Metrorytmika

Metrorytmika
-Rytm
-Metrum
-Grupowanie

Rytm(gr. rhythmós= miarowy przebieg) jest czynnikiem regulującym następstwo dźwięków w utworze muzycznym w czasie i organizującym je w pewne określone ugrupowania.

​

Rytm

Przedłużanie wartości nut

1. Kropka

2. Ligatura

3. Fermata

Kropka

Przedłuża nutę o połowę wartości

-Można zastosować nawet dwie, lub trzy kropki
-Druga kropka przedłuża dodatkowo wartość nuty o czwartą część jej pierwotnej wartości, a trzecia kropka – o ósmą część
-Analogicznie przedłuża się za pomocą kropek wartość pauz.
-R.Schumann użył czterech kropek w Kwartecie smyczkowym op. 41 nr 1

Ligatura

Łuk łączący (przetrzymujący)

Łącząc dwie nuty tej samej wysokości przedłuża wartość rytmiczną pierwszej o wartość drugiej

Fermata

-wł. Fermare = zatrzymać
-fermata nie określa ściśle czasu, o jaki należy przedłużyć wartość nuty


Niekiedy kompozytor zaznacza, że fermata ma trwać długo i umieszcza przy niej słowo lunga (wł. długa), lub krótko – corta lub breve

Multiple Select

Co obejmuje swym zakresem metrorytmika?

• Agogikę

• Rytm

• Metrum

• Artykulację

Multiple Select

Które z poniższych zjawisk określa długość przedłużenia nuty?

• Kropka

• Ligatura

• Fermata

• Pauza generalna

Multiple Choice

Które z poniższych zjawisk wydłuża nutę równo o jej połowę?

• Ligatura

• Kropka

• Fermata lunga

• Fermata corta

Multiple Choice

O jaką wartość przedłuża nutę ligatura?

• O połowę jej wartości

• Według uznania wykonawcy

• O połowę i jedną czwartą jej wartości

• O wartość trwania nuty następującej

Nieregularny podział wartości rytmicznych

Pokazany na jednym z pierwszych slajdów schemat dzielił nuty na ich połowy.
Jeżeli np. nutę zamiast na dwie podzielimy na trzy równe części, to otrzymamy grupę trzech nut, zwaną triolą.
Grupy takie nazywamy niemiarowymi.

​Jeżeli całość zamiast na cztery podzielimy na pięć, sześć lub siedem równych wartości, wówczas otrzymamy kwintolę, sekstolę lub septolę (ćwierćnutową, ósemkową, szesnastkową itd.)

​Podzielenie całości na dziewięć ,dziesięć, jedenaście, dwanaście, trzynaście, czternaście i piętnaści równych wartości zamiast na osiem – daje nowemolę, decymolę, undemolę, duodecymolę, tercydecymolę, kwartdecymolę lub kwintdecymolę

Podział trójkowy

Podział nuty z kropką, a więc wartości trójdzielnej, na trzy części jest również podziałem regularnym. Dzieli się on podobnie jak podział nut bez kropek, tyle że według schematu: 1-3-6-12-24-48-96 itd.

Do grupy niemiarowej mogą wchodzić również pauzy:



W grupie niemiarowej spotyka się także nuty z kropką.



Należy pamiętać, że grupa niemiarowa musi być wykonana w tym samym czasie, co odpowiadająca jej grupa regularna.

Fill in the Blanks

Multiple Select

Co może wchodzić w zakres grup niemiarowych?

• Pauzy

• Fermaty

• Nuty z kropką

• Ligatura

Metrum

Metrum jest to środek służący uporządkowaniu rytmiki za pomocą akcentów metrycznych. Akcenty te określają punkty oparcia w takcie przez co systematyzuje relacje pomiędzy dźwiękami w takcie. Takt służy tu jako granica nie tylko uporządkowania jedynie rytmicznego(zawierają taką samą ilość wartości), ale i metrycznego, bowiem stanowi granicę pomiędzy owymi jednostkami grup akcentowych.

-W górnej cyfrze mają wielokrotność cyfry 2 lub 3 lub ich sumę.
-Mają więcej akcentów metrycznych.

Złożone

-W górnej cyfrze mają 2 lub 3
-Mają jeden akcent metryczny

Proste

Takty
możemy podzielić na

Górną cyfrą jest 3,6,9 itd.

Trójkowe

Górną cyfrą jest 2, 4, 8

Dwójkowe

Takty
możemy podzielić na

Górnej cyfry nie da się podzielić na 2 lub 3

Nieregularne

Górną cyfrę da się podzielić na 2 lub 3

Regularne

Takty
możemy podzielić na

Rytm głównoczęściowy - występuje gdy w takcie mamy wartości równe jednostce miarowej
Rytm rozdrobniony - występuje gdy w takcie mamy wartości mniejsze od jednostki miarowej
Rytm rozszerzony - występuje gdy w takcie mamy wartości większe od jednostki miarowej

Grupowanie wartości rytmiczych

Grupowanie wartości rytmicznych w taktach ma na celu ustalanie sumy tych wartości, odpowiadającej mierze metrycznej tatku, a także ich uporządkowanie, zgodne z określonym układem metrycznym. Uzyskuje się przez to jaśniejszy, bardziej czytelny i łatwiejszy do wykonania obraz graficzny.

Rytm głównoczęściowy

Nie sprawia on żadnych trudności. Jedyne, o czym trzeba pamiętać, to fakt iż w taktach ósemkowych i szesnastkowych łączymy jednym wiązaniem.

Rytm rozdrobniony

W rytmie rozdrobnionym wartości rytmiczne są mniejsze od wartości jednostki miarowej, a więc na każdej części taktu znajduje się więcej niż jedna nuta - i tak też je grupujemy. W pisowni oznacza to, że wartości (powstałe przez rozdrobnienie wartości rytmicznych) należące do tej samej części taktu winny być wyraźnie graficznie związane:

Rytm rozdrobniony - c.d.

W grupach złożonych z nut trzy i więcej razy wiązanych dość często dla większej przejrzystości trzecie a niekiedy i drugie wiązanie przerywamy co cztery nuty, np.:

Jeżeli w części taktu – obojętne, w mocnej lub słabej – znajdują się co najmniej dwie nuty, to mówimy o tak zwanej grupie nut; pierwsza nuta takiej grupy będzie metrycznie mocna, druga słaba.

Multiple Choice

Metrum 4/4 to metrum

• Proste

• Złożone

Draw

Napisz przykład metrum nieregularnego

Draw

Podaj 3 przykłady metrum prostego

Fill in the Blanks

Draw

Zapisz następujący rytm:

2 ósemki

ćwierćnuta

4 szesnastki