DEHB

DEHB

By Dilara Zengin

DEHB Nedir?

Nörogelişimsel bir bozukluk olan DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu), çocuklarda hiperaktif hareketler, dikkat dağınıklığı, odaklanamama, konsantrasyon bozukluğu ve dürtüsel davranışlar ortaya çıkaran bir durumdur. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan bireylerde, beynin dikkati ve sosyal muhakemeyi kontrol eden bölgeleri zayıftır. Daha çok çocuklarda görülsede tüm bir yaşama yayılabilir.

ADHD Nedir?

Attention-deficit and hyperactivity disorder kelimelerinin kısaltması olan ADHD, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu anlamına gelir. ADHD özellikle çocukluk çağında çok fazla karşılaşılan nörodavranışsal bozukluktur. Dikkat etmede zorluk, hiperaktivite ve dürtüsellik ile karakterizedir.

​Çocuğunuz gereksiz yere sağa sola koşturup sürekli hareket halindeyse, gereğinden fazla konuşuyorsa, sakin bir şekilde kalamayıp sürekli el ve ayaklarını oynatıyorsa bu belirtiler dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna işaret edebilir. Hiperaktivite olmadan, sessiz, çekingen, kendi halinde, yavaş ve dalgın çocuklara “Dikkat eksikliği bozukluğu” tanısı konulabilir. Hiperaktivite bozukluğu genellikle bebeklik döneminde ortaya çıkar ve ancak çocuk okula başladığında belirginleşir.

DEHB Belirtileri Nelerdir?

• DEHB'li çocuklar sürekli kıpır kıpır hareket halindedirler

• Başkaları konuşurken dinlemek için odaklanmazlar

• Sessiz oyun oynayamazlar

• Dikkatleri kolay bir şekilde dağılır

• Sıklıkla başkalarının sözünü keserler

• Düşünmeden hareket etme eğilimi vardır

• Amaçsızca koşup, tırmanmaya çalışırlar

• Çok konuşurlar

• Bir şeyleri kaybedip, unutmaları sık sık yaşanabilir.

• Görevleri tamamlamada zorlanırlar, sıkılıp başka bir şeyle ilgilenmeye başlarlar.

Genel olarak dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtileri şunlardır:

-Dikkatin kolay dağılması
-Dürtüsellik
-Zihnini zorlaması gereken olaylardan kaçınıp, sıkılmak
-Sonuçlarını düşünmeden ani davranışlar sergileme
-Unutkanlık

DEHB Belirtileri;

​-Ders başarı ortalamasının altında kalmak
-Odaklanamamak
-Göz teması kurmamak
-Detaylara dikkat etmemek
-Anlatılanları dinlememek
-Talimatları uygulamamak

DEHB Tanısı Konulan Birine Nasıl Davranılmalı?

Hiperaktivite bozukluğu, uygun eğitim desteği, aile danışmanlığı ve gerektiğinde psikoterapi (bilişsel davranışçı terapi) ve/veya ilaç tedavisi ile yönetilebilir. Çocuk zaten DEHB tedavisi görüyorsa, belirtiler sabit kalsa bile yılda en az iki kez olmak üzere düzenli olarak bir uzmana görünmelidir. DEHB olan çocukların kolayca anlayıp uygulayabilecekleri kesin ve tutarlı kurallara ihtiyaçları vardır. 

1. Kurallar koyduğunuz zaman bunların çok net olmasına dikkat edin ve onları yazıp asın

2. Ödüllerinizin çocuk için anlamlı ödüller olmasına dikkat edin

3. Sık sık geri bildirim verin, çocuğunuza onun ne yaptığının farkında olduğunuzu gösterin. Çocuğunuza beklentileri ve planları konusunda yardım edin

4. Çocuğunuzun iyi günleri olabileceği gibi kötü günleri de olabileceğini göz önünde bulundurun

5. Olumsuzluklar, yapamadığı şeyler ve cezalara odaklanmak yerine olumlular üzerinde odaklanın

6. Bir karakter sorunuyla değil biyolojik bir sorunla mücadele etmekte olduğunuzu unutmayın

7. Davranışlarınız daha öğretici olması için çok konuşup, öğüt vermeyin

8. Espri anlayışınızı kaybetmeyin ve sabırlı olun

9. Kendiniz ve çocuğunuza karşı hoşgörülü olun

10. Uzman yardımı almaktan çekinmeyin ve düzenli takipleri sürdürün