AP5-Q4-W4

AP 5

QUARTER 4 WEEK 4

D
A
Y
1

PANANAW NG

MGA PILIPINONG

MUSLIM

Balik-aral:
Panuto: Basahing mabuti ang bawat pangungusap.
Lagyan ng / ang patlang kung ang pahayag ay
nagpapakita ng pagpapahalaga sa kagitingan ng
mga katutubong Muslim sa pakikibaka upang
manatili ang kanilang kalayaan at X kung hindi.
___________1. Ang pakikipaglaban ng mga Muslim
ang nagpagising sa bawat isa ang damdaming
nasyonalismo

___________ 2. Ang likas na katapangan ng
mandirigmang Muslim ay hinubog ng
kanilang kultura at paniniwala.

___________3. Pinatunayan ng mga Muslim
ang kahalahagan ng pagkakaisa.

___________ 4. nagawa ng mga Muslim na
pangalagaan ang kanilang kultura sa loob
ng mahabang panahon

___________ 5. Naimpluwensyahan ng
kultura ng mga dayuhan ang katutubong
kultura ng mga Muslim

Tingnan ang larawan.
Ano ang masasabi
mo dito?

Ano ang tawag sa
b a n a l n a
digmaang Muslim
at Espanyol?

Inilunsad ng mga Muslim ang
kauna-unahang Jihad o banal na
digmaan laban sa mga Espanyol
upang ipagtanggol ang kanilang
relihiyon at paraan ng pamumuhay
natin ito.

Ano kaya ang mga hakbang na
ginawa ng mga katutubong Muslim
u p a n g m a i p a g t a n g g o l a n g
kanilang nasasakupan?

Halina’t pag-aralan natin ito.

Pananaw at Paniniwala ng mga
Muslim sa Pagpanatili ng Kalayaan

Ilan pa sa mga pananaw ng mga
katutubong Muslim:
1. Malaki ang pagpahalaga ng mga
katutubong Muslim sa kanilang
kalayaan. o.

2. Handa nilang ipaglaban ang
kanlang teritoryo sa kahit anumang
kahinatnan ng labanan.

3. Hindi nila gusto na sumailalim sa
kapangyarihan ng dayuhan.

4. Mataas ang pagpapahalaga ng
mga Pilipinong Muslim sa kanilang
pinuno, na tinatawag nilang datu o
s u l t a n , g a y u n d i n s a k a n i l a n g
pamahalaan, ang pamahalaang
Sultanato.

4. Mataas ang pagpapahalaga ng
mga Pilipinong Muslim sa kanilang
pinuno, na tinatawag nilang datu o
s u l t a n , g a y u n d i n s a k a n i l a n g
pamahalaan, ang pamahalaang
Sultanato.

Alam ba ninyo na noong panahon ng
Espanyol ang mga Muslim ay tinawag
na “Moro” sa kadahilanang noong
unang panahon ay mayroong isang
pangkat ng mga mamamayan sa
h i l a g a n g k a n l u r a n n g A f r i c a n a
sumalakay sa Espanya. Ang pangkat na
ito ay kilala sa tawag na “Moor” kung
kaya, tinawag ng mga Espanyol ang
mga Pilipinong Muslim na “Moro” buhat
sa salitang “Moor”.

Ang pangkat na ito ay kilala sa tawag
na “Moor” kung kaya, tinawag ng mga
Espanyol ang mga Pilipinong Muslim na
“Moro” buhat sa salitang “Moor”.
Sumidhi ang alitang Espanyol at Muslim
sapagkat ayaw ng mga Muslim na
magpasakop sa mga dayuhan. Nais ng
mga Muslim na maglingkod lamang sa
pamumuno ng kanilang kalahi.

Dahil dito pinatunayan ng mga Muslim
ang kanilang paninindigan. Hinadlangan
nila ang pagsakop ng mga Espanyol.
Lumaban sila sa lahat ng pagkakataon
anuman ang kanilang kahinatnan sa
labanan. Gayon ang kanilang ginawa
kung kaya hindi nasakop at di nalupig ng
mga Espanyol ang mga Pilipinong Muslim.

Panuto: Basahin at piliin ang tamang sagot.
Isulat ang tamang sagot sa sagutang papel.
________1.) Ano ang dahilan ng Digmaang
Muslim o Moro Wars?
A. Gusto ng mga Espanyol na sakupin ang

teritoryo ng mga Muslim.

B. Kinilala ng mga Muslim ang kapangyarihan

ng mga Espanyol.

C. Gustong makuha ng mga Muslim ang mga

makabagong armas ng mga Espanyol.

________2.) Anong katangian ang
ipinamalas ng mga Pilipinong Muslim
na nakipaglaban sa mga Espanyol?
A.) Kasipagan
B.) Katapangan
C.) Katalinuhan

________3.) Bakit hindi tuluyang
nasakop ng Espanyol ang kabuuan ng
Mindanao?
A. Malawak ang lugar na ito.
B. Walang sasakyan ang mga Espanyol

patungo dito.

C. Nagkakaisa ang mga Muslim para

kalabanin ang mga Espanyol.

________4.) Ano ang pinahalagahan ng
mga Muslim kaya hindi nagtagumpay
ang panakop sa kanila?
A.) Kristiyanismo
B.) Kalayaan
C.) Kapangyarihan ng dayuhan

________5.) Bakit nabigo ang mga
Espanyol sa pagsalakay nila sa kuta ng
mga katutubong Muslim?
A.) Dahil pinapaulanan sila ng mga bala
ng baril.
B.) Dahil pinapaligiran sila ng mga
malalaking bato.
C.) Dahil sinasalubong sila ng mga
kawayang palaso na may lason.

Kung sakaling ikaw ay hahamunin
ng panahon at napakaraming mga
suliranin anong katangian ang
nararapat mong taglayin na gaya
ng ginawa ng mga Katutubong
Muslim?

Ano ano ang naging

pananaw ng mga muslim?

Basahin at piliin ang tamang sagot sa loob
ng panaklong. Titik lamang ang isulat sa
sagutang papel.
1.) _______ ang tawag ng mga Espanyol sa
mga Muslim na hango sa isang pangkat sa
hilagang kanluran ng Africa na sumalakay sa
Espanya.
A. Moro
B.Moors
C.Maron

2.) Nahihirapang pasukin ng mga
Espanyol ang kuta ng mga ______ dahil
sa kanilang pagkakaisa.
A. Amerikano
B. Muslim
C. Koreano

3.) Dahil mayroong mahuhusay na
p a n d a y a n g m g a m u s l i m s i l a ’ y
n a k a g a g a w a n g _ _ _ _ _ _ _ _ _ n a
kinatatakutan ng mga Espanyol.
A. armalite
B. katutubong kanyon
C. bomba

4.) Isa sa mga katangian ng mga
Muslim na hindi sila natinag ng mga
Espanyol ay ang ____________.
A. pagkaseloso
B. mapagbigay
C. pagkamatapang

5.) Bakit pinayaagan ng mga Espanyol
na magkaroon ng kalayaan ang mga
Muslim?
A. Masunurin ang mga ito
B. Mayayaman ang mga ito
C. Hindi nila masupil ang mga ito

AP 5

QUARTER 4 WEEK 4

D
A
Y
2

PANANAW NG

MGA PILIPINONG

MUSLIM

Itanong:

Ano ano ang naging pananaw ng
mga katutubong Muslim upang
ipaglaban ang kanilang Kalayaan?

Nagtagumpay ba ang mga
muslim sa pagtatanggol ng
kanilang Kalayaan?

Ano ano ang naging sandata
n g m g a M u s l i m u p a n g
ipagtanggol ang kanilang
Kalayaan?

Tulad ng naganap sa Cordillera sa
hilagang Luzon, naging maigting din
a n g p a g p a p a d a l a n g m g a
Espanyol ng mga ekspedisyong
militar sa Mindanao upang tuluyan
na itong mapasailalim sa kanila.
Ilang digmaan ang sumiklab sa
pagitan ng Espanyol at mga Muslim,
sapagkat mahalaga sa mga Muslim
n a m a p a n a t i l i a n g k a n i l a n g
kalayaan, lalo na sa aspekto ng
relihiyon. Para sa kanila, ang Islam
ay hindi lamang isang relihiyon kung
h i n d i i s a r i n g p a r a a n n g
pamumuhay.

Ilang digmaan ang sumiklab sa
pagitan ng Espanyol at mga Muslim,
sapagkat mahalaga sa mga Muslim
na mapanatili ang kanilang kalayaan,
lalo na sa aspekto ng relihiyon. Para
sa kanila, ang Islam ay hindi lamang
isang relihiyon kung hindi isa ring
paraan ng pamumuhay.

Likas sa mga Pilipinong Muslim ang
pagiging matapang at mapagmahal sa
kalayaan. Ang katangiang ito ang
naging susi upang hindi masakop ng
mga Espanyol ang mga teritoryong
pinamumunuan ng mga Pilipinong
Muslim. Ang matibay na paninindigan at
pagmamahal sa kalayaan ay hindi
nagapi ng mga Espanyol.

Panuto: Isulat sa loob ng bilog ang mga
pananaw ng mga Pilipinong Muslim
hinggil sa pananakop ng mga Espanyol.
Gawin mo ito sa iyong sagutang papel.

Nararapat bang tularan ang
katapangan ng mga Muslim?
Bakit?

Paano mo pahahalagahan ang
pakikipaglaban ng mga Muslim
para sa kanilang Kalayaan?

Lagyan ng tsek (/) ang bilang kung ang
pangungusap ay nagpapakita ng
pananaw at paniniwala ng mga Muslim
at (x) kung hindi. Isulat ang tamang
sagot sa sagutang papel.
_______1. Malaki ang pagpapahalaga
ng mga Muslim sa kalayaan.
_______2. Maaaring makipagsundo ang
mga Muslim.

_______3. Ang pagsakop sa kanilang
teritoryo ay maaaring mangahulugan ng
malaking digmaan hanggang kamatayan.
_______4. Tinalikuran nila ang kanilang
relihiyon at tinanggap ang relihiyong
Katoliko.
_ _ _ _ _ _ _ 5 . A n g p a k i k i p a g l a b a n a y
pagpapakita ng kanilang pagtatanggol
sa kanilang kinagisnang relihiyon.

_______3. Ang pagsakop sa kanilang
teritoryo ay maaaring mangahulugan ng
malaking digmaan hanggang kamatayan.
_______4. Tinalikuran nila ang kanilang
relihiyon at tinanggap ang relihiyong
Katoliko.
_ _ _ _ _ _ _ 5 . A n g p a k i k i p a g l a b a n a y
pagpapakita ng kanilang pagtatanggol
sa kanilang kinagisnang relihiyon.

AP 5

QUARTER 4 WEEK 4

D
A
Y
3

Partisipasyon ng mga
Katutubong Igorot sa

Pakikibaka laban sa mga

Mananakop.

Balik Aral! Lagyan ng tsek (/) ang bilang
kung ang pangungusap ay nagpapakita
ng pananaw at paniniwala ng mga
Muslim at (x) kung hindi. Isulat ang
tamang sagot sa sagutang papel.
_______1. Malaki ang pagpapahalaga ng
mga Muslim sa kalayaan.
_______2. Maaaring makipagsundo ang
mga Muslim.

_______3. Ang pagsakop sa kanilang
teritoryo ay maaaring mangahulugan ng
malaking digmaan hanggang kamatayan.
_______4. Tinalikuran nila ang kanilang
relihiyon at tinanggap ang relihiyong
Katoliko.
_ _ _ _ _ _ _ 5 . A n g p a k i k i p a g l a b a n a y
pagpapakita ng kanilang pagtatanggol
sa kanilang kinagisnang relihiyon.

_______3. Ang pagsakop sa kanilang
teritoryo ay maaaring mangahulugan ng
malaking digmaan hanggang kamatayan.
_______4. Tinalikuran nila ang kanilang
relihiyon at tinanggap ang relihiyong
Katoliko.
_ _ _ _ _ _ _ 5 . A n g p a k i k i p a g l a b a n a y
pagpapakita ng kanilang pagtatanggol
sa kanilang kinagisnang relihiyon.

Pagmasdan ang larawan:

Ano kaya ang dahilan kung bakit binalak
sakupin ng mga Espanyol ang Cordillera?

A n o a n g
masasabi mo
sa larawan?

Bago pa man dumating ang mga
Espanyol sa bansa ay matagal nang
nabubuhay ang mga Igorot sa kanilang
sariling kultura at tradisyon.

Ang mga katutubong Igorot ay nahahati
sa iba’t-ibang pangkat etnolingguwistiko
tulad ng:

Ibaloi
Isneg
Kankanaey
Kalinga
Bontoc
Ifugao

Kilala ang mga Igorot bilang mga

matatatapang na tao at higit sa lahat ay
mga namumugot na siyang kinatakutan
ng mga Epanyol.

S a h u l i n g b a h a g i n g 1 5 0 0 ’ s

nagsimulang sakupin ng mga Espanyol
ang bahagi ng
Hilagang Luzon.

Napagtagumpayan nilang sakupin ang
ilang bahagi dahil sa pakikipagkaibigan
sa mga Datu.

N g u n i t n g s a k u p i n n i l a a n g

bulubundukin ng Cordillera hindi nila ito
napagtagumpayan dahil ang mga
Igorot ay hindi nagtitiwala sa mga taong
nakatira sa ibaba ng bundoklalo na sa
mga Kastila.

DAHILAN NG TANGKANG PANANAKOP

Ginto

-Sa utos ni Miguel Lopez de Legazpi,
nagsagawa ng eskpedisyon si Juan de
Salcedo upang alamin ang kalidad ng at
dami ng ginto sa kabundukan sa
hilagang bahagi ng Luzon. -Natuklasan
ng mga Espanyol na nagdadala ng mina
ng ginto ang mga Igorot sa Ilocos.

-Nais nila na makinabang din sila sa
deposito ng ginto sa Cordillera
ngunit hindi nagtagal ay napag-
alamang mababa lang ang kalidad
ng ginto na mayroon dito kaya
itinigil ang paghahanap ng ginto.

Kristiyanismo

- Bahagi ng tangkang pananakop ng mga
Espanyol ay ang pagpapalaganap ng
Kristiyanismo.
-Ipinag-utos ni Gobernador-Heneral
F r a n c i s c o d e T e l l o d e G u z m a n n a
magpadala ng misyong relihiyoso sa
Cordillera sa pamumuno ni Kapitan Mateo
de Aranda at Padre Esteban Marin ang
Kura-Paroko ng Ilocos.

-Ipinadala ang mga Dominicano at
Augustino upang gawing Kristiyano
ang mga Igorot dahil nais nilang
mabura ang sinaunang paniniwala
a t b a g u h i n a n g k a n i l a n g
pamumuhay ayon sa pamantayan
ng Espanyol.

-Ang paniniwalang Animismo ay
itinuturing ng mga Espanyol na
pagsamba sa mga demonyo at
upang maligtas ang mga kaluluwa
ng mga Igorot kailangan nilang
yakapin ang Kristiyanismo.
-Bukod dito hinikayat din ang mga
I g o r o t n a b u m a b a s a m g a
kabundukan at
manirahan sa mga itinatag na
pueblo at mapabilang sa mga
mamamayang may
sibilisasyon. -Mahigpit na tinutulan
ng mga Igorot ang tangkang
binyagan sila sa Kristiyanismo. -Ilan
sa mga Prayleng Misyonero ang
kanilang dinakip at pinatay
-Bilang tugon ay ipinasunog ni
Aranda ang bahay ng mga Igorot
at puwersahang
sinupil ang mga katutubo.

-Bukod dito hinikayat din ang mga
I g o r o t n a b u m a b a s a m g a
kabundukan at manirahan sa mga
itinatag na pueblo at mapabilang
s a m g a m a m a m a y a n g m a y
sibilisasyon.

-Mahigpit na tinutulan ng mga Igorot
ang tangkang binyagan sila sa
Kristiyanismo.
-Ilan sa mga Prayleng Misyonero ang
kanilang dinakip at pinatay
-Bilang tugon ay ipinasunog ni Aranda
a n g b a h a y n g m g a I g o r o t a t
p u w e r s a h a n g s i n u p i l a n g m g a
katutubo.

H i n d i n a g t a g u m p a y a n g m g a
Espanyol na binyagan sa Kristiyanismo
ang mga Igorot dahil:

Nahirapan ang mga Prayle na

t u n g u h i n n g m a d a l a s a n g
bulubundukin ng Cordillera.

Nagkaroon ng kakulangan sa

mga misyonerong maaaring ipadala
sa lalawigan.

Nahirapan ang mga Sundalong
Espanyol na lupigin ang mga Igorot
dahil kabisado nila ang pasikot-sikot
sa bulubunduking lugar

Monopolyo sa Tabako

Nagtatag ng Pamahalaang

militar ang mga Espanyol noong ika-
19 na siglo sa Cordillera upang
mapasunod ang mga Igorot sa
i p i n a t u p a d n a M o n o p o l y o s a
Tabako ni Gobernador-Heneral Jose
Basco y Vargas.

Lahat ng maaaning tabako ay

sa hinirang lamang ng pamahalaan
dapat ibenta ngunit hindi ito sinunod
n g m g a I g o r o t a t p a t u l o y n a
nagbenta sa ibang mangangalakal.

I t i n a t a g n a m a n a n g

Comandancia del Pais de Igorotes
upang mabantayan ang mga
katutubo. Binubuo ito ng sundalong
Espanyol na pinamumunuan ni
Guilermo Galvey..

Ngunit dahil sa mga pang-

aabuso hindi nila napasunod ang
mga ito at hindi sila nagtagumpay
na sakupin ang mga katutubong
Igorot.

Gamit ang makasining na paraan ng

pakikibaka mula sa mga kagamitang
pandigma tulad ng mga pana na gawa sa
kawayan, kahoy na kalasag, sibat mga
patibum, pamumugot ng ulo na simbolo ng
katapangan at ang husay sa pasikot-sikot sa
bulubundukin ng Cordillera. Dahil dito
binasagan sila ni William Henry Scott bilang
“tribus independientes” o tribong Malaya.

Panuto: Isulat ang T kung tama ang
pahayag ng bawat pangungusap at M kung
mali.
_____1. Matagal ng nabubuhay ang mga
Igorot sa kanilang sariling kultura at tradisyon
bago pa man dumating ang mga Espanyol.
_____2. Ang Ifugao,Bontoc,Kalinga at Isneg
mga kabilang sa pangkat etnolingguwistiko
ng mga katutubong Igorot.

_____3. Hindi nagtagumpay ang mga
Espanyol na sakupin ang bulubundukin ng
Cordillera.
_____4.Isa sa dahilan ng pananakop ay ang
mina ng ginto sa Cordillera.
_____5. Natigil lamang ang paghahanap ng
ginto nang malamang mababa lang ang
kalidad ng ginto mayroon sa Cordillera.
_____6. Niyakap ng mga katutubong Igorot
ang Kristiyanismo.

_____7. Ang mga prayleng misyonero ay hindi
kailanman nakaakyat sa bulubundukin ng
Cordillera.
_____8. Maraming mga katutubong Igorot ang
pinugutan ng ulo ng mga misyonero.
_____9. Dahil sa takot,sinunod ng mga katutubo
ang kautusang sa pamahalaan lamang
maaaring ibenta ang mga tabako.
_____10. Itinatag ang Comandancia del Pais de
Igorotes na binubuo ng mga sundalong Pilipino.

Ano ano ang mga katangian ng
mga Igorot na dapat mong
tularan?

TANDAAN NATIN!
Ang pananakop ng mga Espanyol sa
m g a k a t u t u b o n g I g o r o t s a
bulubundukin ng Cordillera ay may 3
dahilan:

Paghahanap ng mina ng GINTO
Ipalaganap ang KRISTIYANISMO at
Ipatupad ang MONOPOLYO SA

TABAKO

Ngunit hindi sila nagtagumpay dahil sa
m a k a s i n i n g n a p a m a m a r a a n s a
pakikibaka ng mga Igorot tulad ng:
A. may sariling silang taktika
B. h u s a y s a p a s i k o t - s i k o t n g

bulubundukin

C. husay at tapang sa pangangayaw o

pamumugot gamit ang kalasag,
sibat, pana

Ang mga katutubong Igorot ay kilala

sa pagiging matapang, matatag,
m a s i p a g a t t a p a t s a k a n i l a n g
pinagmulan

Panuto: Piliin ang mabuting reaksiyon sa
bawat sitwasyon ukol sa pakikibaka ng
m g a k a t u t u b o n g I g o r o t s a
bulubundukin ng Cordillera.

____1. Tama ba na ang mga Espanyol ay
makinabang sa deposito ng ginto sa Cordillera?
A. Oo, dahil hindi naman ito pag-aari ng mga

Igorot

B. Oo,dahil kailangan din nila pandagdag

pondo

C. Hindi,dahil ito ay para sa lahat
D. Hindi, dahil layunin lamang nilang sakupin

ang buong bansa at makuha ang mga
kayamanan dito

____ 2. Alin sa mga sumusunod ang pangkat
etnolinggwistiko ng mga Igorot.

I.

Ibaloi II. Isneg III. Kankanaey IV.Ifugao
V.Ilokano

A. I,II,III at IV
B. I,II,III at V
C. III,IV at V
D. I,IV at V

____ 3. Mas umigting ang paghahanap
ng mga Espanyol ng ginto sa Cordillera
dahil sa Thirty Years War. Anong dahilan
ng pananakop ito?
A. Kristiyanismo
B. Ginto
C. Monopolyo sa Tabako
D. Kalakalang galyon

____ 4. Ano ang iyong mapupuna sa ginawang
r e a k s i y o n n g m g a I g o r o t b u n s o d n g
pagpapalaganap ng Kristiyanismo sa kanila?
A. Sila ay nagalit dahil gusto nilang mapanatili

ang kanilang nakagisnang paniniwalang
animism

B. Sila ay matapang dahil ipinagtanggol nila

ang kanilang karapatang sumampalatay sa
kanilang nakagisnan

C. Titik A lamang
D. Titik A at B

_____5. Bakit dapat na tularan ang
i p i n a k i t a n g k a t a p a n g a n n g m g a
katutubong Igorot?
A. Dahil ito ay nagbunga ng maganda
B. Dahil ito ay nakabuti sa kanila
C. Dahil pinatutunayan lamang nito na
hindi lahat ng Pilipino ay nagpasakop sa
mga Espanyol
D. Lahat ng nabanggit

AP 5

QUARTER 4 WEEK 4

D
A
Y
4

Partisipasyon ng mga Pilipino sa
Gitnang Luzon at Katagalugan

(walong lalawigan na

nakipaglaban) sa pakikibaka ng

bayan.

Itanong:

Ano ano ang katangian ang taglay ng
mga Igorot upang tutulan ang pananakop
ng mga Espanyol?

Pagmasdan ang larawan ng Watawat
ng Pilipinas;

Ano anong kulay mayroon ang
watawat ng Pilipinas?

Ilang bituin mayroon ang watawat?

Ano ang nasa pinakagitnang bahagi
ng mga bituin?

Alam mo ba kung ano ang ibig
sabihin ng walong sinag ng araw
sa watawat?

Sa araling ito,mauunawaan mo ng lubos na:

Ang walong sinag ng araw sa ating Pambansang

Watawat ay HINDI nangangahulugang unang
walong lalawigan na nagpasimuno sa pakikidigma
noong Agosto 1896 dahil marami nang lalawigang
namuno sa mga pag-aalsa bago pa ang mga ito
katulad nila Francisco Dagohoy (Bohol)Tapar (Ilo-
Ilo,Panay),Diego at Gabriela Silang (Ilocos Norte,
Maniago(Pampanga), Pag-aalsa ng mga Muslim at
marami pang iba.

Ayon sa pag-aaral at pananaliksik ng sikat

na Propesor na si Xiao Chua ng De La Salle
University, ang mga lugar ng (Maynila, Cavite,
Laguna, Batangas, Bulacan, Pampanga,
Bataan at Nueva Ecija) ay 8 lalawigan na
idineklara ni Gobernador- Heneral Ramon
Blanco na mapasailalim sa Batas Militar o
Martial Law noong Agosto 30,1896. Dahil ito sa
magkakasunod na pagsalakay ng mga
Katipunero laban sa mga Espanyol.

Pagkatatag ng Katipunan
KKK o KATIPUNAN-
-Kataas-taasan, Kagalang galangang
Katipunan ng mga Anak ng Bayan
-Samahang itinatag nina Andres Bonifacio
(“Ama ng Katipunan”), Deodato Arellano,
Teodoro Plata, Ladislao Diwa at Valentin Diaz
-Lihim silang nagtagpo sa isang bahay sa kanto
ng Azcaragga (ngayon ay Claro M. Recto
Avenue) noong Hulyo 6 at 7,1892 matapos ang
balitang pagdakip kay Rizal –

Ito ay may layuning:

*Pulitikal-naghahangad ng Kalayaan mula
sa Spain
*Moral-Naglalayong baguhin ang niloloob
ng bawat Katipunero
* S i b i k o - b i n u b u o n g p a g p a p a i r a l n g
k a p a t i r a n s a m g a k a p w a
kasapi,pagtatanggol at pagtulong sa
mahihirap at naaapi

Ang Pagkatuklas ng Katipunan
-Nabunyag ang lihim na samahan dahil sa
paghingi ng payo ni Sor Teresa de Jesus ( na
madre superior ni Honoria na kapatid ni
Patinio) kay Padre Mariano Gil. Ito ay matapos
magsabi si Patinio sa kaniyang kapatid na si
Honoria tungkol sa hidwaan nila ni Apolonio
dela Cruz mula sa palimbagan ng Diario de
Manila kung saan inilalathala ang tungkol sa
lihim na samahan ang Katipunan.

Ang Pagkatuklas ng Katipunan
-Nabunyag ang lihim na samahan dahil sa
paghingi ng payo ni Sor Teresa de Jesus ( na
madre superior ni Honoria na kapatid ni
Patinio) kay Padre Mariano Gil. Ito ay matapos
magsabi si Patinio sa kaniyang kapatid na si
Honoria tungkol sa hidwaan nila ni Apolonio
dela Cruz mula sa palimbagan ng Diario de
Manila kung saan inilalathala ang tungkol sa
lihim na samahan ang Katipunan.

• Kaya’t noong ika-23 ng Agosto 1896

ipinatawag ni Bonifacio ang mga pinuno
ng Katipunan at napagkasunduang
simulant ang paghihimagsik.

• Sabay sabay nilang pinunit ang kanilang

sedula at sumigaw ng “Mabuhay ang
Pilipinas” bilang tanda ng kanilang pakiki-
paglaban. Ang pangyayaring ito ay
tinawag na “Unang Sigaw ng Himagsikan”.

Mga Unang Paglalaban
• P a g k a t a p o s n g p a n g y a y a r i s a

Pugadlawin ay tinangkang salakayin ng
pangkat ni Bonifacio ang Maynila sa
darating na Agosto 29.1896.

• Subalit sila ay nasundan ng mga

sundalong Espanyol at nagsimula ang
putukan sa pagitan ng Espanyol at
Pilipino.

• Natakasan nila ang pagtugis ng mga

Espanyol at noong Agosto 26 ay binagtas
nila ang Balara hanggang sa marating
ang Hagdang Bato sa Mandaluyong.

• Mula rito ay inatake nila ang pangkat ng

mga Espanyol saSan Juan del Monte
(Bulacan) noong Agosto 30 kung saan ay
muli silang umatras dahil sa pagdating ng
iba pang mga sundalong Espanyol.

Sumunod na pangyayari ay ang pagsakop
ng mga Katipunero sa Pateros, Taguig,
Pandacan at Caloocan.
• Sa pangunguna nina Artemio Ricarte at

Emilio Aguinaldo at matagumpay nilang
nabawi ang Kawit, San Francisco de
Malabon, Noveleta sa Cavite,San Pedro
d e M a k a t i , S a n M a t e o , M a r i k i n a ,
Montalban sa Rizal.

• -Pinamunuan naman ni Heneral Mariano

Lopez Llanera ang paglusob sa San Isidro,
Nueva Ecija at mga karatig pook nito.

• Pinamunuan naman ni Heneral

Mariano Lopez Llanera ang paglusob
sa San Isidro, Nueva Ecija at mga
karatig pook nito.

• D a h i l s a m a g k a k a s u n o d n a

pagsalakay ng mga katipunero ay
nagpalabas ng utos si Gobernador-
Heneral Ramon Blanco noong
Agosto 30,1896 na isailalim sa Batas
Militar ang walong lalawigan na
n a g p a k i t a n g p a g l a b a n s a
pamahalaang Espanyol.

• Dito ibinatay ni Aguinaldo ang

w a l o n g s i n a g n g a r a w n a
kasalukuyan nating nakikita sa ating
watawat.

• Tingnan ang tsart sa ibaba ng mga

walong lalawigan na idineklara ni
Gobernador Ramon Bianco.

Panuto: Sagutin ang mga sumusunod na
tanong.
1. Ano ang layunin ng pagkakatatag ng KKK?
___________________________________________
___________________________
2. Sinu-sino ang nagtatag ng KKK?
___________________________________________
__________________________________________

3. Paano natuklasan ng mga Espanyol ang
Katipunan?
_____________________________________________
4. Bakit pinunit ng mga Katipunero ang
kanilang mga sedula?Ano ang pahiwatig nito?
_____________________________________________
5.Ano ang iyong opinyon sa nasabing
p a k i k i p a g l a b a n n g m g a P i l i p i n o s a
Katagalugan?

B i l a n g m a g - a a r a l , p a a n o m o
m a i p a k i k i t a a n g i y o n g
pagpapahalaga sa mga ginawang
pagtatanggol ng mga Pilipino laban
sa mga Espanyol?

Tandaan:

Ang K.K.K ay itinatag mula sa

layuning political,moral at sibiko.

Bagaman natuklasan ng mga

Espanyol ang Katipunan, patuloy
paring nakipaglaban ang mga
Katipunero.

K a s a m a s a m g a l u g a r n a

naghimagsik sa Gitnang Luzon o
Katagalugan ay ang Maynila,
Batangas, Bulacan, Pampanga,
Nueva Ecija, Laguna, Cavite at
Tarlac (Bataan)

Ngunit tandaan na ang ilan sa 8

lalawigan na ito ay naghimagsik
pagkatapos lamang magdeklara ng
Batas Militar dahil narin sa takot ng
mga Espanyol.

Panuto: Isulat ang T kung tama ang bawat
pahayag at M kung mali.
_____1.Itinatag ang KKK upang mas lalong
tumibay ang samahan ng mga Pilipino na
lumaban sa mga Espanyol.
_____2. Ang “Ama ng Katipunan” ay si
Ladislao Diwa.
_____3. Natuklasan ang lihim na samahang
Katipunan dahil kay Sor Teresa de Jesus.

_____4. Matapos malaman ng mga Katipunero
na kalat na sa ibang lugar ang tungkol sa
pagsiwalat sa Katipunan ay nanatili silang
tahimik.
_____5. Ang pagpunit ng kanilang sedula ay
simbolo ng simula ng kanilang pakikipaglaban
sa mga Espanyol.
_____6.Sina Artermio Ricarte at Emilio Aguinaldo
ang nanguna sa matagumpay na pagbawi sa
Kawit Cavite at iba pang karatig bayan.

_____7. Si Heneral Mariano Lopez Llanera
ang nanguna sa paglusob sa Maynila.
_ _ _ _ _ 8 . D a h i l s a s u n u d - s u n o d n a
pagsalakay ng mga Katipunero ay
nagdeklara si Gobernador-Heneral Ramon
Blanco na isailalim sa Batas Militar ang ilan
sa mga lalawigan .

_____ 9. Mula sa pakikipaglaban ng mga
pangkat ng Pilipino o Katipunero ay
masasabi nating sila ay matatapang at
handang ibuwis ang buhay para sa
bayan.
_____10.Kung walang mga lalawigang
naghimagsik ay hindi tayo mabubuo
bilang isang nasyon.

AP 5

QUARTER 4 WEEK 4

D
A
Y
5

Catch-Up Friday

​