İsimsiz Ders

EMZ0005 - Türk Eğitim Tarihi
Hafta-1: Giriş ve Dersin Tanıtımı

Doç. Dr. Murat Polat

NÖHÜ-EF Eğitim Bilimleri Bölümü

Bu hafta neler konuşacağız?

DERSİN İÇERİĞİ,

AMAÇLARI, YÖNTEMİ

DERSİN DEĞERLENDİRME

SÜRECİ

TÜRK EĞİTİM TARİHİNE

GENEL BİR BAKIŞ

Bkz.: https://indecisive-anger-d86.notion.site/T-rk-E-itim-Tarihi-Ders-zlencesi-0c64a2d6afaa45309a34ee41fd699713

Temel Ders

Kitabı

Yahya, Akyüz (2021). Türk Eğitim Tarihi (34.Baskı). Pegem Akademi.

Kitap için erişim linki: https://pegem.net/urun/Turk-Egitim-Tarihi-e-kitap/255949

Okuma Önerileri

• İsmail, Güven (2022). Türk Eğitim Tarihi (8.Baskı). Pegem Akademi.

• Kitap için erişim linki: https://pegem.net/urun/Turk-Egitim-

Tarihi/62010

• Niyazi, Berkes (2024). Türkiye’de Çağdaşlaşma (36.Baskı). Yapı

Kredi Yayınları.

• Kitap için erişim linki:

https://www.yapikrediyayinlari.com.tr/turkiyede-cagdaslasma.aspx

• Nafi Atuf, Kansu (2016). Türkiye Eğitim Tarihi (2.Baskı). Nobel

Akademik Yayıncılık.

• Kitap için erişim linki: https://www.nobelyayin.com/turkiye-egitim-

tarihi-10881.html

• Halil, İnalcık & Mehmet, Seyitdanlıoğlu (2011). Tanzimat – Değişim

Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu (10.Baskı). İş Kültür Yayınları.

• Kitap için erişim linki: https://www.iskultur.com.tr/tanzimat.aspx

1982 Anayasasında* Türk Tanımı

• Madde 66:
"Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan
herkes Türk'tür.»

• Bu tanım, ülkemiz «Cumhuriyet Dönemi»

Türk eğitim tarihindeki gelişmeler hakkında
konuşurken mutlaka göz önünde
bulundurulmalıdır!

*Bkz.: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf

Türk Eğitim Tarihi Dersi Neden Önemli?

• ….“geçmiş dönemlerdeki eğitim hakkında

bilgi sahibi olma, eğitim konusunda
geçmiş hatalardan ders çıkarma ve
eğitimde geldiğimiz noktanın
kavranması”….

• …“bilim insanı/düşünürlerin Türk eğitim

tarihindeki yeri, öğretmen yetiştirmenin
farklı boyutlarının Türk eğitim tarihindeki
yeri ve eğitim kurumların/okulların Türk
eğitim tarihindeki yeri”…

Kaynak: Alabaş (2016). Erişim Adresi: http://cije.cumhuriyet.edu.tr/en/download/article-file/314339

Türk Eğitim Tarihini Bilmek
Bir Öğretmen Adayı İçin
Neden Gerekli?

Genel Varsayım:

• «Türk eğitim tarihini bilmeyen

öğretmenler, eğitim yöneticileri ve eğitim
politikasını belirleyenler, gelişme ve
ilerleme için çok gerekli olan karşılaştırma
yoluyla kendi durumunu, eksik ve
yetersizliklerini, dünyadaki eğitim
alanında temel gelişmeleri bir süreç
içinde anlama imkânından yoksun
kalırlar» düşüncesi…

Kaynak: Çam (2018). Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/484837

Türk Eğitim Tarihinin Amacı

• «En eski tarihlerden günümüze kadar Türk

milletinin ürettiği, benimsediği, geliştirdiği eğitim ve
öğretimle ilgili düşünceleri, kurumları,
uygulamaları ortaya koymak, insan yetiştirme
düzenini ve nasıl bir insan tipi yetiştirilmeye
çalışıldığını araştırmak ve bugünkü eğitim
sorunlarımızı en iyi biçimde çözebilmek için
geçmişten bir takım dersler çıkarılıp
çıkarılamayacağını tartışmaktır.»

• Bu araştırma ve tartışma, daha çok fikirsel ve

örgütsel olarak yapılmalıdır…

Yahya Akyüz

Türk Eğitim Tarihi Açısından Eğitim
ve Öğretim Tanımları

• Eğitim (Osm.: terbiye/Fr.-İng: education,

pedagogie): Kişinin zihni, bedeni, duygusal,
toplumsal yeteneklerinin, davranışlarının istenilen
doğrultuda geliştirilmesi, ya da ona bir takım
amaçlara dönük yeni yetenekler, davranışlar, bilgiler
kazandırılması yolundaki çalışmaların tümüdür.
Eğitim, hayat boyu sürer; planlı ya da tesadüfi
olabilir.

• Öğretim (Osm.: tedris, talim/Fr.-

İng.:enseignement, instruction): Teşkilatlı ve düzenli
olarak genellikle bir öğretim kurumunda (okul vs.)
öğretmenler tarafından, öğrencilere, araç gereç
kullanılarak bilgi aktarılması ve öğretilmesi
çalışmalarının tümüdür. Başka deyişle öğretim,
öğrenmenin gerçekleşmesi için girişilen düzenli,
teşkilatlı, planlı çabaların tümüdür ve bazen örgün
eğitim olarak da adlandırılır.

Kaynak: Akyüz (2021). Erişim Adresi: https://pegem.net/urun/Turk-Egitim-Tarihi-e-kitap/255949

Eğitim Tarihi
Eğitim
Bilimi
Tarih

İtibari bir başlangıç noktası
Yatay yaklaşım

Dikey yaklaşım
(Eğitim sisteminin tarihsel gelişim süreci)

2024

(Aynı döneme ait eğitsel yapıların birbiriyle paralel olacak şekilde karşılaştırılması)

Türk Eğitim Tarihine Genel Bir Bakış

Derse Gelmeden Önce Lütfen Okuyunuz!

• Hali, S., & Rencüzoğulları, S. (2017). İslamiyet öncesi dönemde Türklerde eğitim. 21.

Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 6(17), 425-437. Erişim linki:
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/436726

Dinlediğiniz İçin
Teşekkür Ederim!

İletişim için e-posta:
[e-mail]