23.0 4 атестатция

Multiple Choice

Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдары жоңғарлардың алғашқы соққысына ұшыраған аумақ:

• Сырдария өңірі

• Алтай, Тарбағатай жері

• Жетісу мен Ертіс бойы

• Сарысу бойы

Multiple Choice

Болон университеті алғашында қандай бағыттағы мектеп ретінде ашылды?

• медицина негізінде

• грек философиясы негізінде

• Рим құқығы негізінде

• риторика мен логика бойынша

Multiple Choice

XX ғасырдағы утопияшыл білім беру үлгісінің қоғам үшін пайдасы

• қайырымдылық қорларды қаржыландыру

• жетілдіруші қажеттіліктеріше бағыттау

• материалдық мұқтаждықты болдырмау

• өмірге қажетті әлеуметтік мәселелерді шешу

Multiple Choice

Орта ғасырлық Еуропада университеттердің пайда болуына қажеттілік тудырған:

• ірі феодалдар, шаруалар

• ақындар, суретшілер

• монархтар, герцогтар

• білімді әкімдер, заңгерлер, дәрігерлер

Multiple Choice

Алғашқы университеттердегі өзін-өзі басқаруға құрылған қауымдастық тиесілі болды:

• дәрігерлерге

• студенттер мен оқытушыларға

• шаруаларға

• шіркеу басшыларына

Multiple Choice

Орта ғасырларда жоғары білім берудің өзегі болған білім беру мекемелері университеттер пайда болды. Университеттердің басқа оқу орындарынан басты айырмашылығы – ғылымды оқытатындығында (философия, логика, математика) болды.

Б.з. V ғасырдан VII ғасырға дейін жұмыс істеген әлемдегі ең ежелгі университет Александрия университеті болып саналады.

855 жылы Константинопольде белгілі ғалымдар жиналған арнайы «грек ғылымы мен мәдениеті орталығы» Магнавр жоғары мектебінің (Константинополь университеті) негізі қаланды. Онда грамматика, риторика, философия, арифметика, геометрия, музыка, астрономия және медицина сабақтары жүргізілді.

Қазіргі жұмыс істеп тұрған ең байырғы университет – Карауин, 859 жылы Фес қаласында (Марокко) салынған. Ол мұсылман әлемінің рухани және білім беру орталығының бірі.

Орта ғасырлық Еуропада университеттердің пайда болуы білімді әкімдер, заңгерлер, медицина қызметкерлері, дін қызметшісі болуы қажеттілігінен туындаған, халқының саны өсіп келе жатқан қалалардың дамуыменбайланысты. Қоғамның осы сұранысына білім берудің жаңа түрі – университеттердің құрылуы негіз болды.

Алғашында университеттер шіркеу мектептері негізінде құрылып, діни білім беру жүйесіне жатты. Олардың міндетіне философия, діни қызмет, құқық және медицина саласының мамандарын дайындау, сондай-ақ ғылыми еңбектерді оқып-үйрену, қоғамда білім деңгейін көтеру және студенттерге өз бетімен зерттеу жүргізуді үйрету кірді.

Еуропада алғашқы университеттер IX ғасырда Италияда Салерно қаласында және 1088 жылы Болоньяда пайда болды. Болон университеті алғашында Рим құқығы негізінде заң ережелерін қарастыратын мектеп ретінде ашылды. XII–XIII ғасырларда Англияда (Оксфорд және Кембридж), Францияда (Париж) университеттері пайда болды. Жаңа университеттердің пайда болуы профессорлардың жаңа оқу орнын ашуымен байланысты еді. Париж университеті солтүстікте, Болон университеті Еуропаның оңтүстігінде басқа университеттердің ашылуының бастауы болды.

Әлемдегі ең ежелгі университет:

• Салерно

• Александрия

• Оксфорд

• Карауин

Multiple Choice

Столыпиннің аграрлық реформасы кезінде көшіп келгендер:

• Харьков, Таврия облыстарынан

• Қара теңіз бен Балтық теңізі бойынан

• Еділ бойынан, Қара теңіз жағалауынан

• Латвия, Эстония жерінен

Multiple Choice

1897 жылы саны 12 мыңға жуықтаған, негізінен Ақмола облысының Петропавл, Көкшетау уездеріне қоныстандырылған Ресейдің еуропалық бөлігінен келген диаспора

• латыштар

• мордвалықтар

• молдовандар

• эстондар

Multiple Choice

Патша үкіметінің ұйғырлар мен дүнгендерді Қазақстан мен Орта Азияға қоныстандыруда көздеген мақсаттарының бірі:

• Шығыс елдерімен сауда-саттықты дамыту

• Өлкеде егіншілікті дамыту

• Қытайға қарсы әскери күш ретінде пайдалану

• Ұлттар арасындағы татулықты жандандыру

Multiple Choice

Дәулеткерей Шығайұлының халық арасында кеңінен тараған күйлерінің бірі:

• «Желдірме»

• «Былқылдақ»

• «Қосбасар»

• «Сарыжайлау»

Multiple Choice

Кеңгір көтерілісінің нәтижелерінің бірі:

• әскери қылмыс жасағандарға амнистия жарияланды

• лагерьдегі тәртіп әлсіреді

• саяси қылмыскерлердің жазасын өтеу мерзімі ұзартылды

• тұтқындар жұмысқа сақшыларсыз баратын болды

Multiple Choice

1822 ж. реформа бойынша Томск және Тобыл губерниялары мен Омбы облысы бағындырылды:

• Дала генерал-губернаторына

• Астрахань хандығына

• Түркістан генерал-губернаторына

• Батыс Сібір генерал-губернаторына

Multiple Choice

Неореализмнің алғашқы шығармасы және манифест болған туынды:

• Р. Росселинидің «Рим – ашық қала»

• Л. Висконти «Жер дариясында»

• П. Джемери «Үмітке апарар жол»

• Витторио «Велосипед ұрлаушылар»

Multiple Choice

1916 ж. Торғай жеріндегі көтерілістердің енгізген жаңа қызметтері:

• салық жинаушы мен қазынашы

• шаруа бастықтары мен салық жинаушы

• атбегі мен шаруа бастықтары

• қазынашы мен атбегі

Multiple Choice

Хақназар ханның қазақ тарихындағы рөлі:

• Құрылтай жиналысының маңызын арттырды

• Алым-салықты реттеп, салық жүйесін жаңартты

• Билер кеңесін билікке кеңейтті

• Хандық аумағы қалпына келтіріліп, Қазақ мемлекеттілігін нығайтты

Multiple Choice

Әбілқайыр хан құрамында 50 мың жауынгері бар біріккен әскердің қолбасшысы болды:

• қазақ-өзбек

• қазақ-башқұрт

• қазақ-қырғыз

• қазақ-қарақалпақ

Multiple Choice

XIX ғасырда хандық билік жойылғанға дейін Қазақ даласына билік жүргізді:

• Жәшбек ұрпақтары

• Шағатайдың балалары

• Әбілқайыр мұрагерлері

• Керей тұқымдары

Multiple Choice

Шоқан Уәлихановтың ғылыми зерттеулерінің бірі:

• Қашғария өлкесінің этнографиясы жөнінде деректер жинады

• Кушан хандығының тарихына зер салды

• Батыс Моңғолияның топографиялық картасын жасады

• Арал маңы қазақтарының этнографиялық деректерін жинақтады

Multiple Choice

Жібек жолы бойында Бадахшан тауынан шығарылған лазурит (көк лағыл) тасылған мемлекеттер:

• Орталық және Шығыс Ауғанстанға

• Мысыр мен Сирияға

• Шығыс Түркістан мен Қытайға

• Түркия мен Иракқа

Multiple Choice

Игельстромның реформасы негізінде құрылған әкімшілік орган:

• округтер

• шаруа бастықтары

• болыстар

• расправалар

Multiple Choice

Абылайдың 1779 жылы қырғыздарға жасаған жорығының нәтижесі:

• қырғыздар алым-салық төлеуге міндеттенді

• қырғыздар қоқандықтардың көмегіне жүгінді

• қырғыздар қазақтарға қарсылық көрсетпеді

• жорық бейбіт келісіммен аяқталды

Multiple Choice

Мұғалім, ауаткомның хатшысы, Мемжоспарлау комитетінің әкімшілік қаржы басқармасының бастығы болған, Ұлы Отан соғысында батальон командирі болған офицер

• Иван Васильевич Панфилов

• Мәлік Ғабдуллин

• Талғат Бигелдинов

• Бауыржан Момышұлы

Multiple Choice

«Дешті Қыпшақ» деген атауды енгізген араб авторлары:

• Ибн Әл-Асир мен Әл-Омари

• Рашид-ад-Дин мен Әл-Максиди

• Ибн Халдун мен Ибн Арабшах

• Ибн Хордадбек пен Әл-Идриси

Multiple Choice

«Алаш» партиясы бағдарламасының салық салу саласындағы ұстанымы:

• «Ер азаматтар ғана төлесін»

• «Тек ауқаттылар төлесін»

• «Ер азамат пен әйел тең төлесін»

• «Ауқатты көп, кедей аз төлесін»

Multiple Choice

Бехистун жартасында жазылған сақтардың үш тобы:

• парадарайя, тиграхауда, хаомаварга

• аримаспылар, исседондар, аргиппейлер

• аргиппейлер, аримаспылар, массагеттер

• исседондар, массагеттер, аримаспылар

Multiple Choice

Сақтар заманы туралы жазылған ең алғашқы дереккөздердің бірі:

• араб трактаттары

• қытай жылнамалары

• орыс деректері

• парсы жазбалары

Multiple Choice

Сақтардың жерлеу ғұрпының сән-салтанатты және қарапайым болып бөлінуі

• обалардың құрылымына байланысты

• салт-дәстүрін білдіреді

• әлеуметтік теңсіздікті білдіреді

• дүниетанымына негізделген

Multiple Choice

90-жылдардың басында республикадағы дағдарыстан шығудың бірден-бір жолы:

• Президенттік қызметті енгізу

• Конституциялық кеңес құру

• Орталық комитет хатшысын тағайындау

• Премьер-министрді тағайындау

Multiple Choice

1936 жылы қарашада Германия мен Жапония қол қойған Антикоминтерн пактінің мақсаты:

• коммунистік идеологияның дамуына кедергі келтіру

• либерализм идеологиясын насихаттау

• революциялық үдерістерді тежеу

• демократиялық қағидаларды дамыту

Multiple Choice

XIX ғ. II жартысында Италияның саяси өмірінде билік басына келген тарихи оңшылдарға жататын жаңа партия:

• либералдар

• лейбористер

• демократтар

• консерваторлар

Multiple Choice

1938 жылдың көктемінде Версаль жүйесінің тұрақтылығына қатты соққы берген оқиға:

• Мюнхен келісімі

• Австрия аншлюсі

• Молотов-Риббентроп пактісі

• Судет дағдарысы

Multiple Choice

Бірінші дүниежүзілік соғыстың себебі:

• Цин империясының территориясын талан-таражға салу

• Ресей империясындағы революциялық әрекеттерді басу

• Герман отарларының тағдырын анықтау

• Австро-Венгрия империясының аумақтарын бөлісу

Multiple Choice

Б.з.б. I ғасырда римдік қолбасшы Гай Юлий Цезарь бағындырған аймақ:

• Галлия

• Гадес

• Константинополь

• Капуя

Multiple Choice

Римдегі ежелгі артиллериялық қару түрі:

• скорпион

• онагр

• гастрофет

• қылыш

Multiple Choice

Кресшілер Иерусалимге бармай, басып алып, сол жерде кресші қолбасшыларының бірі өз князьдігін құрған қала:

• Антиохия

• Константинополь

• Акра

• Кіші Азия

Multiple Choice

Анимизмнің кең таралған түрінің бірі:

• аруаққа табыну

• дуалау арқылы айналаға әсер ету

• отты қасиетті деп санау

• жансыз заттарға сыйыну

Multiple Choice

Англиядағы өнеркәсіп төңкерісінің маңызды алғышарттарының бірі:

• дүниежүзілік теңіз сауда жолдарының торабында болуы

• жекеменшік пен мүлік теңсіздігінің орын алуы

• әлеуметтік теңдік идеясының туындауы

• орталықтандырылған директивалық жоспарлаудың орнығуы

Multiple Choice

XIX ғасырдың 20-жылдарына дейін Қазақстан халқының түгелдей дерлік құрамы қазақтар болды. XIX ғасырдың 60-жылдарынан бастап халқының ұлттық құрамы өзгеріске ұшырай бастады. XVIII ғасырдан бастап қазақтар және әскери тұрғындар көбінесе бекіністер мен шептерде және станицаларда орналасты. 1824 жылдан округтік приказдар құрылуымен әскери казактар, кейіннен шаруалар Солтүстік-Шығыс Қазақстанды мекендей бастады. Осы кезде жаңа қалалар пайда болды. Қазақстанға Ресейден орыс шаруалары 1861 жылғы басыбайлылық құқықты жойғаннан кейін және XIX ғасырдың екінші жартысындағы жүргізілген әкімшілік реформалардан кейін көптеп қоныс аудара бастады.

 

1897 жылы Қазақстан аумағында 4 миллионнан астам адам өмір сүрді, олардың 81,7%-ын қазақтар құрады. Қалған тұрғындар қазақтармен қатар қоныс аударушы шаруалар, ұйғыр, дүнген, татар, өзбек т.б. ұлт өкілдерінен тұрды. Қоныс аударушылардың едәуір бөлігі Қазақстанға XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында келген.

 

Украиндықтардың алғашқы тобы Қазақстан аумағында XVIII ғасырдың екінші жартысында пайда болды. Украиндықтардың басты шаруашылық кәсібі егіншілік болды. Қазақ даласындағы белгілі украин диқандарының бірі — Ақмола облысының Атбасар ауданы Кима болысына қарасты Запорожское селосының шаруасы Василий Марченко еді. Ол егістік топырағының құнарлылығын арттыру мақсатымен тұқым себудің жетілдірілген әдісін енгізген.

18 ғасырдың екінші жартысынан бастап Қазақстан аумағында пайда болған украиндардың негізгі кәсібі:

• А) ұлт-азаттық қозғалысқа қатысушылар

• діни секта жетекшілері

• жасырын ұйым мүшелері

• тың жерлерді өз еркімен иеленушілер

Multiple Choice

Неореализмнің алғашқы шығармасы және манифест болған туынды

• Р. Росселинидің «Рим – ашық қала»

• Л. Висконти «Жер дариясында»

• П. Джемери «Үмітке апарар жол»

• Витторио «Велосипед ұрлаушылар»

Multiple Choice

Василий Марченко жүзеге асырған іс-шара:

• қазақ тарихын қызыға зерттеді

• тұқым себудің жетілдірілген әдісін енгізді

• жеміс ағаштарын будандастырудың жаңа тәсілін қолданды

• омарта шаруашылығының негізін қалады

Multiple Choice

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда әлеуметтік-нарықтық шаруашылықтың оңтайлы үлгісін құрудың ерекшелігі:

• тұтыну саласында қоғамдасуды үйлестіру

• еңбек нарығында ұжымдық шарттар жүйесінің болуы

• либералдық институттарды мемлекеттің тәртіпке келтіруі

Multiple Choice

ЕҚЫҰ-ның ерекше маңызды сипаты:

• Жалпыеуропалық кеңеске дайындықты бастауға үндеу жолдады

• Батыс пен Шығыс арасында нақты сапалы өзгерістерге жол ашты

• Көмір және металлургия өнімдері саудасын толық ырықтандырды

• Еуропалық құрылыстың тұжырымдамасын ұсынды

Multiple Choice

Сунь Ятсен «Қытайды құтқару» жоспарын іске асыруға ықпал еткен

• Антантаның қолдауы

• Гоминьданның әрекетіне тыйым салуы

• Кеңестік Ресейдің көмегі

• Қытай Коммунистік партиясының белсенділігі

Multiple Choice

Жүйелік дезинтеграция үдерісінің көрінісі

• «Қырғи қабақ соғыстың» аяқталуы

• «Қайта құру» саясатының күйреуі

• КСРО-ның ыдырауы

• Субаймақтық серіктестіктердің құрылуы

Multiple Choice

. І Петр билігі тұсында орын алған жағдай:

• коллегия жойылды

• опричнинаға тыйым салынды

• мірлік иеліктер жойылды

• приказдар жүйесі таратылды

Multiple Choice

1848 жылғы Конституцияға сәйкес Францияны басқарған тұлға:

• :премьер-министр

• император

• президент

• канцлер

Multiple Choice

Парсы империясының әскеріндегі негізгі қару:

• мылтық

• садақ

• қылыш

• найза

Multiple Choice

1853–1856 жылдардағы Қырым соғысының басталуына сылтау болған мәселе:

• Қара теңіз бағытындағы сауда жолдарына бақылау орнатылды

• Түрік сұлтаны «Қасиетті одақ» құрудан бас тартты

• Ресей патшасы православие шіркеуінің мәртебесін мойындауды талап етті

• І Павелдің сауда салығынан бас тартуы

  Қазақстан халқы моноэтникалық құрамының өзгеруі