Polski system medialny

Polski system medialny

​Definicja i geneza

1. System medialny to zbiór układów strukturalnych i finansowych, limitowanych przez pewne specyficzne, prawne oraz instytucjonalne czynniki, które obejmują problem własności, dostępu do mediów, kontroli środków przekazu i politycznych ograniczeń.

2. Elementy systemu medialnego to centrum (media) i otoczenia.

Otoczenie – zbiór wszystkich elementów, nie należących do systemu a pozostających z systemem w interakcji , należą do niego: odbiorcy, reklamodawcy, agencje reklamowe, agencje informacyjne (lokalne, regionalne, światowe, krajowe), agencje PR, instytucje kontrolne, dystrybucji, producenci, szkoły dziennikarskie, stowarzyszenia dziennikarskie.

​

3. Polski system medialny w okresie PRL

A) Początki polskiego systemu medialny

– 22.07.1952 – data uchwalenia konstytucji, r VII

dotyczył wolności słowa, prasy- podstawa funkcjonowania mediów

b) dekret o głównym urzędzie kontroli prasy, publikacji i widowisk z 1946

c) ustawa o radiokomitecie z 1960 r.

d) ustawa prawo prasowe z 1984

I etap 1944-48 kształtowania, etap początku budowy nowego systemu medialnego

22.07.1944 – manifest PKWN

23.07.1944 – pierwszy numer „Rzeczpospolitej”

Jesień 1944 – Ministerstwo Informacji i Propagandy

Tytuły z tego okresu: Robotnik (kojarzony z PPS), Głos ludu ( z PRR), Zielony sztandar (z PRR)

1944 – Polpress – agencja informacyjna, która w 1945 przekształciła się w PAP

Powstało wydawnictwo „Czytelnik” – np. Świerszczyk, Przyjaciółka. Prasa regionalna

– 17 regionów wydawniczych,
3 typy :
dzienniki partyjne (przesycone propagandą i agitacją na rzecz nowego

systemu),
dzienniki czytelnikowskie (mniej nachalne propaganda, lepiej redagowane),
popołudniówki (lekka forma i dynamiczny charakter).

Brak zgody na powrót do przedwojennych gazet, odwołania np.

szatą graficzną.
Najważniejsze tytuły tego okresu to Przyjaciółka, Gromada, Chłopska droga, Przekrój, Tygodnik Powszechny.

W 1944 roku było 30, a w 1948 800 tytułów.

Trybuna ludu miała nakład 400 tyś. egzemplarzy.


W 1947 zlikwidowano ministerstwo informacji i propagandy.

W 1948 – Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza, po połączeniu w 1951 z Wiedzą stała się największa.

II etap 1947- 1949 – porządkowanie prasy w Polsce

W 1949 Ustawa o walce z analfabetyzmem.

W 1951 – Ruch powstaje. Powstaje również

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.

Imperialiści i kler byli wtedy wrogami mediów, to z nimi musiały walczyć media.

III etap 1954-1956 – odwilż po śmierci Stalina.

Śmierć Stalina 1953

- rehabilitacja AK na łamach m.in. Trybuny Ludu i Sztandaru Młodych

- „Metamorfoza” na jej łamach pisała ówczesna inteligencja w 1956, nakład to już 100tyś. Gomułka

doprowadza do zamknięcia magazynu w 1956

IV etap 1956- 1970 – era Gomułki

Od 1957 nachalna, agresywna propaganda.

Przywraca Dziennik Ludowy, Wieś współczesna, Kurier Polski.

Powstają nowe tytuły Filipinka, Panorama, Magazyn Współczesny. 14.03.1964 do J. Cyrankiewicza „list 34” – zostaje wystosowany, podpisali się pod tym intelektualiści tacy jak Kotarbiński czy Dąbrowska. W marcu 1968 masowe protesty, rozpoczyna się proces prowadzący do upadku Gomułki.

V etap – dekada Gierka 1970-80

W 1971 powstaje urząd rzecznika rządu. Uniwersytety zaczynają naukę dziennikarzy, dofinansowane są zakłady poligraficzne, centralizacja mediów,
„Znak” „Wydawnictwo epoka” – powstają.

Radio zaczyna mieć 4 główne programy
– 1 uniwersalna, cały kraj;
2 -emituje program 19h, dla koneserów, muzyka klasyczna, tematy literackie;
3- 19 h programu, rozrywkowy charakter;

4 – edukacyjny charakter.

Najbardziej rozwinęła się TV – wprowadza SECAM, kolorową tv,

wprowadza montaż elektroniczny, zapis elektroniczny, rozbudowuje centrale w W-wie

Taternicy – grupa twórców mediów, drugiego obiegu, skazani na wysokie kary więzienia za przewożenie nielegalnej prasy.

Grupa Ruch – przewóz prasy drugiego obiegu, Andrzej Czuma, Stefan Niesiołowski. 85 tytułów drugiego obiegu.

1976 Komunikat KSS KOR- nawoływał do nieposłuszeństwa obywatelskiego, zrzeszało opozycje- Adam Michnik, Jan Kuroń, Antoni Macierewicz.

1980 wzmagając się strajki, a ”tygodnik solidarności” staje się najważniejszym, redagowane przez T. Mazowieckiego. 500tys egz.

Ustawa o kontroli publikacji i widowisk – 73 dni trwała, media miały wolną rękę. W okresie stanu wojennego J. Urban był rzecznikiem rządu. 82- masowe zwolnienie dziennikarzy, 1200 osób straciło prace

Taternicy – grupa twórców mediów, drugiego obiegu, skazani na wysokie kary więzienia za przewożenie nielegalnej prasy.

Grupa Ruch – przewóz prasy drugiego obiegu, Andrzej Czuma, Stefan Niesiołowski. 85 tytułów drugiego obiegu.

1976 Komunikat KSS KOR- nawoływał do nieposłuszeństwa obywatelskiego, zrzeszało opozycje- Adam Michnik, Jan Kuroń, Antoni Macierewicz.

1980 wzmagając się strajki, a ”tygodnik solidarności” staje się najważniejszym, redagowane przez T. Mazowieckiego. 500tys egz.

Ustawa o kontroli publikacji i widowisk – 73 dni trwała, media miały wolną rękę. W okresie stanu wojennego J. Urban był rzecznikiem rządu. 82- masowe zwolnienie dziennikarzy, 1200 osób straciło prace

​https://www.studocu.com/pl/document/uniwersytet-slaski-w-katowicach/polski-system-medialny/polski-system-medialny/5240910