CERKAK KELAS 8 TA 2024_2025

Dening: Sutrisno, S.Pd.

​Crita Cekak

PENGERTIAN CRITA CEKAK

Crita cekak utawa cerkak yaiku
sawijining crita kang diandharake
kanthi cekak.
Titikane Crikak yaiku:
• Critane cendhak
• Cacahe paraga sithik
• Nggunakake alur tunggal
• Perkara kang dicritakake namung siji

• Menawa ditulis ora luwih saka

10.000 tembung

Multiple Choice

persamaan saka tukang sate lan tukang soto yaiku ..P

• duwe grobak

• saka Madura

• ora dodolan sega goreng

• gawa kompor

Multiple Choice

Apa Kang diarani Crita Cekak?

• Crita kang nyritakake kedadeyan asal usule sawijine daerah

• Crita kang nyritakake ngenani crita mistis kang paragane para dewa

• Crita kang nyritakake sawijine kedadeyane manungsa kang ditulis kanthi runtut

• Crita kang ora ana kaitane karo paraga, alur, tema, seting

TEMA

Kang diarani tema yaiku gagasan pokok kang dadi
dhasaring crita.
Tuladha:
• Bapak lan Ibu uga akeh ngewehi wejangan supaya

isa sekolah tenanan, pinter, lan isa mbanggakake
wong tuwa. Ora lali aku uga dikandani nek sekolah
ing kutha kudu isa njaga awake dhewe saka
pergaulan kang ora becik, kudu taat agama!

Multiple Choice

kutu apa sing paling medeni

• kutu rambut

• kutukan

• kutu air

• kutu buku

LATAR/SETING

• Papan panggonan yaiku panggonan kedadeyane

crita. tuladha: ing sekolahan, ing sawah, ing
lapangan, Sragen, lsp

• Wektu yaiku wekdu kedadeyane crita. tuladha:

esuk, 08.00, Rebu, tanggal 7, Desember, 2020, lsp

• Swasana yaiku swasana kang nggambarake crita.

tuladha : rame, sepi, nrenyuhake, adhem, udan,
panas, lsp

Multiple Choice

“… aku lan Siti tekan ing sekolah kira-kira jam 06.50 WIB. Esuk iku aku rada telat, amarga ing tengahe dalan motor sing tak tumpaki karo Siti ban e bocor. Aku wis bingung banget, amarga pas iku jam wis nuduhake jam 06.35 WIB. Padahal perjalanan nuju ing sekolahan isih lumayan adoh. Ndilalah ing dalan aku ketemu Pak Amin, guru bahasa Jawa ing sekolahku. Piyambake nawarake supaya aku lan Siti melu nunut mobile Pak Amin.”

Pethilan crita kasebut nuduhake sawijine unsur intrinsik, yaiku …

• Tema

• Latar/seting

• Alur/plot

• Amanat

Multiple Choice

“… aku lan Siti mangkat sekolah kira-kira jam 06.30 WIB. Esuk iku aku rada telat...”

Latar utawa seting apa kang dijelasake ing pethilan crikak kasebut …

• Papan

• Wektu

• Swasana

ALUR/PLOT

• Maju : alur kang critane runtut
(pengenalan – wiwit ana perkara – perkara klimaks –
parampungan)
• Mundur : alur kang critane ora runtut
(wiwit ana perkara – pengenalan – perkara klimaks –
parampungan)
(wiwit ana perkara – perkara klimaks – pengenalan –
parampungan)
(wiwit ana perkara – perkara klimaks – parampungan
– pengenalan)
• Campuran : gabungan alur maju lan alur mundur

Multiple Choice

Nalika listrik mati, Pak Johan arep ngurpke lilin, sentir lan obor. Kira-kira Pak Johan kudu nguripake sing ngendi dhisik supaya ruangane isa padang ...

• lilin

• obor

• korek api

• sentir

Multiple Choice

Ing tengahe Jakarta ana apa?

• Monas

• Banjir

• HurufA

• macet

SUDUT PANDANG

• Pamawas paraga kapisan : penulis nyritakaken

kisahe dhewe kanthi tembung “aku”, “kula”,
“ingsung”, lsp

• Pamawas paraga katelu : penulis nyritakake kisahe

wong liya kanthi tembung “dheweke”, “dhekne”,
utawa nyebut jeneng

• Pamawas impersonal : penulis nyritakake critane

wong liya kanthi nggunakake jenenge paraga.

Multiple Choice

“… aku lan Siti tekan ing sekolah kira-kira jam 06.50 WIB. Esuk iku aku rada telat, amarga ing tengahe dalan motor sing tak tumpaki karo Siti ban e bocor. Aku wis bingung banget, amarga pas iku jam wis nuduhake jam 06.35 WIB. Padahal perjalanan nuju ing sekolahan isih lumayan adoh. Ndilalah ing dalan aku ketemu Pak Amin, guru bahasa Jawa ing sekolahku. Piyambake nawarake supaya aku lan Siti melu nunut mobile Pak Amin.”

Sudut pandang kang digunakake ing pethilan crikak kasebut , yaiku …

• wong kapisan

• wong keloro

• impersonal

Multiple Choice

Kang nyebabake Jakarta banjir yaiku ...

• sampah

• banyu

• daratan kang luwih rendah

• curah udan kang dhuwur

TOKOH LAN PENOKOHAN

Jinis paraga yaiku:
• Paraga utama yaiku paraga inti utawa sentral ing

crita.

• Paraga pendukung
Jinis watak utawa penokohan:
• Protagonis
• Antagonis
• Tritagonis

Multiple Choice

“… aku lan Siti tekan ing sekolah kira-kira jam 06.50 WIB. Esuk iku aku rada telat, amarga ing tengahe dalan motor sing tak tumpaki karo Siti ban e bocor. Aku wis bingung banget, amarga pas iku jam wis nuduhake jam 06.35 WIB. Padahal perjalanan nuju ing sekolahan isih lumayan adoh. Ndilalah ing dalan aku ketemu Pak Amin, guru bahasa Jawa ing sekolahku. Piyambake nawarake supaya aku lan Siti melu nunut mobile Pak Amin.”

Kang kalebu tokoh utama saka crita kasebut yaiku ...

• Aku

• SIti

• Pak Amin

• Pak Satpam

Multiple Choice

Esuk iku lagi udan, ana wong lima nanging payunge mung ana siji. Piye carane supaya wong iku mau kabeh ora kudanan

• mlayu bareng

• mlaku biasa

• gentenan wong 2

• gentenan wong 1

AMANAT

Kang diarani amanat yaiku pesen utawa piweling
kang bisa dijupuk saka crita.

Multiple Choice

“… aku lan Siti tekan ing sekolah kira-kira jam 06.50 WIB. Esuk iku aku rada telat, amarga ing tengahe dalan motor sing tak tumpaki karo Siti ban e bocor. Aku wis bingung banget, amarga pas iku jam wis nuduhake jam 06.35 WIB. Padahal perjalanan nuju ing sekolahan isih lumayan adoh. Ndilalah ing dalan aku ketemu Pak Amin, guru bahasa Jawa ing sekolahku. Piyambake nawarake supaya aku lan Siti melu nunut mobile Pak Amin.”

Amanat kang bisa dijupuk saka crikak kasebut, yaiku...

• Aja seneng maido kancane

• Dadia wong kang seneng tulung tinulung

• Yen sekolah aja numpak motor

• nak neng dalan aja gojegan