Zdrowy Kręgosłup

Zdrowy kręgosłup

Budowa, działanie, przyczyny bólu, prewencja, ćwiczenia.

Marcin Penczek

KRĘGOSŁUP

Kręgosłup to najważniejsza i wysoko wyspecjalizowana część
układu szkieletowego człowieka. Jest giętki oraz mechanicznie
odporny. Cechuje go bardzo wysoka wytrzymałość na
obciążenia

Funkcje kręgosłupa

-podporowa

-ochronna dla rdzenia kręgowego

-amortyzacja wstrząsów i
obciążeń.

-funkcja przyczepów mięśni

BUDOWA

Kolumna zbudowana z 33-34 kręgów.

-7 szyjnych;

-12 piersiowych;

-5 lędźwiowych,

-5 krzyżowych -zrośniętych ze sobą,
będących kością krzyżową;

-4 lub 5 kręgów guzicznych

Kręgi oraz dyski

Kręgi przedzielone są krążkami
międzykręgowymi, stanowionych ¼ całego
kręgosłupa. Krążki pełnią funkcję
amortyzująca oraz zapeniają ruchomość
kręgosłupa, oddzielają od siebie kręgi.

Krzywizny naturalne

Sprężyna naszego ciała.

Przyczyny bólów kręgosłupa.

Nie ma jednoznacznej przyczyny które powodowałyby dolegliwości bólowe. Przyczyny są kwestią
indywidualną i zależą od różnych czynników.

1)Otyłość 7)Uprawianie pewnych sportów.np hokej.

2)Wysoki wzrost -K>170 cm, M > 180 cm 8)Ciężka praca fizyczna.

3)Ciąża - w 56% ciąż wstępuje rwa kulszowa. 9)Narażenie na wstrząsy.

4)Uraz narządu ruchu. 10) Zaburzenie osobowości, depresja, stres.

5)Siedzący tryb życia, długotrwałe prowadzenie samochodu.

6)Niewydolność mięśni brzucha.

5 czynników bólu kręgosłupa.

- Ból pochodzenia dyskowego. Spowodowany wypukliną krążka międzykręgowego. Charakterystyką jest
poranna sztywność kręgosłupa, uczucie rozlanego bólu.

- Ból w przebiegu przemian zwyrodnienieniowych. Pojawiają się po rozpoczęciu aktywności a następniu
ustają .

-Bóle korzeniowe. Przyczyną jest ucisk wypukliny dyskowej. Ból promieniuje do kończyny górnej.

-Ból o charakterze chromania neurogennego.Powstaje na skutek zwężania kanału kręgowego oraz
niedokrwienia korzeni rdzienowych

-Bóle nowotworowe. Pęcznienie guza krązka międzykręgowego. Charakterystyczne są bóle nocne.

Chromanie nurogenne

Droga nagłego urazu

Nagłe uszkodzenie tkanek pierścienia
włóknistego krążka pod wpływem silnego,
nagłego urazu.

Czynność ruchowa

Nagły, znaczny uraz

Uszkodzenie pierścienia.

Przewlekłe przeciążenia.

Ta droga występuje znacznie częściej i ma
charakter ciągły- uszkodzenie powstaje latami, ma
skomplikowany przebieg i wiele etapów. Rozwój
choroby może zostać zatrzymany jednak musi się
to stać we wczesnych etapach rozwoju choroby.

Nieprawidłowo wykonywane czynności
codzienne, powtarzane wielokrotnie przez lata,
mogą powodować uszkodzenie kręgosłupa.

Odcinek lędźwiowo-krzyżowy kręgosłupa.

Ból zlokalizowany między 12 żebrem a dolnymi
fałdami pośladkowymi, często współisnieje z
dolegliwościami w obrębie kończyn dolnych.

Bóle te często mają charakter nawrotowy.

Przyczyny :

-98% mechaniczne

-długotrwałe przeciążenie w
pozycjach statycznych.

-nagłe przeciążenie dynamiczne

-indywidualne zaniedbania( osłabienie
mięśni, hipokinezja, nadwaga).

Diagnostyka

Rozpoznanie zespołów bólowych we wszystkich jednostkach chorobowych, przeprowadza lekarz
specjalista lub fizjoterapeuta. Podstawą diagnostyki jest wywiad chorobowy, czyli informacje taki jak :
lokalizacja bólu, czas trwania, intensywność.

Kolejnym punktem są badania: badanie wzrokowe postawy ciała w płaszczyźnie, czołowej,strzałkowej,
Pomiar długości kończyn.badanie wyrostków poprzecznych,kolczystych,mięśni przykręgosłupowych , w
celu palpacyjnej lokalizacji bólu, ocena napięcia mięśniowego, badanie zakresu ruchomości odcinka
lędźwiowo -krzyżowego, objawy podrażnienia nerwu kulszowego, wykonanie testów czynnościowych :

-test Patricka https://fizjoterapeuty.pl/fizjoterapia/testy-funkcjonalne/test-patricka.html

-test Thomasa https://fizjoterapeuty.pl/fizjoterapia/testy-funkcjonalne/test-thomasa.html

Dyskopatia odcinka lędźwiowego

Dyskopatia stanowi około 80 % wszystkich przyczyn bólowych dolnej części kręgosłupa. jest to
uszkodzenie krążka międzykręgowego (dysku), polegający na wypuklinie -jądra miażdżystego poprzez
roziągnięcie lub rozerwanie zewnętrznej warstwy krążka. Następuje uwypuklenie się fragmentu krążka
za zewnątrz z uciskiem sąsiednich struktur(nerwów, mięśni).

Przyczyny

Gwałtowny ruch zgięciowy lub zgięciowo rotacyjny.

Ćwiczenia siłowe, fizyczne bez odpowiedniej rozgrzewki, rzuty, tenis, hokej,martwy ciąg,
praca fizyczna.

Zmiany zwyrodnieniowe odcinka lędźwiowego

Zmiany zwyrodnieniowe pojawiają się wraz z wiekiem, powodując wysunięcie się jądra miażdżystego.
Przyczyną bardzo częstego występowania tego zespołu jest zmiana trybu życia oraz zmniejszenie
aktywności ruchowej. Wpływa to na przeciążenie stawów i tkanek kręgosłupa, który nie jest
przystosowany do siedzącego trybu życia.

Przyczyny

-niekorzystne zmiany w krążku międzykręgowym,

-powstawanie wypustek kostnych- osteofitów.

Zespoły przeciążeniowe.

Jest to jedna z przyczyn przewlekłych bólów kręgosłupa. Jest to połączenie przeciążeń mechanicznych
pojedynczych mięśni i więzadeł,krążków, które powstają w wyniku pracy i uciskają korzenie nerwowe.

Na zmiany czynnościowe składają się zaburzenia pobudzenia i hamowania mięśni przez CUN. Zmiany
decydujące o postępowaniu choroby zachodzą w układzie psychonerwowym i mięśniowym.Przyczynia
się to tego również stres.

Kręgozmyk

To przesunięcie się kręgu L5 lub L4
dobrzusznie. Przyczynami są
najczęściej niestabilność kręgosłupa
oraz zmiany w stawach
międzykręgowych.

Bóle u kobiet w ciąży.

Większośc kobiet w trakcie ciąży odczuwa bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, które są
spowodowane najczęściej zmianami hormonalnymi. Organizm przystosowuje w ten sposób do porodu i
zwiększenia masy ciała. Zachodzące w ciele zmiany adaptacyjne mają zwiększyć elastyczność stawów
miednicy.Główne przyczyny :

-zmiana biomechaniki ciała,przesunięcie środka ciężkości do przodu i dołu.

-przykurcz mięśni grzbietu.

-wzrost masy ciała

Rozwiązanie : kinesiotaping

Odcinek szyjny kręgosłupa.

Są drugim po dolegliwościach lędźwiowych są drugim najczęściej występującym epizodem bólowym
narządu ruchu. Dotyczy zarówno kobiet jak i mężczyzn. Najczęstszą przyczyną jest praca w pozycji
siedzącej, mała aktywność ruchowa oraz nieprawidłowa postawa ciała podczas czynności codziennych -
wzorce ruchowe.

Ból spowodowany dysfunkcją kręgosłupa dzieli się na:

1)Ból receptorowy -jest obierany przez receptory w naszym ciele.

2)Ból powierzchniowy - wywołany przez bodźce zewnętrzne.

Odcinek szyjny c.d

3) Ból głęboki - jest następstwem działania bodźców na receptory. Naszczęsciej jest to ból stawowy.

4)Ból przewodowy - to odpowiedź na bezpośrednie drażnienie nerwu.Nerwobóle,bóle korzeniowe.

5)Ból korzeniowy - ucisk jądra miażdżystego na korzeń nerwu.

6)Ból splotowy - charakterystyczny dla urazów, guzów, zapaleń.

7) Ból ośrodkowy- źródło w samym mózgu.

Objawem schorzeń może być : zaburzenie widzenia, koncentracji, niedosłuch, bóle karku, bóle
międzyłoptakowe.

Możliwe przyczyny

-Źle dobrany materac

-Wysuwanie głowy w przód.

-Słabe mięśnie grzbietu

Spondyloza szyjna.

Zmiany zwyrodnieniowe spowodowane procesem starzenia się tkanek. Utrata wody przez
tkanki,systematyczne przeciążanie kręgosłupa. Może być przyczyną skurczu tętnicy szyjnej, co skutkuje
migrenami,szumem w uszach. Objawia się silnym, tępym bólem karku.Może skutkować osłabieniem
słuchu, utratą przytomności.

Rwa ramienna

Zespół bólowy spowodowany uciskiem lub
uszkodzeniem szyjnych korzeni
nerwowych. Następstwem jest zwiększone
napięcie mięśni. Ból może promieniować od
kręgosłupa- do palców dłoni.

Pojawiają się po przebudzeniu. Ruchy
głowy kichania i kaszel sprawiają cierpienie.

Zespół szyjno
-barkowy

Charakteryzują go bardziej rozlany ból.
Występuje w momencie obciążenia.

Migrena szyjna

Ból głowy pochodzenia szyjnego, związany z dysfunkcją w obrębie układu mięsniowo- szkieletowego
odcinka szyjnego.

Charakteryzuje się bólem w tyłogłowiu oraz objawy wegetatywne : słuchowe, wzrokowe, korzeniowe.
Napady bólowe mogą być krótkie i trwać kilka minut.

Zespół psychogenny

Bóle spowodowane stanem
emocjonalnym ;

-stres

-depresja

-negatywne emocje

Leczenie bólu kręgosłupa

Fizjoterapia jest podstawową metodą terapii bólów kręgosłupa. Celem jest złagodzeniem istniejących
obajawów, ograniczenie ich występowania. W tym celu stosuje się :

1)Fizykoterapie, czyli wpływ czynników fizycznych na organizm ludzki. W zakresie fizykoterapii
stosuje się następujące zabiegi:

a)Ciepłolecznictwo -naświetlanie lampą sollux, okłady z borowiny.

b)Elektroterapia - w celu zmniejszenia napięcia mięśniowego i obrzęku tkanek miękkich, u chorych z
ostrym lub przewlekłym bólem. Prąd uwalnia histaminę, powoduje lepsze ukrwienie tkanek.
Poularny zabieg to : TENS czyli elektrostymulacja nerwów.

c)Ultradźwięku -podczas zabiegu wykorzystuje się drgania mechaniczne o różnej częstotliwości,
które działa na zasadzie mikromasażu. Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.

Leczenie c.d

e) Biostymulacja laserowa - wpływ promieniowania laserowego wspomaga przemiany metaboliczne
hemoglobiny oraz zwiększa przepływ krwi.

f)Krioterapia miejscowa - polega na schładzaniu ciała do -180 ‘C, poprzez nawiew azotu, zmniejsza ból
oraz stan zapalny.

Leczenie c.d

2)Kinezyterapia -i naczej “leczenie ruchem” . Celem jest wzmocnienie mięśni, zmniejszenie napięcia
mięśniowego, zwiększenie zakresu ruchu ,nauka prawidłowej postawy i pozycji, poprawa funkcjonalna.

Stosowane ćwiczenia

-izometryczne

-rozciągające

-rozluźniające

-w wodzie (hydrokinezyterapia)

3)Masaż leczniczy - ma za zadanie złagodzenie bólu.

4)Kinesiotaping -sensoryczne oddziaływanie plastra na organizm, Przyśpiesza leczenie , zmniejsza ból.

Prewencja

Systematyczna aktywnośc fizyczna to najlpszy sposób zapobiagania chorobom kręgołupa. Siedzący tryb
życia połączony z brakiem codziennej aktywność fizycznej jest skrajnie niezdrowy dla kręgosłupa oraz
całego organizmu. Kiedy systematycznie się ruszamy, nasz kręgosłup staje się bardziej elastyczny,
wytrzymały na obciążenia. Ruch powoduje szybsze krążenie krwi, lepsze odżywienie tkanek,

-Kręgosłup uwielbia ruch i nie znosi siedzenia.

- Nie lubi podłoża asfaltwo- betonowego ( bieganie,skakanie)

-Pochylania się podczas jazdy na rowerze górskim, szosowym.

Profilaktyka

-Bardzo ważną rolę odgrywają mięśnie grzbietu oraz brzucha.

-Nie obciążaj kręgosłupa . Nie pochylaj tułowia,

-Prostuj kręgosłup!

-Zmieniaj pozycję podczas pracy co 30-40 min.

-Prawidłowa pozycja.

Ćwiczenia

Odciążenie podczas bólu kręgosłupa w odcinku lędźwiowym.

Ćwiczenia niebezpieczne.

Martwy Ciąg

Zestaw ćwiczeń na kręgosłup lędźwiowy.

https://www.dexak.pl/strefa-pacjenta/zestawy-cwiczen/odcinek-ledzwiowy-kregoslupa/

Jak bezpiecznie podnosić przedmioty.

Obciążenia

Siłownia

Bibliografia

Żołyński. S, Zarys postępowania korekcyjnego w praktyce szkolnej, FOSZE 2020

Józefowski. P, Kołcz - Trzęsicka. A, Żurowska. A , Zdrowy kręgosłup, SBM 2017