Нәруыздар

Нәруыздар

By Дулат Закаев

​Аминқышқылдарының қосылу реті ДНҚ-да жазылған және тұқым қуалау ақпараты деп аталады.

Нәруыздар - мономерлері 20 түрлі аминқышқылдары болып табылатын биополимерлер

​Ағзадан суды алып тастағанда нәруыздар орташа 70-80% болады.

​

1 грамм нәруыз ыдырағанда 17,2 кДж энергия түзіледі.

​

Көпшілігі суда жақсы ериді

Суда ерімейтін нәруыздар: сүйек нәруызы оссеин, буын нәруызы, сіңір және тері нәруызы коллаген, эластин, кератин, фибриоин

​Судағы қасиеті

​

Өсімдіктер мен бактериялар

Тек қоректену арқылы тамақ құрамынаи ала алады. Нәруыз мөлшері көп жануарлар өнімдері: ет, жұмыртқа, сүзбе

Адам мен жануарлар

Судан, көмірқышқыл газы мен құрамында азоты бар заттардан барлық аминқышқылын синтездей алады.

Полипептидті тізбегі шумаққа оралған.
Суда жақсы ериді
3-реттік құрылым
Биологиялық процестерге қатысады.

Глобулалы нәруыз

Ұзын жіп тәрізді
Полипептидті тізбегі бір сызықты.
Суда ерімейді
Құрылымдық қызмет атқарады
Сіңір буын құрамы: коллаген, эластин
Шаш, тырнақ, қауырсын: кератин
Жібек талшығы, өрмекші торы: фиброин

Фибриллярлы нәруыз

​Сыртқы пішініне байланысты

Multiple Choice

Шумаққа оралған нәруыздар

• Фибриллярлы

• Глобулалы

• Редуцерленетін

• Редуцерленбейтін

Multiple Choice

Жіп тәрізді нәруыз

• Суда ерімейді

• Механикалық берік

• Шумаққа оралған

• 3-реттік құрылым

Multiple Select

Нәруыздарға тән сипат

• Нуклеотидтен тұрады

• Мономері - аминқышқыл

• Тұқымқуалау ақпаратын сақтайды

• Қаныққан

• Реті ДНҚ-да жазылған

Multiple Select

Құрылымдық қызмет атқаратын нәруыздар

• Коллаген

• Эластин

• Кератин

• Фибриноген

• Глобулин

Multiple Choice

Хроматин құрылысында құрылыстық қызмет атқаратын нәруыз

• Гистон

• Коллаген

• Кератин

• Эластин

Drag and Drop

Хромопротеиндер ​

Placeholder

​

Placeholder

Drag these tiles and drop them in the correct blank above

Родопсин

Гемоглобин

Коллаген

Кератин

Оссеин

Multiple Choice

Тек аминқышқылы қалдықтарынан тұрады

• Күрделі нәруыздар

• Жай нәруыздар

• Липидті нәруыздар

• Гидрофобты нәруыздар

Multiple Choice

Құрамында металл иондары бар нәруыздар

• Фосфопротеидтер

• Метталлопротеидетр

• Хромопротеидтер

• Липопротеидтер

Drag and Drop

Фибриллярлы нәруыздар ​

Placeholder

​

Placeholder

​

Placeholder

Drag these tiles and drop them in the correct blank above

Кератин

Коллаген

Эластин

Актин

Альбумин

Multiple Choice

Астық тұқымдастарының дәндерінде қорға жиналатын нәруыз

• Гемоглабин

• Фибрин

• Глютелин

• Кератин

Multiple Choice

Гистон кездеседі

• Хроматин құрамында

• бұлшықет құрамында

• тері құрамында

• сүйекте