carita babad

IEU MATERI BASA SUNDA BAB 1
Tugas: Di baca, di telaah, di rangkum sareng di eusian tiap soal nu di pancenkeun !
Pangajaran 1. CARITA BABAD
A. Paniten Basa
Maham Eusi teks Carita Babad
B. Panyungsi Basa
1. Nganalisis Ciri-ciri jeung struktur carita babad
2. Nganalisis Unsur Basa dina carita babad
C. Panggelar Basa
Nyaritakeun deui eusi carita babad
D. Pangwuwuh Basa
1. Maluruh sajarah bandung
2. Nganalisis galur carita babad
E. Pangjembar Basa
Nyalusur sajarah tatar sunda

Pangajaran 1. CARITA BABAD
A. Paniten Basa
Maham Eusi teks Carita Babad
''Hanjuang Beureum di Kutamaya''

1. Bubuka
Baheula, di leuweung nu jerona kawilang leuweung larangan, ayana hiji lembur anu katelah Kutamaya. Lembur éta teu pati kasohor ku urang dayeuh, tapi kakoncara ka sakurilingna ku karajaanana anu leuleus-lemes taya tandinganana. Dina éta lembur, cicing saurang juru wangsit anu arip tur wanoh kana alam, ngaranna Aki Jatnika.

2. Carita Mimiti
Hiji mangsa, hujan henteu turun leuwih ti tilu mangsa panén. Lumbung kosong, kebon garing, cai sumur ogé ngasup ka dasarna. Jalma-jalma jadi hariwang, malah aya nu mimiti pindah ka lembur sabudeureun. Tapi Aki Jatnika henteu ngungsi. Anjeunna leumpang ka puncak Bukit Nyi Pohaci, mawa sakuntum hanjuang beureum—kembang anu langka, disimpen pikeun kajadian penting.

3. Hanjuang Beureum
Aki Jatnika ngajugjug ka puncak, terus nyarita ka langit jeung bumi. Anjeunna nyebatkeun:
"Upami ieu hanjuang beureum karasa kana taneuh karuhun, mugi Gusti maparin berkah ka rahayat Kutamaya."

Teu lila, angin sakilat ngageleger, mega ngadadak hideung, tuluy hujan turun taya eureunna. Cai nyirorot ti pasir, ngalir ka sawah jeung susukan, hirup deui lemah mati.

4. Kajadian Ajaib
Isukna, di tempat Aki Jatnika nyimpen hanjuang beureum, mucunghul hiji sumber cai nu henteu eureun ngalir. Sumber éta ngaluarkeun cahaya beureum lemes saperti kilat mimiti panonpoé. Jalma-jalma nyarita yén éta tempat geus jadi Cihanjuang, cai nu sakti ti kembang hanjuang beureum.

5. Panutup
Ti harita, Kutamaya jadi lembur nu subur deui. Jalma-jalma balik, ladang kasiram, budak-budak bisa deui ngora. Sagalana téh lantaran hanjuang beureum, simbol kanyaah jeung dedikasi ka alam.

Neundeun hanjuang beureum téh lain ukur ngaraksa kembang, tapi ogé ngaraksa ajén-inajén karuhun jeung rasa syukur ka nu Maha Kawasa.

Open Ended

1. naon latar tempat utama tina babad “Hanjuang Beureum di Kutamaya”? Jelaskeun peran tempat eta dina alur cerita!

Open Ended

2.Saha tokoh utama dina carita eta? Sebutkeun sifat-sifat anu dipiboga tokoh eta !

Open Ended

3.naon makna simboli tina hanjuang beureum dina eta cerita ?

Open Ended

4.kumaha parobahan anu terjadi di Kutamaya sa atos Aki Jatnika melak hanjuang beureum?

B. Panyungsi Basa
1. Nganalisis Ciri-ciri jeung struktur carita babad
2. Nganalisis Unsur Basa dina carita babad

1. Nganalisis Ciri-ciri jeung Struktur Carita Babad

Penjelasan:
Carita babad mangrupa salah sahiji wangun prosa buhun (kuna) dina sastra Sunda nu eusina nyaritakeun kajadian-kajadian penting dina sajarah, asal usul hiji tempat, tokoh, atawa karajaan. Dina nganalisis carita babad, urang kudu nengetan ciri-ciri jeung struktur na.

✔️ Ciri-ciri carita babad:

• Dumasar kana kajadian sajarah, tapi biasana dicampur jeung unsur mitos atawa legenda.

• Ngalibetkeun tokoh anu dianggap penting, sakti, atawa karamat.

• Ngagunakeun gaya basa buhun, kadang nganggo kecap arkais.

• Mindeng aya unsur kajadian ajaib, karamat, atawa campur tangan alam gaib.

• Nyaurkeun tempat jeung waktu kajadian sacara jelas.

Open Ended

5. pesan moral naon atau nilai-nilai anu tiasa ku urang di candak tina babad “Hanjuang Beureum di Kutamaya?

✔️ Struktur carita babad:

1. Bubuka – ngenalkeun latar tempat, waktu, jeung tokoh utama.

2. Carita Mimiti – ngawitan konflik atawa masalah anu lumangsung.

3. Puncak Kajadian – kajadian utama atawa bagian paling penting.

4. Pangaruhna – akibat tina kajadian éta.

5. Panutup – pamungkas carita, bisa jadi solusi atawa tinggalan sajarahna.

---

2. Nganalisis Unsur Basa dina Carita Babad

Penjelasan:
Dina carita babad, unsur basa ogé penting pikeun dipaluruh sabab éta nu ngajadikeun karangan babad miboga rasa sajarah jeung kaagungan jaman baheula.

✔️ Unsur basa dina carita babad:

1. Pilihan kecap (diksi)

   • Loba ngagunakeun kecap buhun atawa arkais, saperti: pamingpin, karaton, prabu, patih.

   • Pilihan kecapna ngagambarkeun suasana kolot jeung sajarah.

1. Kalimat

   • Biasana nganggo kalimat naratif anu panjang jeung miboga gaya carita tradisional.

   • Sababaraha kalimat diwangun ku susunan anu henteu umum saperti basa Sunda kiwari.

2. Ungkara gaya basa

   • Maké gaya basa metafora, hipérbola, jeung personifikasi pikeun nekenkeun kajadian luar biasa.

   • Aya ogé guguritan atawa sisindiran diselapkeun pikeun memperkaya téks.

3. Téknik nyarita

   • Biasana nganggo gaya dongéng atawa carita turun-tumurun, nyieun rasa kadeudeuh kana carita éta.

   • Maké basa hormat (lemes) pikeun tokoh penting.

---

🔍 Kacindekan

Ngaliwatan analisis ciri-ciri, struktur, jeung unsur basa dina carita babad, urang bisa leuwih ngarti jeung ngahargaan sastra buhun Sunda minangka warisan budaya nu penting pikeun dijaga.