Абылайхан Lesson

1

Multiple Choice

1711 жылы Түркістан қаласында дүниеге келген хан:

1

Абылай

2

Есім

3

Айшуақ

4

Нұралы

2

Multiple Choice

«Ол (Абылай. авт.) қалыптасқан нақты жағдайларға қарай бірде Ресейге, бірде Қытайға, енді бірде Жоңғарияға шын бері лген болып көріне білді, ал шын мәнінде ешкімге де бас иген жоқ».

1

В. Радлов

2

Г.Ф.Миллер

3

И.Крафт

4

А.И.Левшин

3

Multiple Choice

Абылай жайлы: «...Өзімен замандас қазақтардың қай-қайсысынан болса да қулығы мен тәжірибесі жағынан артық, ақыл-парасаты жағынан әбден танымал, қол астындағы халықтың саны жағынан қуатты әмірші» деп жазған:

1

А.И.Левшин

2

Г.Ф.Миллер

3

И.Крафт

4

В. Радлов

4

Multiple Choice

1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысына Сібір казактарының «Абылай» деп ұрандауын сипаттап жазған;

1

Ш.Құдайбердіұлы

2

А.Құнанбайұлы

3

Ш.Уәлиханов

4

Әлихан Бөкейхан

5

Multiple Choice

Абылай хан жерленген қала

1

Түркістан

2

Сайрам

3

Созақ

4

Шымкент

6

Multiple Choice

Iс жүзінде екі империяға бағынғанымен, олардың билігін мойындамаған тұлға

1

Абылай

2

Бөгенбай

3

Әбілмәмбет

7

Multiple Choice

Абылай хан Қытаймен дипломатиялық келісім жасады:

1

1761 жылы

2

1756 жылы

3

1765 жылы

4

1778 жылы

8

Multiple Choice

1756 жылдың жаз айында екі топқа бөлінген қытай әскерлері қазақ даласына басып кірді. Алғашқы шайқас 1756 жылдың мамырында Шаған Оба аумағында болды. Шайқаста қазақтар жеңіліп, батысқа қарай шегінді. Қарқаралы тауларындағы Жарлы өзенінің жағасына күш топтастырған қазақ әскері тағы да жеңіліске ұшырайды. Нұра өзенінің жағасында Қожаберген батыр мен Әмірсананың біріккен қолы да қытайларды тоқтата алмады. Осындай жағдайда Баянауыл тауларына әскер жинаған Абылай Бөгенбайды қолбасшы етіп, қытайға қарсы шайқасқа аттанды. Баянауылдың батысындағы Шідерті өзенінің бас жағында Цин әскерлері зор шығынға ұшырайды. Осы оқиғадан кейін бұл жер Шүршітқырылған деп аталып кетті.

Oсы жылдың қазан айында Нияз таулары маңында Бөгенбай батырдың жасағы қытайлықтармен тағы да шайқасты. Қытайлықтардың «қазақтарды жылдам талқандаймыз» деген жоспары іске аспай, қазақ жерінен кейін шегініп кетті.

1757 жылдың жазында қытай әскері Тарбағатай таулары арқылы тағы да қазақ жеріне басып кірді. Олар біртіндеп Семей бекінісі орналасқан Ертіс бойына дейін жетті. Абылай, Әбілпайыз сұлтандар қытайлықтармен келіссөз жүргізіп, Цин империясымен бейбіт байланыс жасауға мүдделі екендіктерін білдірді. Қытайдың әскери басшылығы мұны мақұлдап, Пекинге қазақ елшілерін жіберуді ұсынды.

1757 жылдың қыркүйегінде Қытайға қазақ елшілері аттанды. Қазақтар Тарбағатайды қазақ қонысы ретінде мойындауын талап етті. Келісім дипломатиялық дәстүрді сақтай отырып жасалғандықтан, екі елдің арасындағы келісім ретінде тарихта қалды.

Aбылай патша өкіметімен де, Қытаймен де бейбіт қатынастарды сақтауға күш салды. Ол өзінің бодандықты мойындайтынын мәлімдегенімен, іс жүзінде екі империяға да бағына қоймаған. Бұл–қазақ елін күшті жаулардан сақтау үшін Абылайдың қолданған саясаты еді.

Iс жүзінде екі империяға бағынғанымен, олардың билігін мойындамаған тұлға

1

Абылай

2

Бөгенбай

3

Әбілмәмбет

4

Әбілпайыз

9

Multiple Choice

1756 жылдың жаз айында екі топқа бөлінген қытай әскерлері қазақ даласына басып кірді. Алғашқы шайқас 1756 жылдың мамырында Шаған Оба аумағында болды. Шайқаста қазақтар жеңіліп, батысқа қарай шегінді. Қарқаралы тауларындағы Жарлы өзенінің жағасына күш топтастырған қазақ әскері тағы да жеңіліске ұшырайды. Нұра өзенінің жағасында Қожаберген батыр мен Әмірсананың біріккен қолы да қытайларды тоқтата алмады. Осындай жағдайда Баянауыл тауларына әскер жинаған Абылай Бөгенбайды қолбасшы етіп, қытайға қарсы шайқасқа аттанды. Баянауылдың батысындағы Шідерті өзенінің бас жағында Цин әскерлері зор шығынға ұшырайды. Осы оқиғадан кейін бұл жер Шүршітқырылған деп аталып кетті.

Oсы жылдың қазан айында Нияз таулары маңында Бөгенбай батырдың жасағы қытайлықтармен тағы да шайқасты. Қытайлықтардың «қазақтарды жылдам талқандаймыз» деген жоспары іске аспай, қазақ жерінен кейін шегініп кетті.

1757 жылдың жазында қытай әскері Тарбағатай таулары арқылы тағы да қазақ жеріне басып кірді. Олар біртіндеп Семей бекінісі орналасқан Ертіс бойына дейін жетті. Абылай, Әбілпайыз сұлтандар қытайлықтармен келіссөз жүргізіп, Цин империясымен бейбіт байланыс жасауға мүдделі екендіктерін білдірді. Қытайдың әскери басшылығы мұны мақұлдап, Пекинге қазақ елшілерін жіберуді ұсынды.

1757 жылдың қыркүйегінде Қытайға қазақ елшілері аттанды. Қазақтар Тарбағатайды қазақ қонысы ретінде мойындауын талап етті. Келісім дипломатиялық дәстүрді сақтай отырып жасалғандықтан, екі елдің арасындағы келісім ретінде тарихта қалды.

Aбылай патша өкіметімен де, Қытаймен де бейбіт қатынастарды сақтауға күш салды. Ол өзінің бодандықты мойындайтынын мәлімдегенімен, іс жүзінде екі империяға да бағына қоймаған. Бұл–қазақ елін күшті жаулардан сақтау үшін Абылайдың қолданған саясаты еді.

Mәнмәтін бойынша дұрыс дәйекті анықтаңыз

I. Шідерті өзенінің бас жағында Цин әскерлері зор жеңіске жетті

II. Қазақтар Тарбағатайды қазақ қонысы ретінде мойындауын талап етті

III. Қытай және Қазақ елдерінің арасында дипломатиялық келісім жасалды

IV. 1761 жылдың жазында жоңғар әскері Тарбағатай таулары арқылы тағы да қазақ жеріне басып кірді

V. Қожаберген батыр мен Әмірсананың біріккен қолы да Қытай әскерінің шабуылына тосқауыл қойды

1

I, IV

2

III, IV

3

I,V

4

II, III

10

Multiple Choice

1756 жылдың жаз айында екі топқа бөлінген қытай әскерлері қазақ даласына басып кірді. Алғашқы шайқас 1756 жылдың мамырында Шаған Оба аумағында болды. Шайқаста қазақтар жеңіліп, батысқа қарай шегінді. Қарқаралы тауларындағы Жарлы өзенінің жағасына күш топтастырған қазақ әскері тағы да жеңіліске ұшырайды. Нұра өзенінің жағасында Қожаберген батыр мен Әмірсананың біріккен қолы да қытайларды тоқтата алмады. Осындай жағдайда Баянауыл тауларына әскер жинаған Абылай Бөгенбайды қолбасшы етіп, қытайға қарсы шайқасқа аттанды. Баянауылдың батысындағы Шідерті өзенінің бас жағында Цин әскерлері зор шығынға ұшырайды. Осы оқиғадан кейін бұл жер Шүршітқырылған деп аталып кетті.

Oсы жылдың қазан айында Нияз таулары маңында Бөгенбай батырдың жасағы қытайлықтармен тағы да шайқасты. Қытайлықтардың «қазақтарды жылдам талқандаймыз» деген жоспары іске аспай, қазақ жерінен кейін шегініп кетті.

1757 жылдың жазында қытай әскері Тарбағатай таулары арқылы тағы да қазақ жеріне басып кірді. Олар біртіндеп Семей бекінісі орналасқан Ертіс бойына дейін жетті. Абылай, Әбілпайыз сұлтандар қытайлықтармен келіссөз жүргізіп, Цин империясымен бейбіт байланыс жасауға мүдделі екендіктерін білдірді. Қытайдың әскери басшылығы мұны мақұлдап, Пекинге қазақ елшілерін жіберуді ұсынды.

1757 жылдың қыркүйегінде Қытайға қазақ елшілері аттанды. Қазақтар Тарбағатайды қазақ қонысы ретінде мойындауын талап етті. Келісім дипломатиялық дәстүрді сақтай отырып жасалғандықтан, екі елдің арасындағы келісім ретінде тарихта қалды.

Aбылай патша өкіметімен де, Қытаймен де бейбіт қатынастарды сақтауға күш салды. Ол өзінің бодандықты мойындайтынын мәлімдегенімен, іс жүзінде екі империяға да бағына қоймаған. Бұл–қазақ елін күшті жаулардан сақтау үшін Абылайдың қолданған саясаты еді.

Mәнмәтіндегі оқиғаның болған ғасырын анықтаңыз

1

XVI ғасыр екінші жартысы

2

XVIII ғасырдың екінші жартысы

3

XVII ғасырдың бірінші жартысы

4

XVII ғасырдың екінші жартысы

11

Multiple Choice

1756 жылдың жаз айында екі топқа бөлінген қытай әскерлері қазақ даласына басып кірді. Алғашқы шайқас 1756 жылдың мамырында Шаған Оба аумағында болды. Шайқаста қазақтар жеңіліп, батысқа қарай шегінді. Қарқаралы тауларындағы Жарлы өзенінің жағасына күш топтастырған қазақ әскері тағы да жеңіліске ұшырайды. Нұра өзенінің жағасында Қожаберген батыр мен Әмірсананың біріккен қолы да қытайларды тоқтата алмады. Осындай жағдайда Баянауыл тауларына әскер жинаған Абылай Бөгенбайды қолбасшы етіп, қытайға қарсы шайқасқа аттанды. Баянауылдың батысындағы Шідерті өзенінің бас жағында Цин әскерлері зор шығынға ұшырайды. Осы оқиғадан кейін бұл жер Шүршітқырылған деп аталып кетті.

Oсы жылдың қазан айында Нияз таулары маңында Бөгенбай батырдың жасағы қытайлықтармен тағы да шайқасты. Қытайлықтардың «қазақтарды жылдам талқандаймыз» деген жоспары іске аспай, қазақ жерінен кейін шегініп кетті.

1757 жылдың жазында қытай әскері Тарбағатай таулары арқылы тағы да қазақ жеріне басып кірді. Олар біртіндеп Семей бекінісі орналасқан Ертіс бойына дейін жетті. Абылай, Әбілпайыз сұлтандар қытайлықтармен келіссөз жүргізіп, Цин империясымен бейбіт байланыс жасауға мүдделі екендіктерін білдірді. Қытайдың әскери басшылығы мұны мақұлдап, Пекинге қазақ елшілерін жіберуді ұсынды.

1757 жылдың қыркүйегінде Қытайға қазақ елшілері аттанды. Қазақтар Тарбағатайды қазақ қонысы ретінде мойындауын талап етті. Келісім дипломатиялық дәстүрді сақтай отырып жасалғандықтан, екі елдің арасындағы келісім ретінде тарихта қалды.

Aбылай патша өкіметімен де, Қытаймен де бейбіт қатынастарды сақтауға күш салды. Ол өзінің бодандықты мойындайтынын мәлімдегенімен, іс жүзінде екі империяға да бағына қоймаған. Бұл–қазақ елін күшті жаулардан сақтау үшін Абылайдың қолданған саясаты еді.

Aягөз маңы, Ертіс бойы, Жарлы өзені, Шідерті өзені, Шаған Оба аумағында өткен шайқастарда Қытайдың көздегені

1

Қазақ жерінде хан билігін жою

2

Әскери дайындығын көрсету

3

Қазақтың құнарлы жерлерлерін иелену

4

Шыңжаң аймағын құру

12

Multiple Choice

Қытай қазақтардың Тарбағатай аймағы және Іле өзені бойындағы ежелгі қоныстарын пайдалануға рұқсат етуге мәжбүр болды:

1

1761 жылы

2

1767 жылы

3

1759 жылы

4

1771 жылы

13

Multiple Choice

ХVIII ғасырдың соңында Абылай хан жорық ұйымдастырды

1

ұйғырларға

2

қырғыздарға

3

жоңғарларға

4

дүнгендерге

14

Multiple Choice

Абылай хан қазақтардың мазасын ала берген қырғыздарға шабуыл жасады:

1

1771 жылы

2

1773 жылы

3

1777 жылы

4

1779 жылы

15

Multiple Choice

«... XVIII ғасырдағы Қазақ хандығы билеушілерінің бірі Абылай хан өзін аса кәрнекті мемлекет қайраткеріне тән касиеттерімен көрсете білді....1771 жылы Абылай қазақтың бүкіл үш жүзінің ханы болып жарияланды. Ол Ресей империясының мүддесіне мүлдем сәйкес келмейтін Тәуке хан дәуіріндегі біртұтас Қазақ хандығының қалпына келуін мақсат етті. Абылайдың салиқалы және көреген сыртқы саясаты Қазақ хандығынын аумағына бөтен елдің кол сұғылмауын қамтамассыз етуге бағытталды. Ол ең алдымен Ресей мен Қытай империяларының арасында орналаскан Қазақ елінің геосаяси жағдайына икемделген саясат жүргізді. Үш жүзге өзінің Орыс мемлекетінің императорымен де, Қытай боғдыханымен де қарым- қатынасы арасында Данкы артқан Абылайдың бойында Орта жүздің билеушісі болуға қажетті құқықтың бәрі де сай еді. Өзінің артықшылықтарына әбден сенімді ол ез жақтастарының бәрін де айбынымен, салиқалы мінез-құлқымен таңғалдыра қызықтырып, езіне тарта білетін, өзінің жауларын күш көрсете қорқыта алатын, ал әрбір қалыптасқан нақты жағдайға қарай өзін бірде орыстардың қол астында, бірде қытайлардың қол астында болғандай ұстай білетін, бірақ іс жүзінде ешкімді мойындамайтын тәуелсіз билеуші еді......

Мәнмәтінді және тарихи білімдерді пайдаланып, Абылай ханның сыртқы саясатындағы нәтижесінің бірі

1

Ресей империясының қол астынан Ноғай Ордасының аймағын қайтаруы

2

Тарбағатай мен Іле өңірін Қытайға дипломатиялық жолмен қайтаруы

3

Солтүстікте Сібір өңірін Қазақ хандығының кұрамына косып алуы

4

Тарбағатай мен Іле өңірін Қытайдан дипломатиялық жолмен қайтаруы

16

Multiple Choice

«... XVIII ғасырдағы Қазақ хандығы билеушілерінің бірі Абылай хан өзін аса кәрнекті мемлекет қайраткеріне тән касиеттерімен көрсете білді....1771 жылы Абылай қазақтың бүкіл үш жүзінің ханы болып жарияланды. Ол Ресей империясының мүддесіне мүлдем сәйкес келмейтін Тәуке хан дәуіріндегі біртұтас Қазақ хандығының қалпына келуін мақсат етті. Абылайдың салиқалы және көреген сыртқы саясаты Қазақ хандығынын аумағына бөтен елдің кол сұғылмауын қамтамассыз етуге бағытталды. Ол ең алдымен Ресей мен Қытай империяларының арасында орналаскан Қазақ елінің геосаяси жағдайына икемделген саясат жүргізді. Үш жүзге өзінің Орыс мемлекетінің императорымен де, Қытай боғдыханымен де қарым- қатынасы арасында Данкы артқан Абылайдың бойында Орта жүздің билеушісі болуға қажетті құқықтың бәрі де сай еді. Өзінің артықшылықтарына әбден сенімді ол ез жақтастарының бәрін де айбынымен, салиқалы мінез-құлқымен таңғалдыра қызықтырып, езіне тарта білетін, өзінің жауларын күш көрсете қорқыта алатын, ал әрбір қалыптасқан нақты жағдайға қарай өзін бірде орыстардың қол астында, бірде қытайлардың қол астында болғандай ұстай білетін, бірақ іс жүзінде ешкімді мойындамайтын тәуелсіз билеуші еді......

Абылай хан тұсындағы Ресей империясының елдің ішкі саясатына араласу денгейі

1

Пристая арқылы баскарды

2

Біртұтас хандық жүйесіне араласа алмады

3

Шекаралық комиссия арқылы басқарды

4

Генерал-губернаторлық арқылы басқарды

17

Multiple Choice

«... XVIII ғасырдағы Қазақ хандығы билеушілерінің бірі Абылай хан өзін аса кәрнекті мемлекет қайраткеріне тән касиеттерімен көрсете білді....1771 жылы Абылай қазақтың бүкіл үш жүзінің ханы болып жарияланды. Ол Ресей империясының мүддесіне мүлдем сәйкес келмейтін Тәуке хан дәуіріндегі біртұтас Қазақ хандығының қалпына келуін мақсат етті. Абылайдың салиқалы және көреген сыртқы саясаты Қазақ хандығынын аумағына бөтен елдің кол сұғылмауын қамтамассыз етуге бағытталды. Ол ең алдымен Ресей мен Қытай империяларының арасында орналаскан Қазақ елінің геосаяси жағдайына икемделген саясат жүргізді. Үш жүзге өзінің Орыс мемлекетінің императорымен де, Қытай боғдыханымен де қарым- қатынасы арасында Данкы артқан Абылайдың бойында Орта жүздің билеушісі болуға қажетті құқықтың бәрі де сай еді. Өзінің артықшылықтарына әбден сенімді ол ез жақтастарының бәрін де айбынымен, салиқалы мінез-құлқымен таңғалдыра қызықтырып, езіне тарта білетін, өзінің жауларын күш көрсете қорқыта алатын, ал әрбір қалыптасқан нақты жағдайға қарай өзін бірде орыстардың қол астында, бірде қытайлардың қол астында болғандай ұстай білетін, бірақ іс жүзінде ешкімді мойындамайтын тәуелсіз билеуші еді......

Мәнматін бойынша Абылай ханның ел баскаруда ұтымды сыртқы саясаттар ұстанған мемлекеттерді анықтаныз

1

Монголия, Ресей

2

Англия. Осман империясы

3

Қытай, Ресей

4

Иран, Сібір

18

Multiple Choice

«... XVIII ғасырдағы Қазақ хандығы билеушілерінің бірі Абылай хан өзін аса кәрнекті мемлекет қайраткеріне тән касиеттерімен көрсете білді....1771 жылы Абылай қазақтың бүкіл үш жүзінің ханы болып жарияланды. Ол Ресей империясының мүддесіне мүлдем сәйкес келмейтін Тәуке хан дәуіріндегі біртұтас Қазақ хандығының қалпына келуін мақсат етті. Абылайдың салиқалы және көреген сыртқы саясаты Қазақ хандығынын аумағына бөтен елдің кол сұғылмауын қамтамассыз етуге бағытталды. Ол ең алдымен Ресей мен Қытай империяларының арасында орналаскан Қазақ елінің геосаяси жағдайына икемделген саясат жүргізді. Үш жүзге өзінің Орыс мемлекетінің императорымен де, Қытай боғдыханымен де қарым- қатынасы арасында Данкы артқан Абылайдың бойында Орта жүздің билеушісі болуға қажетті құқықтың бәрі де сай еді. Өзінің артықшылықтарына әбден сенімді ол ез жақтастарының бәрін де айбынымен, салиқалы мінез-құлқымен таңғалдыра қызықтырып, езіне тарта білетін, өзінің жауларын күш көрсете қорқыта алатын, ал әрбір қалыптасқан нақты жағдайға қарай өзін бірде орыстардың қол астында, бірде қытайлардың қол астында болғандай ұстай білетін, бірақ іс жүзінде ешкімді мойындамайтын тәуелсіз билеуші еді......

Мәнмәтінді және тарихи білімдерді пайдаланып, Абылай хан үш жүздің ханы болып сайланған жылды анықтаңыз

1

1781 ж.

2

1772 ж.

3

1771 ж

4

1770

19

Multiple Choice

«... XVIII ғасырдағы Қазақ хандығы билеушілерінің бірі Абылай хан өзін аса кәрнекті мемлекет қайраткеріне тән касиеттерімен көрсете білді....1771 жылы Абылай қазақтың бүкіл үш жүзінің ханы болып жарияланды. Ол Ресей империясының мүддесіне мүлдем сәйкес келмейтін Тәуке хан дәуіріндегі біртұтас Қазақ хандығының қалпына келуін мақсат етті. Абылайдың салиқалы және көреген сыртқы саясаты Қазақ хандығынын аумағына бөтен елдің кол сұғылмауын қамтамассыз етуге бағытталды. Ол ең алдымен Ресей мен Қытай империяларының арасында орналаскан Қазақ елінің геосаяси жағдайына икемделген саясат жүргізді. Үш жүзге өзінің Орыс мемлекетінің императорымен де, Қытай боғдыханымен де қарым- қатынасы арасында Данкы артқан Абылайдың бойында Орта жүздің билеушісі болуға қажетті құқықтың бәрі де сай еді. Өзінің артықшылықтарына әбден сенімді ол ез жақтастарының бәрін де айбынымен, салиқалы мінез-құлқымен таңғалдыра қызықтырып, езіне тарта білетін, өзінің жауларын күш көрсете қорқыта алатын, ал әрбір қалыптасқан нақты жағдайға қарай өзін бірде орыстардың қол астында, бірде қытайлардың қол астында болғандай ұстай білетін, бірақ іс жүзінде ешкімді мойындамайтын тәуелсіз билеуші еді......

Мәнмәтінді және тарихи білімдерді пайдаланып, Абылай ханның ішкі саясатының бірін анықтаңыз

1

Темір ұстаханаларды орыстарға салдырды

2

Балықшылыққа қолдау көрсетпеді

3

Сот билігі күшейе түсті

4

Барымтаны тоқтатпады

20

Multiple Choice

1756 жылдың жаз айында екі топқа бөлінген қытай әскерлері қазақ даласына басып кірді. Алғашқы шайқас 1756 жылдың мамырында Шаған Оба аумағында болды. Шайқаста қазақтар жеңіліп, батысқа қарай шегінді. Қарқаралы тауларындағы Жарлы өзенінің жағасына күш топтастырған қазақ әскері тағы да жеңіліске ұшырайды. Нұра өзенінің жағасында Қожаберген батыр мен Әмірсананың біріккен қолы да қытайларды тоқтата алмады. Осындай жағдайда Баянауыл тауларына әскер жинаған Абылай Бөгенбайды қолбасшы етіп, қытайға қарсы шайқасқа аттанды. Баянауылдың батысындағы Шідерті өзенінің бас жағында Цин әскерлері зор шығынға ұшырайды. Осы оқиғадан кейін бұл жер Шүршітқырылған деп аталып кетті.

Oсы жылдың қазан айында Нияз таулары маңында Бөгенбай батырдың жасағы қытайлықтармен тағы да шайқасты. Қытайлықтардың «қазақтарды жылдам талқандаймыз» деген жоспары іске аспай, қазақ жерінен кейін шегініп кетті.

1757 жылдың жазында қытай әскері Тарбағатай таулары арқылы тағы да қазақ жеріне басып кірді. Олар біртіндеп Семей бекінісі орналасқан Ертіс бойына дейін жетті. Абылай, Әбілпайыз сұлтандар қытайлықтармен келіссөз жүргізіп, Цин империясымен бейбіт байланыс жасауға мүдделі екендіктерін білдірді. Қытайдың әскери басшылығы мұны мақұлдап, Пекинге қазақ елшілерін жіберуді ұсынды.

1757 жылдың қыркүйегінде Қытайға қазақ елшілері аттанды. Қазақтар Тарбағатайды қазақ қонысы ретінде мойындауын талап етті. Келісім дипломатиялық дәстүрді сақтай отырып жасалғандықтан, екі елдің арасындағы келісім ретінде тарихта қалды.

Aбылай патша өкіметімен де, Қытаймен де бейбіт қатынастарды сақтауға күш салды. Ол өзінің бодандықты мойындайтынын мәлімдегенімен, іс жүзінде екі империяға да бағына қоймаған. Бұл–қазақ елін күшті жаулардан сақтау үшін Абылайдың қолданған саясаты еді.

Қытайлықтардың «қазақтарды жылдам талқандаймыз» деген жоспарының іске асуына тосқауыл қойған жасақ басшысы

1

Тәуке

2

Қабанбай

3

Әбілпайыз

4

Бөгенбай

21

Multiple Choice

Жоңғарлар арасында тақ таласы басталды

1

Әмірсана қайтыс болған соң

2

Қалдан Серен қайтыс болған соң

3

Қалдан Серен қайтыс болған соң

4

Батыр қайтыс болған соң

22

Multiple Choice

Жоңғарлардың әлсіреуі нәтижесінде қазақтар қайтарып алды:

1

Солтүстік -Шығыс Қазақстан

2

Оңтүстік Қазақстан

3

Батыс Қазақстан

4

Оңтүстік және оңтүстік-шығыс Қазақстан

23

Multiple Choice

1755 жылы басталған соғыс:

1

Қытай-Қазақ

2

Қытай-Жоңғар

3

Қазақ -Жоңғар

4

Қазақ -Қырғыз

24

Multiple Choice

Жоңғария дербес ел ретінде жойылды:

1

1751 жылы

2

1755 жылы

3

1758 жылы

4

1761 жылы

25

Multiple Choice

Жоңғарияға хан болуды көздеп, Абылай ханнан пана сұраған

1

Даваций

2

Әмірсана

3

Нәдіршах

4

Лама-Доржы

26

Multiple Choice

1758 жылы Жоңғарияны толық бағындырды:

1

Қазақтар

2

Жапония

3

Қытай

4

Ресей

27

Multiple Choice

Қытай Жоңғариядағы өз жағдайын нығайту мақсатында Синьцзянь (Шыңжаң) аймағын құрды;

1

1758ж

2

1761ж

3

1765ж

4

1778ж

28

Multiple Choice

1771 жылы Еділ Қалмақтары Қытай шебіндегі бұрынғы ата баба қонысына қайтпақшы болған жоңғарлар саны;

1

100 мың

2

120 мың

3

160 мың

4

180 мың

29

Multiple Choice

1771 жылы қалмақтар басып өткен аймақтар:.

1

Кіші жүз бен ұлы жүз жері

2

Кіші жүз бен орта жүз жері

3

Ұлы жүз бен орта жүз жері

4

Ноғай Ордасын

30

Multiple Choice

Қазақтар мен қалмақтар арасындағы шайқас «Шаңды жорық» болған мерзім;

1

1771 ж

2

1765ж

3

1778ж

4

1758ж

31

Multiple Choice

Мойынты өзені бойында : Абылай қалмақтарға ойсырата соққы берді;

1

50 мың әскермен

2

60 мың әскермен

3

70 мың әскермен

4

80 мың әскермен

32

Multiple Choice

Абылай ханның дипломатиялық байланыс орнатқан елдері:

1

Ресей, Қытай

2

Жоңғар, Қытай

3

Ресей, Жоңғар

4

Ресей, Қырғыздар

33

Multiple Choice

1778 жылы Ресей патшасы II Екатерина Абылай ханды таныды:

1

Тек ұлы жүздің ханы ретінде

2

Қырғыз қазақ ханы ретінде

3

Тек кіші жүздің ханы ретінде

4

Тек орта жүздің ханы ретінде

34

Multiple Choice

«Мені хан етіп сайлаған халқым, олай болса, орыс патшасының тағына тағзым етіп, ант беруге міндетті емеспін», – деп айтқан:

1

Абылай

2

Қасым

3

Тәуке

4

Есім

35

Multiple Choice

Абылай хан Түркістан қаласында бүкіл үш жүздің ханы болып жарияланды:

1

1761 жылы

2

1771 жылы

3

1781 жылы

4

1778 жылы

36

Multiple Choice

Жоңғар жене Еділ қалмақтарын жеңіп шығуда аса маңызды рөл аткарған саяси

тұлға:

1

Нұралы

2

Абылай

3

Уәли

4

Әбілмәмбет

37

Multiple Choice

Абылай хан күшейтті:

1

Ақсақалдар кеңесі

2

Қазылар сотын

3

Билер кеңесін

4

Сот билігін

38

Multiple Choice

Абылай ханның кеңесшісі

1

Бұқар жырау

2

Нысанбай жырау

3

Тәтіқара жырау

4

Үмбетей жырау

39

Multiple Choice

Абылай ханның ішкі саясатының бірі

1

керуен саудасын тоқтатты

2

темір ұстаханаларды толық салдырды

3

балықшылыққа қолдау көрсетті

4

мануфактураларды салдырды авторы

40

Multiple Choice

Абылай хан қазақ жерінде қолдау көрсеткен сала

1

орман шаруашылығы

2

құс шаруашылығы

3

өнеркәсіп

4

егін шаруашылығы

41

Multiple Choice

Жоңғарлар қазақ жеріне жорыққа шықты:

1

1738 жылы

2

1740 жылы

3

1743 жылы

4

1741 жылы

42

Multiple Choice

Абылай жоңғар тұтқынында болған жылдар.

1

1723-1727 жж

2

1729-1730 жж

3

1741-1743 жж

4

1741-1743 жж

43

Multiple Choice

Жоңғар тұтқынынан Абылайды босатуға қатысқаны туралы мәлімет, Қазақстан туралы көптеген бағалы деректер қалдырған

1

В.Урусов

2

И.Лихарев

3

Н.Рычков

4

И.Миллер

44

Multiple Choice

Абылай ханның өмір сүрген жылдары

1

1700-1770ж.ж

2

1711-1781ж.ж

3

1680-1775ж.ж

4

1691-1771ж.ж

45

Multiple Choice

Абылай ханның шын есімін атаңыз;

1

Теміршын

2

Әбибулла

3

Әбілмансұр

4

Дарабоз

46

Multiple Choice

Абылай ханның бала кезіндегі лақап аты

1

Әбілмансұр

2

«Алапай»

3

Сабалақ»

4

«Қожалақ»

47

Multiple Choice

Абылай хан жоңғарларға қарсы соғысқа қатыса бастады:

1

19 жастан

2

15 жастан

3

17 жастан

4

18 жастан

48

Multiple Choice

Абылай ханның ішкі саясаты бағытталды:

1

Орталықтанған империя құру

2

Орталықтанған мемлекет құру

3

Билер кеңесіне арқа сүйеді.

4

Орталықтанған мемлекет құру

49

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

Абылай және жоңғар шапқыншылығы

«Қазақ елiнiң тарихында ХVIII ғасырдың маңызы өте зор. Бiрнеше онжылдықтың iшiнде ол өзiнiң тәуелсiздiгi мен мемлекеттiк құрылысы үшiн ерекше күрес жүргiздi. Сол аласапыран кездiң тарихы Абылай есiмiмен байланысты. Оның ұрпағы Шоқан Уәлихановтың айтуы бойынша, осынау “тамаша қазақтың” даңқты өмiрлiк жолы көптеген ғалымдардың еңбектерiнде жақсы зерттелiп және баяндалып суреттелген. Бiрақ бiздерге бұл күндерi Абылайдың саясаты, әскери және дипломатиялық шеберлiгi, әсiресе қазақтар мен жоңғарлардың арасындағы қарым-қатынастарға байланысты iстерi өте қызықты және қажеттi болып тұр. Жоңғар мемлекетi қазақ даласына үнемi көз алартып, өзiнiң саяси, экономикалық және идеологиялық экспансиясын тоқтаусыз жүргiздi....

Түптеп келгенде, қазақтар мен жоңғарлар өзара ымырасыз саясатты үнемi жүргiзе берген. Осы жағдайды өзiнiң замандастарымен салыстырғанда, Абылай жақсырақ пайдаланған. Оның ең негiзгi мақсаты - Жоңғар мемлекетiн әлсiрету едi. Қалмақтарды халық ретiнде емес, олардың мемлекеттiк шапқыншылық саясатын жоюды көздедi...

Әрине, Абылай мемлекетi өте ерекше мемлекет едi. Қазақ елi қырғын соғыстардан үлкен шығынмен шығып, болашаққа бет алған едi. Осы тұста Абылай саясаты Қазақстанның Шығыстағы шекарасын қауiпсiздендiрдi....

1734 жылдары Абылай Орта жүздiң арғын тайпалық бiрлестiгiнiң бiрнеше руларын басқарып, «Құрметтi хан» деген атаққа ие болды. Ал ресми құжаттарда әлi де сұлтан деп аталған. Сол жекпе-жекке тағы да тоқталсақ, қазақ ақындары мен жыраулары бұл оқиғаны тамаша жырлармен суреттеген және Абылайға батыр деген атақ берген. Абылайдың ерлiгi, батылдығы сол негiзгi шайқастарды қазақтың пайдасына шешкенi баршамызға мәлiм».

Ш.Уәлиханов Қазақ тарихы. 1994. №1. 29—33-бб

Абылай Шығыстағы шекарасын қауiпсiздендiру үшін бейбіт қатынас орнатқан ел

1

Қытай

2

Жапон

3

Корей

4

Вьетнам

50

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

Абылай және жоңғар шапқыншылығы

«Қазақ елiнiң тарихында ХVIII ғасырдың маңызы өте зор. Бiрнеше онжылдықтың iшiнде ол өзiнiң тәуелсiздiгi мен мемлекеттiк құрылысы үшiн ерекше күрес жүргiздi. Сол аласапыран кездiң тарихы Абылай есiмiмен байланысты. Оның ұрпағы Шоқан Уәлихановтың айтуы бойынша, осынау “тамаша қазақтың” даңқты өмiрлiк жолы көптеген ғалымдардың еңбектерiнде жақсы зерттелiп және баяндалып суреттелген. Бiрақ бiздерге бұл күндерi Абылайдың саясаты, әскери және дипломатиялық шеберлiгi, әсiресе қазақтар мен жоңғарлардың арасындағы қарым-қатынастарға байланысты iстерi өте қызықты және қажеттi болып тұр. Жоңғар мемлекетi қазақ даласына үнемi көз алартып, өзiнiң саяси, экономикалық және идеологиялық экспансиясын тоқтаусыз жүргiздi....

Түптеп келгенде, қазақтар мен жоңғарлар өзара ымырасыз саясатты үнемi жүргiзе берген. Осы жағдайды өзiнiң замандастарымен салыстырғанда, Абылай жақсырақ пайдаланған. Оның ең негiзгi мақсаты - Жоңғар мемлекетiн әлсiрету едi. Қалмақтарды халық ретiнде емес, олардың мемлекеттiк шапқыншылық саясатын жоюды көздедi...

Әрине, Абылай мемлекетi өте ерекше мемлекет едi. Қазақ елi қырғын соғыстардан үлкен шығынмен шығып, болашаққа бет алған едi. Осы тұста Абылай саясаты Қазақстанның Шығыстағы шекарасын қауiпсiздендiрдi....

1734 жылдары Абылай Орта жүздiң арғын тайпалық бiрлестiгiнiң бiрнеше руларын басқарып, «Құрметтi хан» деген атаққа ие болды. Ал ресми құжаттарда әлi де сұлтан деп аталған. Сол жекпе-жекке тағы да тоқталсақ, қазақ ақындары мен жыраулары бұл оқиғаны тамаша жырлармен суреттеген және Абылайға батыр деген атақ берген. Абылайдың ерлiгi, батылдығы сол негiзгi шайқастарды қазақтың пайдасына шешкенi баршамызға мәлiм».

Ш.Уәлиханов Қазақ тарихы. 1994. №1. 29—33-бб

Мәтін бойынша XVII-XVIII ғғ.қазақ жеріне қауіп төндірген мемлекетті анықтаңыз

1

Араб

2

Монғол

3

Монғол

4

Парсы

51

Multiple Choice

Контекстік тапсырма

Абылай және жоңғар шапқыншылығы

«Қазақ елiнiң тарихында ХVIII ғасырдың маңызы өте зор. Бiрнеше онжылдықтың iшiнде ол өзiнiң тәуелсiздiгi мен мемлекеттiк құрылысы үшiн ерекше күрес жүргiздi. Сол аласапыран кездiң тарихы Абылай есiмiмен байланысты. Оның ұрпағы Шоқан Уәлихановтың айтуы бойынша, осынау “тамаша қазақтың” даңқты өмiрлiк жолы көптеген ғалымдардың еңбектерiнде жақсы зерттелiп және баяндалып суреттелген. Бiрақ бiздерге бұл күндерi Абылайдың саясаты, әскери және дипломатиялық шеберлiгi, әсiресе қазақтар мен жоңғарлардың арасындағы қарым-қатынастарға байланысты iстерi өте қызықты және қажеттi болып тұр. Жоңғар мемлекетi қазақ даласына үнемi көз алартып, өзiнiң саяси, экономикалық және идеологиялық экспансиясын тоқтаусыз жүргiздi....

Түптеп келгенде, қазақтар мен жоңғарлар өзара ымырасыз саясатты үнемi жүргiзе берген. Осы жағдайды өзiнiң замандастарымен салыстырғанда, Абылай жақсырақ пайдаланған. Оның ең негiзгi мақсаты - Жоңғар мемлекетiн әлсiрету едi. Қалмақтарды халық ретiнде емес, олардың мемлекеттiк шапқыншылық саясатын жоюды көздедi...

Әрине, Абылай мемлекетi өте ерекше мемлекет едi. Қазақ елi қырғын соғыстардан үлкен шығынмен шығып, болашаққа бет алған едi. Осы тұста Абылай саясаты Қазақстанның Шығыстағы шекарасын қауiпсiздендiрдi....

1734 жылдары Абылай Орта жүздiң арғын тайпалық бiрлестiгiнiң бiрнеше руларын басқарып, «Құрметтi хан» деген атаққа ие болды. Ал ресми құжаттарда әлi де сұлтан деп аталған. Сол жекпе-жекке тағы да тоқталсақ, қазақ ақындары мен жыраулары бұл оқиғаны тамаша жырлармен суреттеген және Абылайға батыр деген атақ берген. Абылайдың ерлiгi, батылдығы сол негiзгi шайқастарды қазақтың пайдасына шешкенi баршамызға мәлiм».

Ш.Уәлиханов Қазақ тарихы. 1994. №1. 29—33-бб

Мәтінде берілген мемлекет қайраткерінің өмір сүрген жылдары

1

1711(1713)-1781 жж.

2

1680-1748 жж

3

1791-1838 жж.

4

1802-1847 жж.

52

Multiple Choice

Мәтінді пайдалана отырып, төмендегі дәйектердің тарихи дерекпен сәйкестендіріңіз:

1. Ағартушы ғалым Ш.Уәлиханов – Абылай ханның ұрпағы

2. XVIII ғ.қазақ жеріндегі қазақ- жоңғар соғысы сипатталады

3. Қазақ халқының шығу тарихы туралы шығарма

4. Қазақ-орыс сауда қатынастары туралы дерек береді

1

1, 2, 3

2

2, 3

3

1, 2

4

3, 4

53

Multiple Choice

Мәтін бойынша Абылай ханның сыртқы саясаттағы мақсатын анықтаңыз

1

керуен саудасын күшейтуге жол бермеу

2

қазақ жерінің тұтастығын қамтамасыз ету

3

билердің қызметіне тосқауыл қою

4

қақтығыстар мен барымташылықты күшейту

54

Multiple Choice

«Қазақтардың аңыз әңгімелерінде Абылай айырықша қасиеті бар киелі, керемет құдірет иесі болып саналады. Ешбір ханның Абылайдай шексіз билікке қолы жеткен жоқ» деп жазған:

1

Қ.Сәтбаев

2

Ә.Марғұлан

3

М.Қадырбаев

4

Ш.Уәлиханов

Абылайхан

Similar Resources on Wayground

Popular Resources on Wayground

Discover more resources for History