Алтын адам археологиялык олжасы

Multiple Choice

Есік қорғанынан «Алтын адам» табылған жыл

• 1961 ж.

• 1969 ж.

• 1951 ж.

Multiple Choice

Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген сақ ханзадасы  жас шамасы;

• 15-16 жас

• 17-18 жас

• 16-17 жас

• 19-20 жас

Multiple Choice

Мәтіндегі  дерек қай ескерткішке қатыссты;

Обадан табылган куміс тостағандағы 26 таңба сақтарда жазу болғанын айғақтайды, ғалым А. Аманжолов тостагандагы жазу ды: «Ага, саган ошақ! Жат адам тізеңді бүк! Ұрпагы мызда ас-су мол болғай! деп аударды.

• Шілікті патша қорғаны

• Есік обасынан

• Берел қорғанынан

• Аралтөбе қорғанынан

Multiple Choice

Біз үлкен үйіндіні қазуға кірістік. Оның ортаңғы бөлігі- не келгенімізде, мұндағы қабірдің тоналғаны белгілі болды..... алгашқы тоналған бөлік жанындагы 10 метр қиыс тұстан керемет ағаш қабырға шыга келді. Бұзылмаган бөренелі бөлме. «Құдай берді?» - дедік ішімізден. Сөйттік те оны топырақтан арши бастадық. Төбесін ашып қарағанымызда не кордік дейсіз ғой?! Шегенделген табыт. Ал ішінде адам сүйегі, оның ұзына бойына айнала қоршап жарқ-жұрқ еткен мыңдаған алтын әшекейлер көзге шалынды. Ғаламат, ғажап. К.Ақышев естелінен.

• Шілікті

• Есік

• Берел

• Аралтөбе

Multiple Choice

Жетісудан табылған сақ обасы

• Берел

• Шілікті

• Есік

• Есік

Multiple Choice

1969 жылы Есік қорғанындағы «Алтын адамды» тапқан танымал археолог

• Ақышев К.

• Зайберт В.Ф.

• Самашев 3.

Multiple Choice

1-суретті пайдалана отырып, Қарғалы шатқалынан табылған жәдігердің атауын анықтаңыз

• алтын тәті

• алтын қапсырма

• алтын белдік

• самай сырға

Multiple Choice

2-суретті пайдалана отырып, ежелгі наным-сенімді анықтаңыз

• Шаманизм

• Магия

• Тотемизм

• Анимизм

Multiple Choice

1-суреттегі жәдігер тиесілі тайпаны анықтаңыз

• үйсін

• қаңлы

• сармат

• оғыз

Multiple Choice

1-суреттегі жәдігерде күннің белгісі болып саналған бейнені анықтаңыз

• салт атты адам

• қанатты тұлпар

• ағаш қынды қанжар-ақинақ

• ағаш қынды қанжар-ақинақ

Multiple Choice

1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі1,2-суреттерге байланысты дұрыс дәйекті (-терді) анықтаңыз

І. Антропологтардың анықтауынша Есік обасында жерленген адам-17-18 жас шамасындағы сақ ханзадасы

II. Қарғалы тәтісі б.з. І ғасырда өмір сүрген зергер-ұстаның тамаша туындысы

III. Қарғалы тәтісі Өскемен қаласының маңындағы жерден табылды

IV. «Алтын киімді адам» Алдыңғы Азия мәдениетінің бірегей үлгісі

• III, IV

• I, II, III

• I

• II, III

Multiple Choice

«Есiк обасынан табылған кешеннiң ғылыми, тарихи-мәдени бағасын анықтау қиын. Қазба жұмыстарының нәтижесiнде, гуманитарлық ғылымдардың iрi саласына – көне тарих, мәдениет тарихы, өнер мен жазу, тiл сияқты Қазақстанның ежелгi тарихының құрамдас бөлiктерiне әсер етерi сөзсiз. Бұл хабарды қорыту, жинақтау ежелгi қоғамға (көшпелiлер қоғамына) қатысты қалыптасып қалған көптеген дәстүрлi көзқарастарды жоққа шығарады. Есiк обасы жақсы сақталғандықтан, жерлеу ғұрпын қалпына келтiруге, салтанатты баскиiмдi, киiм мен аяқ-киiмдi, әртүрлi әшекейлердiң орналасу ретiн анықтауға мүмкiндiк бердi. Осы тұрғыдан және өнер туындыларының орындалу шеберлiгi мен табылған алтын заттардың саны жөнiнен Есiк обасы салыстыруға келмейтiн айрықша табыс. Табылған заттардың iшiнде Қазақстан жерiнде пайда болған көне жазудың бiрден-бiр айғағы – жазуы бар күмiс тостаған ерекше орын алады. Қазiргi күнi осыдан 2400 жыл бұрын сақ тайпалары жазу мәдениетiн игерген деген ғылыми мәселенi көтере аламыз. ...Есiк обасынан табылған өнер туындылары өнер тарихының жарқын бетiн ашады. Бұл туындыларды Жетiсу сақтарының өкiлдерi, суретшi-шеберлер жасап шығарған. ...Дегенмен Есiк обасында табылған өнер туындыларынан Таяу Шығыс, соның iшiнде, Иранның (ахеменидтердiң) өте зор әсерi болғаны жоққа шығарылмайды.Сақ өнерiндегi “аң стилi” – синкреттi өнер, ол екi түрлi компоненттiң қоспасы: төл және сырттан енген дәстүр. Бiрақ екi арадағы шекараны ажырату өте қиын. Есiк – бiртұтас ертеде қалыптасқан мәдениет нышаны. ...Еуразия тайпаларының “аң стилiндегi” өнердi дамытуға сiңiрген еңбегi өлшеусiз мол. Шындығына келгенде, б.з.д.VII – V ғасырларда түзiлген скиф сiбiрлiк өнер салтының отаны – Еуразия».

Суреттегі бас киімде көрсетілгендей дүниенің төрт бұрышына билік құрудың белгісі болып табылатын бейне

• төрт өсімдік

• төрт өсімдік

• төрт жолбарыс

• төрт құс

Multiple Choice

Есік обасынан табылған «Алтын адам» бас киімінің биіктігі

• 50см

• 60 см           

• 70 см

• 80 см

Multiple Choice

«Есiк обасынан табылған кешеннiң ғылыми, тарихи-мәдени бағасын анықтау қиын. Қазба жұмыстарының нәтижесiнде, гуманитарлық ғылымдардың iрi саласына – көне тарих, мәдениет тарихы, өнер мен жазу, тiл сияқты Қазақстанның ежелгi тарихының құрамдас бөлiктерiне әсер етерi сөзсiз. Бұл хабарды қорыту, жинақтау ежелгi қоғамға (көшпелiлер қоғамына) қатысты қалыптасып қалған көптеген дәстүрлi көзқарастарды жоққа шығарады. Есiк обасы жақсы сақталғандықтан, жерлеу ғұрпын қалпына келтiруге, салтанатты баскиiмдi, киiм мен аяқ-киiмдi, әртүрлi әшекейлердiң орналасу ретiн анықтауға мүмкiндiк бердi. Осы тұрғыдан және өнер туындыларының орындалу шеберлiгi мен табылған алтын заттардың саны жөнiнен Есiк обасы салыстыруға келмейтiн айрықша табыс. Табылған заттардың iшiнде Қазақстан жерiнде пайда болған көне жазудың бiрден-бiр айғағы – жазуы бар күмiс тостаған ерекше орын алады. Қазiргi күнi осыдан 2400 жыл бұрын сақ тайпалары жазу мәдениетiн игерген деген ғылыми мәселенi көтере аламыз. ...Есiк обасынан табылған өнер туындылары өнер тарихының жарқын бетiн ашады. Бұл туындыларды Жетiсу сақтарының өкiлдерi, суретшi-шеберлер жасап шығарған. ...Дегенмен Есiк обасында табылған өнер туындыларынан Таяу Шығыс, соның iшiнде, Иранның (ахеменидтердiң) өте зор әсерi болғаны жоққа шығарылмайды.Сақ өнерiндегi “аң стилi” – синкреттi өнер, ол екi түрлi компоненттiң қоспасы: төл және сырттан енген дәстүр. Бiрақ екi арадағы шекараны ажырату өте қиын. Есiк – бiртұтас ертеде қалыптасқан мәдениет нышаны. ...Еуразия тайпаларының “аң стилiндегi” өнердi дамытуға сiңiрген еңбегi өлшеусiз мол. Шындығына келгенде, б.з.д.VII – V ғасырларда түзiлген скиф сiбiрлiк өнер салтының отаны – Еуразия».

Сақ тайпаларының өнер туындыларына зор әсері болған ел

• Иран

• Рим

• Араб

• Кушан

Multiple Choice

«Есiк обасынан табылған кешеннiң ғылыми, тарихи-мәдени бағасын анықтау қиын. Қазба жұмыстарының нәтижесiнде, гуманитарлық ғылымдардың iрi саласына – көне тарих, мәдениет тарихы, өнер мен жазу, тiл сияқты Қазақстанның ежелгi тарихының құрамдас бөлiктерiне әсер етерi сөзсiз. Бұл хабарды қорыту, жинақтау ежелгi қоғамға (көшпелiлер қоғамына) қатысты қалыптасып қалған көптеген дәстүрлi көзқарастарды жоққа шығарады. Есiк обасы жақсы сақталғандықтан, жерлеу ғұрпын қалпына келтiруге, салтанатты баскиiмдi, киiм мен аяқ-киiмдi, әртүрлi әшекейлердiң орналасу ретiн анықтауға мүмкiндiк бердi. Осы тұрғыдан және өнер туындыларының орындалу шеберлiгi мен табылған алтын заттардың саны жөнiнен Есiк обасы салыстыруға келмейтiн айрықша табыс. Табылған заттардың iшiнде Қазақстан жерiнде пайда болған көне жазудың бiрден-бiр айғағы – жазуы бар күмiс тостаған ерекше орын алады. Қазiргi күнi осыдан 2400 жыл бұрын сақ тайпалары жазу мәдениетiн игерген деген ғылыми мәселенi көтере аламыз. ...Есiк обасынан табылған өнер туындылары өнер тарихының жарқын бетiн ашады. Бұл туындыларды Жетiсу сақтарының өкiлдерi, суретшi-шеберлер жасап шығарған. ...Дегенмен Есiк обасында табылған өнер туындыларынан Таяу Шығыс, соның iшiнде, Иранның (ахеменидтердiң) өте зор әсерi болғаны жоққа шығарылмайды.Сақ өнерiндегi “аң стилi” – синкреттi өнер, ол екi түрлi компоненттiң қоспасы: төл және сырттан енген дәстүр. Бiрақ екi арадағы шекараны ажырату өте қиын. Есiк – бiртұтас ертеде қалыптасқан мәдениет нышаны. ...Еуразия тайпаларының “аң стилiндегi” өнердi дамытуға сiңiрген еңбегi өлшеусiз мол. Шындығына келгенде, б.з.д.VII – V ғасырларда түзiлген скиф сiбiрлiк өнер салтының отаны – Еуразия».

Суретте бейнеленген «Алтын адамның» бас киімі беретін түсінік

• нәсіл туралы

• туысқандық туралы

• мұрагерлік туралы

• ғарыш

Multiple Choice

«Есiк обасынан табылған кешеннiң ғылыми, тарихи-мәдени бағасын анықтау қиын. Қазба жұмыстарының нәтижесiнде, гуманитарлық ғылымдардың iрi саласына – көне тарих, мәдениет тарихы, өнер мен жазу, тiл сияқты Қазақстанның ежелгi тарихының құрамдас бөлiктерiне әсер етерi сөзсiз. Бұл хабарды қорыту, жинақтау ежелгi қоғамға (көшпелiлер қоғамына) қатысты қалыптасып қалған көптеген дәстүрлi көзқарастарды жоққа шығарады. Есiк обасы жақсы сақталғандықтан, жерлеу ғұрпын қалпына келтiруге, салтанатты баскиiмдi, киiм мен аяқ-киiмдi, әртүрлi әшекейлердiң орналасу ретiн анықтауға мүмкiндiк бердi. Осы тұрғыдан және өнер туындыларының орындалу шеберлiгi мен табылған алтын заттардың саны жөнiнен Есiк обасы салыстыруға келмейтiн айрықша табыс. Табылған заттардың iшiнде Қазақстан жерiнде пайда болған көне жазудың бiрден-бiр айғағы – жазуы бар күмiс тостаған ерекше орын алады. Қазiргi күнi осыдан 2400 жыл бұрын сақ тайпалары жазу мәдениетiн игерген деген ғылыми мәселенi көтере аламыз. ...Есiк обасынан табылған өнер туындылары өнер тарихының жарқын бетiн ашады. Бұл туындыларды Жетiсу сақтарының өкiлдерi, суретшi-шеберлер жасап шығарған. ...Дегенмен Есiк обасында табылған өнер туындыларынан Таяу Шығыс, соның iшiнде, Иранның (ахеменидтердiң) өте зор әсерi болғаны жоққа шығарылмайды.Сақ өнерiндегi “аң стилi” – синкреттi өнер, ол екi түрлi компоненттiң қоспасы: төл және сырттан енген дәстүр. Бiрақ екi арадағы шекараны ажырату өте қиын. Есiк – бiртұтас ертеде қалыптасқан мәдениет нышаны. ...Еуразия тайпаларының “аң стилiндегi” өнердi дамытуға сiңiрген еңбегi өлшеусiз мол. Шындығына келгенде, б.з.д.VII – V ғасырларда түзiлген скиф сiбiрлiк өнер салтының отаны – Еуразия».

Сақ тайпаларының өмір сүрген кезеңі

• жаңа тас ғасыры

• мыс-тас ғасыры

• ерте қола дәуірі

• ерте темір дәуірі

Multiple Choice

«Есiк обасынан табылған кешеннiң ғылыми, тарихи-мәдени бағасын анықтау қиын. Қазба жұмыстарының нәтижесiнде, гуманитарлық ғылымдардың iрi саласына – көне тарих, мәдениет тарихы, өнер мен жазу, тiл сияқты Қазақстанның ежелгi тарихының құрамдас бөлiктерiне әсер етерi сөзсiз. Бұл хабарды қорыту, жинақтау ежелгi қоғамға (көшпелiлер қоғамына) қатысты қалыптасып қалған көптеген дәстүрлi көзқарастарды жоққа шығарады. Есiк обасы жақсы сақталғандықтан, жерлеу ғұрпын қалпына келтiруге, салтанатты баскиiмдi, киiм мен аяқ-киiмдi, әртүрлi әшекейлердiң орналасу ретiн анықтауға мүмкiндiк бердi. Осы тұрғыдан және өнер туындыларының орындалу шеберлiгi мен табылған алтын заттардың саны жөнiнен Есiк обасы салыстыруға келмейтiн айрықша табыс. Табылған заттардың iшiнде Қазақстан жерiнде пайда болған көне жазудың бiрден-бiр айғағы – жазуы бар күмiс тостаған ерекше орын алады. Қазiргi күнi осыдан 2400 жыл бұрын сақ тайпалары жазу мәдениетiн игерген деген ғылыми мәселенi көтере аламыз. ...Есiк обасынан табылған өнер туындылары өнер тарихының жарқын бетiн ашады. Бұл туындыларды Жетiсу сақтарының өкiлдерi, суретшi-шеберлер жасап шығарған. ...Дегенмен Есiк обасында табылған өнер туындыларынан Таяу Шығыс, соның iшiнде, Иранның (ахеменидтердiң) өте зор әсерi болғаны жоққа шығарылмайды.Сақ өнерiндегi “аң стилi” – синкреттi өнер, ол екi түрлi компоненттiң қоспасы: төл және сырттан енген дәстүр. Бiрақ екi арадағы шекараны ажырату өте қиын. Есiк – бiртұтас ертеде қалыптасқан мәдениет нышаны. ...Еуразия тайпаларының “аң стилiндегi” өнердi дамытуға сiңiрген еңбегi өлшеусiз мол. Шындығына келгенде, б.з.д.VII – V ғасырларда түзiлген скиф сiбiрлiк өнер салтының отаны – Еуразия».

Мәтінде сипатталған Есік обасын зерттеген археолог

• З. Самашев

• Ә. Төлеубаев

• К. Ақышев

• Ә. Марғұлан