Dissosiyatif Bozukluklar

DİSSOSİYATİF BOZUKLUK

By Ceren Durmaz

• Dissosiyatif bozukluklar, bireyin kimlik, bellek, bilinç ve çevreyle olan bağlantısında kopukluklar yaşadığı psikolojik rahatsızlıklardır.

• Genellikle travmatik olaylara bir tepki olarak ortaya çıkar.

• Bu bozukluklar, kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyebilir.

DİSSOSİYATİF BOZUKLUK

Dissosiyatif Bozukluk Türleri

1. Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (DKB)

   • Eskiden "çoklu kişilik bozukluğu" olarak bilinirdi.

   • Kişinin iki veya daha fazla farklı kimlik veya kişilik durumu sergilemesi.

   • Her kimliğin kendi davranış, hafıza ve ilişki örüntüleri vardır.

2. Dissosiyatif Amnezi

   • Travmatik veya stresli olaylara bağlı olarak önemli kişisel bilgilerin unutulması.

   • Genellikle sınırlı bir zaman dilimini kapsar.

1. Depersonalizasyon/Derealizasyon Bozukluğu

   • Depersonalizasyon: Kişinin kendi bedeninden ve duygularından kopuk hissetmesi.

   • Derealizasyon: Çevrenin gerçek dışı veya bulanık görünmesi.

2. Diğer Belirtilen Dissosiyatif Bozukluklar

   • Tanı kriterlerini tam olarak karşılamayan ancak dissosiyatif belirtiler gösteren durumlar.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Travma: Çocukluk çağı istismarı, savaş,

  doğal afetler gibi ciddi travmatik olaylar.

• Stres: Yoğun stres veya kaygı durumları.

• Biyolojik Faktörler: Genetik yatkınlık ve

  beyin kimyasındaki değişiklikler.

• Klinik görüşme ve psikolojik değerlendirme.

• DSM-5 kriterlerine göre teşhis.

Tanı:

• Hafıza kaybı (amnezi).

• Kimlik karmaşası veya değişimi.

• Kendinden veya çevreden kopuk hissetme.

• Stresle ilişkili fiziksel belirtiler (örneğin, baş ağrısı, mide bulantısı).

Yaygın Belirtiler:

Belirtiler ve Tanı

Tedavi Yaklaşımları

1. Psikoterapi:

   • Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT): Düşünce ve davranış kalıplarını değiştirmeye odaklanır.

   • EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme): Travma odaklı bir terapi yöntemi.

   • Hipnoterapi: Bilinçaltı süreçlere erişim sağlar.

1. İlaç Tedavisi:

   • Dissosiyatif bozukluklar için özel bir ilaç yoktur,

     ancak depresyon, anksiyete veya uyku problemleri

   • için ilaçlar kullanılabilir.

2. Destekleyici Terapiler:

   • Grup terapisi, sanat terapisi ve diğer yaratıcı terapiler.

• Dissosiyatif bozukluklar, erken teşhis ve uygun tedaviyle yönetilebilir.

• Toplumda farkındalık yaratmak ve travma sonrası destek sistemlerini güçlendirmek önemlidir.

• Psikolojik destek almak, bu bozukluklarla başa çıkmada kritik bir rol oynar.

​

Multiple Choice

Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (DKB) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Kişinin tek bir kimliği vardır.

• B) Kişi, farklı kimlikler arasında geçiş yapabilir.

• C) DKB, sadece yetişkinlerde görülür.

• D) DKB, ilaç tedavisiyle tamamen iyileştirilebilir.

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi dissosiyatif bozuklukların en yaygın nedenlerinden biridir?

• A) Genetik mutasyonlar

• B) Çocukluk çağı travmaları

• C) Beslenme eksiklikleri

• D) Fiziksel egzersiz eksikliği

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi dissosiyatif bozuklukların belirtilerinden biri değildir?

• A) Kimlik karmaşası

• B) Hafıza kaybı

• C) Aşırı mutluluk hali

• D) Kendinden veya çevreden kopuk hissetme

Multiple Choice

Dissosiyatif bozuklukların tanısında aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılır?

• A) Kan testleri

• B) Röntgen çekimi

• C) Klinik görüşme ve psikolojik değerlendirme

• D) Genetik analiz