීමේ වාසි පමණක් තෝරන්න

• • දත්ත ගබඩා කිරීම වඩා කාර්යක්ෂම වීම.

• • දත්ත සකස් කිරීම සහ නැවත ලබා ගැනීම වඩා කාර්යක්ෂම වීම.

• • දත්ත සැකසීමට අවශ්‍ය මිනිස් ශ්‍රමය ඉතා අඩුය

• මිනිසුන් යොදා ගනිමින් දත්ත සකස් කල නොහැකි අවස්ථා වල භාවිතයට ගත හැකිය

• තොරතුරු බෙදා හැරීම වේගවත් නොවීම

​හස්තීයව දත්ත සකස් කිරීම් සිදු කල නොහැකි අවස්ථා...

1. ​හදිසි විකාශන සංඥා

2. අයහපත් කාලගුණය පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවීම

3. ඉක්මන් උපදෙස් ලබාදීම් අවස්ථා

4. අහිතකර විකිරණ හෝ අභ්‍යවකාශ පර්යේෂණ අවස්ථා සඳහා

5. හදිසි අවස්ථා වල ජීවිත ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සඳහා

Multiple Select

හස්තීයව පමණක් දත්ත සකස් කල නොහැකි අවස්ථා සියල්ල තෝරන්න

• 1. හදිසි විකාශන සංඥා

• 1. අයහපත් කාලගුණය පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවීම

• 1. අහිතකර විකිරණ හෝ අභ්‍යවකාශ පර්යේෂණ අවස්ථා සඳහා

• 1. හදිසි අවස්ථා වල ජීවිත ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සඳහා

• සිසුන්ගේ විභාග ලකුණු එකතු කර වෙනියා තේරීම සඳහා

තොරතුරු හා සන්නිවේදන යුගයේ ආරම්භයත් සමඟ ලෝකය ගෝලීය ගමක් බවට පරිවර්තනය විය.
නිමක් නැති සම්බන්ධතාවය, අන්තර් ක්‍රියාකාරී තාක්ෂණයන්, තොරතුරු බෙදා ගැනීම හා දත්තවල අසීමිත ප්‍රවේශ යනාදිය නිසා වේගවත්, පහසු, කාර්යක්ෂම සහ නිවැරදි  තොරතුරු නිර්මාණය සහ බෙදාහැරීම කල හැකි වේ.

අන්තර්ජාලය, WWW, ජංගම සන්නිවේදනය, ජංගම පරිගණනය සහ වලාකුළු පරිගණනය තාක්ෂණික දියුණුවත් සමඟ ලොව පුරා සිටින සංවිධාන සහ ලෝකය පුරා ක්‍රියාකාරීත්වය සදහා බලපාන ප්‍රධාන මෙවලමක් ලෙස තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය පත්ව තිබේ.

දත්තයන් තොරතුරු බවට පත්කිරීමට යොදාගත හැකි දැනට නිර්මානය වී ඇති සුදුසුම උපකරනය වනුයේ පරිගණකයයි.
එය ඉතා වේගවත්ව, විශ්වාසනීයව හා නිරවද්‍යව දත්ත තොරතුරු බවට පරිවර්ථනය කරයි.

​විවිධ අවශ්‍යතාවයන් සඳහා දත්ත එකතු කල යුතු වෙයි. එසේ එකතු කරන ලද දත්ත වලංගු දත්ත වීම අනිවාර්යය වේ.
නැතහොත් ඒවා භාවිතයෙන් සකස් කරන්නාවූ තොරතුරු නිවැරදි නොවේ.

​දත්ත සඳහා වලංගුතා පරීක්ෂාවන්

​පරීක්ෂා ක්‍රම 03කි

වලාකුළු පරිගණනය

විද්‍යුත් තැපැල්, වෙබ් සම්මන්ත්‍රණ,  පාරිභෝගික සම්බන්ධතා කළමනාකරණය, දත්ත ගබඩා වැනි යෙදවුම් වලාකුළු පරිගණනය දී භාවිතා වේ.
වලාකුලු පරිගනනයේදී  යෙදවුම් හැසිරවීම, වින්‍යාස කිරීම සහ ප්‍රවේශයන් මාර් ගගතව සිදු කිරීමටද හැකිවෙයි.

වර් ග පරීක්‍ෂාව :


ඇතුලත් කරන දත්තය නිවැරදි දත්ත වර් ගයේ පවතී දැයි සොයා බලයි
උදා: සංඛ්‍යා/ පාඨ/ දිනය/ මුදල්

​දත්ත සඳහා වලංගුතා පරීක්ෂාවන්

ඇති බව පරීක්‍ෂාව :

දත්ත ඇතුලත් කිරීමකදී ඒවා පවතින බව පරීක්‍ෂා කරයි.
වැදගත් දත්ත ඇතුලත් කිරීම අනිවාර්ය වේ.

උදා: - මුරපදයක් හිස් විය නොහැක

​දත්ත සඳහා වලංගුතා පරීක්ෂාවන්

පරාස පරීක්‍ෂාව :


දී ඇති පරාසය තුළ දත්ත තිබේදැයි පරීක්ෂා කරයි

උදා: සංඛ්‍යා, මුදල් හෝ දිනය, කාලය, වයසක් වැනි දත්ත ඇතුලත් කිරීමේදී මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරයි

​දත්ත සඳහා වලංගුතා පරීක්ෂාවන්

Multiple Choice

පුද්ගලයෙකු රැකියාවක් සඳහා අයදුම් කිරීමට මාර් ගගත අයදුම් පතක් මගින් දත්ත ඇතුලත් කරයි. එම රැකියාවේ සුදුසුකමක් ලෙස වයස 20ත් 28ත් අතර විය යුතුය. එම අයදුම්පත ප්‍රතික්ෂේප වීම සිදු වන අතර එයට හේතුව ඔහුගේ හෝ ඇයගේ වයස අවු 30 වීමයි. එසේ වීමට කුමන වලංගුතා පරීක්ෂාව සිදුවන්නට ඇතිද?

• පරාස (range)

• ඇතිබව (Presence)

• වර් ග පරීක්ෂාව (Type)

• දත්ත පුනරුක්ති පරී්ක්ෂාව

  (Duplicate)

Multiple Choice

පුද්ගලයෙකු තමාගේ බැංකු ගිණුම වෙත මාර් ගගතව ප්‍ර වේශ වී දුරකථන බිල්පත්, විදුලි බිල්පත් වැනි ගෙවීම් සිදු කරයි. එක්තරා දවසක බිල්පතක් ගෙවීමට යාමේදී මුරපදය අමතක වීම නිසා බිල්පත් ගෙවීම අසාර් ථක විය. එසේ සිදුවන්නට ඇත්තේ ඇතුලත් කල දත්ත කුමන වලංගුතා පරීක්ෂාවට ලක් කල හේතුවෙන් විය හැකිද?

• පරාස (range)

• ඇතිබව (Presence)

• වර් ග පරීක්ෂාව (Type)

• දත්ත පුනරුක්ති පරී්ක්ෂාව

  (Duplicate)

Multiple Choice

මාර් ග ගත දත්ත ඇතුලත් කිරීමකදී පුද්ගලයෙකුට, තමාගේ වයස වෙනුවට උපන් දිනය ඇතුලත් කිරීම හේතුවෙන් එම දත්ත වලංගු නොවන බව දන්වමින් පණිවුඩයක් දර්ශනය විය. මෙය කුමණ වලංගුතා පරීක්ෂාවක් නිසා සිදු විය හැකිද?

• පරාස (range)

• ඇතිබව (Presence)

• වර් ග පරීක්ෂාව (Type)

• දත්ත පුනරුක්ති පරී්ක්ෂාව

  (Duplicate)