Λογισμικό

​Λογισμικό

Ο υπολογιστής αποτελείται από

• υλικό μέρος (hardware) και

• λογισμικό (software).

  Το λογισμικό (software) είναι ένα σύνολο προγραμμάτων που χρησιμοποιούνται για τη λειτουργία των υπολογιστών και την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών.

  Σε αντίθεση με το υλικό (hardware), το οποίο αναφέρεται στα φυσικά εξαρτήματα του υπολογιστή, το λογισμικό είναι άυλο και λειτουργεί ως ενδιάμεσος για να επιτρέπει στο υλικό να εκτελεί επιθυμητές λειτουργίες.

Το λογισμικό χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:

• στο λογισμικό συστήματος και

• στο λογισμικό εφαρμογών.

​Κατηγορίες Λογισμικού

​Λογισμικό συστήματος

Το λογισμικό συστήματος είναι το σύνολο των προγραμμάτων που έχουν σχεδιαστεί για να κάνουν το υλικό του υπολογιστή να λειτουργεί. Συνοδεύεται επίσης από το σύνολο των εφαρμογών που έχουν ως στόχο την διαχείριση των πόρων του συστήματος, όπως η μνήμη, οι επεξεργαστές και οι συσκευές του.

Βασικά στοιχεία του λογισμικού συστήματος είναι τα ακόλουθα:

• Firmware (BIOS)

• Oδηγοί συσκευών (drivers)

• Λειτουργικό Σύστημα (παραθυρικό σύστημα, βοηθητικά προγράμματα, διαγνωστικά εργαλεία)

• Διεπαφή (interface) με τον χρήστη

Μερικές Λειτουργίες του λογισμικού συστήματος είναι οι ακόλουθες:

• Όταν ανοίξουμε τον υπολογιστή βλέπουμε στην οθόνη ένα περιβάλλον πολύ φιλικό προς τον χρήστη, την «Επιφάνεια Εργασίας» ή αλλιώς “Desktop”, στην οποία μπορούμε να εργαστούμε και να εκτελέσουμε προγράμματα.

• Όταν πατάμε τα πλήκτρα στο πληκτρολόγιο το γράμμα ή ο αριθμός εμφανίζεται στην οθόνη.

• Όταν τοποθετούμε το USB stick μας στον υπολογιστή και βλέπουμε τα περιεχόμενά του.

• Όταν τυπώνουμε στον εκτυπωτή.

• Όταν συνδεόμαστε στο Διαδίκτυο μέσω λογισμικού πλοήγησης στον Ιστό (web browser).

Το BIOS (Basic Input Output System)

• παρέχει βασικές εντολές για τη διαχείριση των συσκευών του υλικού

• βρίσκεται στη μνήμη ROM, στη μητρική πλακέτα του υπολογιστή

• έχει προγραμματιστεί από τον κατασκευαστή και παρέχει εντολές για την εκκίνηση (boot) του υπολογιστή.

Το λειτουργικό σύστημα είναι το στοιχειώδες εκείνο λογισμικό που απαιτείται για τη λειτουργία του υπολογιστή.

Διαχειρίζεται

• τη μνήμη, τις διεργασίες που εκτελούνται ή θα εκτελεστούν από τους επεξεργαστές,

• την πρόσβαση στα περιφερειακά, τα αρχεία,

• τη σύνδεση στο Διαδίκτυο

• το σύνολο των πόρων και των λειτουργιών ενός υπολογιστικού συστήματος. Συνήθως επιτρέπει σε πολλούς χρήστες να το χρησιμοποιούν ταυτόχρονα. Αποτελεί μια «γέφυρα» μεταξύ του χρήστη και του υλικού του υπολογιστή. Όλες οι συσκευές χρειάζονται κάποιο λειτουργικό σύστημα για να λειτουργήσουν, το οποίο, ωστόσο, διαφέρει από συσκευή σε

​Λειτουργικά Συστήματα για υπολογιστή χρήστη – πελάτη - Client

Μέχρι και το 1994, σε επίπεδο εξυπηρετητή - server υπήρχε το UNIX και σε επίπεδο υπολογιστή χρήστη υπήρχε το DOS (Disk Operating System). Το DOS μπορούσε να τρέξει μόνο μία εντολή τη φορά (Single Tasking ) και τα αρχικά Windows έτρεχαν ως εφαρμογή πάνω από το DOS.
Από το 1995 και μετά τα Windows εξελίσσονται σε λειτουργικό σύστημα (WIN 95), το οποίο μπορούσε να τρέξει σε οικιακό υπολογιστή.
Στη συνέχεια είχαμε και έχουμε πολλές άλλες εκδόσεις Windows όπως WIN 98, 2000, Vista, 7, 8, 9, 10, 11.

Άλλοι κατασκευαστές λειτουργικών συστημάτων για οικιακούς υπολογιστές είναι η Apple με το MAC-OS. Επίσης στις συσκευές κινητών τηλεφώνων έχουμε τα λειτουργικά συστήματα Android και iOS αναλόγως του κατασκευαστή.
Στις έξυπνες τηλεοράσεις ως λειτουργικό σύστημα συναντάται επίσης το Android ή πολλές φορές και το WEBOS.
Ακόμη και οι δρομολογητές του Διαδικτύου έχουν το δικό τους λειτουργικό σύστημα, το οποίο, βέβαια, έχει υλοποιηθεί για να εκτελεί συγκεκριμένες λειτουργίες (παράδειγμα το CISCO IOS με τις διάφορες εκδόσεις του).

​Δραστηριότητα
Ποιο λειτουργικό Σύστημα έχουμε στους υπολογιστές του εργαστηρίου

​Ρυθμίσεις/Σύστημα/Πληροφορίες

​Δικτυοκεντρικά λειτουργικά συστήματα - Εξυπηρετητής - Server

Στα δικτυοκεντρικά λειτουργικά συστήματα (Network O.S.) το λειτουργικό σύστημα «εκτελείται» σε έναν εξυπηρετητή-server. Μπορούν να διαχειρίζονται χρήστες, αρχεία, εφαρμογές και υπηρεσίες.

Επίσης, σε αυτά εφαρμόζονται κεντρικές πολιτικές προστασίας (Security). Σε δικτυοκεντρικά λειτουργικά συστήματα «εκτελούνται» οι υπηρεσίες του Διαδικτύου όπως είναι το Mail, το Web, το FTP κ.ά. Παραδείγματα τέτοιων λειτουργικών συστημάτων συναντάμε κυρίως σε δύο βασικές κατηγορίες: σε Windows (Windows Server) και σε UNIX (System V, BSD, GNU/Linux)

​Λογισμικό εφαρμογών

​Το λογισμικό εφαρμογών είναι το σύνολο των προγραμμάτων που χρησιμοποιούμε καθημερινά για να εκτελούμε συγκεκριμένες εργασίες στον υπολογιστή μας ή στο κινητό μας. Είναι τα εργαλεία που μας επιτρέπουν να είμαστε παραγωγικοί, να επικοινωνούμε, να διασκεδάζουμε και να κάνουμε τόσα άλλα πράγματα. Σε αντίθεση με το λειτουργικό σύστημα, που διαχειρίζεται τους πόρους του υπολογιστή και τα βασικά συστήματα, το λογισμικό εφαρμογών επικεντρώνεται στην παροχή συγκεκριμένων λειτουργιών στους χρήστες

​Παράδειγμα λογισμικού εφαρμογών

• Επεξεργαστές κειμένου (Microsoft Word, LibreOffice Writer, Google Docs) που χρησιμοποιούνται για τη σύνταξη και την επεξεργασία εγγράφων.

• Λογισμικό υπολογιστικών φύλλων (Microsoft Excel, Libre Office Calc, Google Sheets).

• Προγράμματα περιήγησης ιστού (Brave, Mozilla Firefox, Google Chrome, Microsoft Edge, Opera) για την πρόσβαση και περιήγηση στον Παγκόσμιο Ιστό.

• Παιχνίδια υπολογιστών για διασκέδαση και ψυχαγωγία.

• Περιβάλλοντα προγραμματισμού (Scratch, EduBlocks, Thonny, Python IDE, Visual Studio Code, Android Studio, Roblox Studio) με τα οποία μπορούμε να αναπτύξουμε εφαρμογές για τον υπολογιστή μας ή το κινητό μας.

Multiple Select

Κατηγορίες λογισμικού

• Συστήματος

• Εφαρμογών

• Διεργασιών

Multiple Select

Τι από τα παρακάτω ισχύει για το BIOS

• Είναι λογισμικό Συστήματος

• Είναι λογισμικό εφαρμογών

• Βρίσκεται στη ROM

• Βρίσκεται στη RAM

Multiple Select

Ποια από τα παρακάτω είναι λογισμικό εφαρμογών

• Παιχνίδια

• Επεξεργαστές κειμένου

• Λειτουργικό Σύστημα

• Φυλλομετρητές(Firefox,Chrome, κλπ)

Multiple Choice

Είναι το λογισμικό

• Προγράμματα

• Συσκευές

Multiple Choice

Το λογισμικό είναι γνωστό σαν

• Hardware

• Software