informatika

Raqamli va axborot texnologiyalarning rivojlanishi

By Mushtariy Zokirova

​Axborot texnologiyalari (inglizcha: Information Technology(IT)) – bu kompyuter tizimlari, dasturiy taʼminot, dasturlash tillari, maʼlumotlar, maʼlumotlarni qayta ishlash va saqlashni oʻz ichiga olgan tegishli sohalar toʻplami. Axborot texnologiyalari (AT) axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT)ning bir qismini tashkil qiladi.

Axborot kommunikatsiya texnologiyalari uzoq illik tarixga ega bo'lib rivijlanish asosan 4 bosqichga bo'linadi.

​

​1.Premexanik (insonlar o'rtasidagi ilk muloqot)
2.Mexanik (muloqot o'rnatishda qurilmalardan foydalanish)
3.Elektromexanik (mikro sxemalarning paydo bo'lishi
4.Elektron (hozirgi davr texnologiyalari)

​1 - bosqich. XIX asrning 2 yarmigacha davom etgan. Bu bosqichda "qo'llik" axborot texnologiyalari taraqqiy etgan.Uning vositasi pero siyohdon kitob. Pochta yoki xat orqali.
2 - bosqich. XIX asrning oxiri, unda "mexanik" texnologiya rivoj topgan. Uning asosiy vositasi yozuv mashinkasi, arifomametr kabilardan iborat.
3 -bosqich. XX asrning boshlariga mansub bo'lib "elektromexanik" texnologiyalar bilan farq qiladi. Uning asosiy vositasi telegraf va telefonlardan foydalanilgan.
4 - bosqich. XX asr o'rtalariga to'g'ri kelib "elektron" texnologiyalar qo'llanilishibilan belgilanadi. Avtomatlashtirilgan tizim.
5 - bosqich. XX asrning oxirga to'g'ri keladi. Bu bosqichda kompyuter texnologiyalari taraqqiy etdi.

Raqamli texnologiyalar o'zi nima?

Raqamli texnologiyalar bu malumotlarni raqamli shaklda (nollar va birliklar - binary code ) qayta ishlash uzatish va saqlash imkonini beruvchi texnologiyalar majmuasidir. Ushbu texnologiyalar inson faoliyatining deyarli barcha sohalariga, jumladan aloqa ta'lim sog'liqni saqlash ishlab chiqarish biznes va kundalik hayotga ta'sir ko'rsatadi.

​Malumotlarni raqamlashtirish - analog ma'lumotlarni (masalan ovoz tasvir) raqamli formatga o'tkazish
Avtomatlashtirish - jarayonlarning Avtomatlashtirilgan tizimlar orqali amalga oshirilishi
Aniqlik va tezlik - yuqori aniqlik va tezkor ishlov berish imkonyatlari
Globallik va bog'liqlik - dunyo bo'ylab ulanish va ma'lumot almashish imkoniyati
Moslashuvchanlik va integratsiya - turli tizimlar va qurilmalar bilan ishlash qobilyati

​Raqamli axborot texnologiyalarining asosiy xususiyatlari: