NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

​NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
NGUYỄN TUÂN

NGỮ VĂN 12

​NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
NGUYỄN TUÂN

​I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
Nguyễn Tuân (1910-1987), quê quan tại quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Những tác phẩm tiêu biểu cho sự nghiệp sáng tác của ông: Vang bóng một thời (1940), Thiếu quê hương (1940), Chiếc lư đồng mắt cua (1941), Người lái đò sông Đà (1960),...

2. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: sáng tác năm 1960, trong chuyến tham quan tại vùng tây Bắc của tác giả.
- Tác phẩm nói về hình ảnh người lao động hùng dũng, phi thường,... vượt qua nghịch cảnh. Đồng thời, tác phẩm ngợi ca vẻ đpẹ hùng vĩ nên thơ, sự tài hoa, tư thế chiến thắng của người lái đò trước con sông Đà hung hãn những cũng đậm chất trữ tình.

​

​II. Nội dung
1. Hình ảnh con sông đà
a. Hung bạo
- Những cái hút nước
- Trùng vi thạch trận
- Sự oán trách, chế nhạo của con sông dành cho người lái đò
- Lòng sông hẹp như yết hầu bị cản trở
- Dùng lửa để tả nước
=> Một con sông huy hiểm, đầy rẫy những hiểm nguy đang rình rập người lái đò
b. Trữ tình
- Con sông mang dáng vóc mềm mại, êm ả,... như áng tóc dài của người thiếu nữ
- Như một vị cố nhân
- Bờ sông hoang dại, hồn nhiên mang lại nỗi niềm cổ tích....
=> Tác giả không chỉ mang đến con sông hung bạo mà còn mang đến cho độc giả một hình ảnh con sông đầy thơ mộng, trữ tình.

​2. Hình tượng người lái đò chiến đấu với con sông Đà
- Tính chất: Đây là cuộc chiến không cân sức
- Sông Đà: sóng nước hò reo quyết vật ngửa mình thuyền; thạch trận với đủ 3 lớp trùng vi vây bủa, được trấn giữ bởi những hòn đá ngỗ ngược, hỗn hào và nham hiểm → dữ dội, hiểm độc với sức mạnh được nâng lên hàng thần thánh.

- Con người: nhỏ bé, không hề có phép màu, vũ khí trong tay chỉ là chiếc cán chèo trên một con đò đơn độc hết chỗ lùi.

- Kết quả: Thác dữ đã không chặn bắt được con thuyền; con người chiến thắng sức mạnh thần thánh của tự nhiên.

Con người cưỡi lên thác ghềnh, xé toang hết lớp này đến lớp kia của trùng vi thạch trận; đè sấn được sóng gió, nắm chặt cái bờm sóng mà thuần phục sự hung hãn của dòng sông.

- Những thằng đá tướng phải lộ sự tiu nghỉu, thất vọng qua bộ mặt xanh lè.

- Nguyên nhân làm nên chiến thắng: sự ngoan cường, dũng cảm, tài trí, chí quyết tâm và nhất là kinh nghiệm đò giang sông nước, lên thác xuống ghềnh.

Nhận xét:

+ Thiên nhiên: vàng; con người lao động: vàng mười →trong cảm xúc thẩm mĩ của tác giả, con người đẹp hơn tất cả và quý giá hơn tất cả.

+ Con người được ví với khối vàng mười quý giá lại chỉ là những ông lái, nhà đò nghèo khổ, làm lụng âm thầm, giản dị, vô danh.

+ Những con người vô danh đó đã nhờ lao động, nhờ cuộc đấu tranh chinh phục thiên nhiên mà trở nên lớn lao, kì vĩ, hiện lên như đại diện của Con Người.

⇒ Nét độc đáo trong cách khắc hoạ:

- Tô đậm nét tài hoa nghệ sĩ.

- Tạo tình huống đầy thử thách để nhân vật bộc lộ phẩm chất.

- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả đầy cá

tính, giàu chất tạo hình.

• * Khúc hùng ca ca ngợi con người, ca ngợi ý chí của con người, ca ngợi lao động vinh quang đã đưa con người tới thắng lợi trước sức mạnh tựa thánh thần của dòng sông hung dữ. Đó chính là những yếu tố làm nên chất vàng mười của nhân dân Tây Bắc và của những người lao động nói chung.

TRÒ CHƠI CỦNG CỐ
https://quizizz.com/admin/quiz/672631515e18613d61c2737d?at=672632799738fe6137e60d94&MCQ_saved=true

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CÙNG CÔ
THAM GIA TIẾT HỌC NÀY