Bahasa Jawa Bab 3 Kelas 6

​Crita Rakyat
Piwulang 3 : Kelas 6 SD

By Mozha SDN1JAGONG

Materi Basa Jawa Kelas 6

Bab: Cerita Rakyat (Crita Rakyat)

A. Pangerten Crita Rakyat

Crita rakyat yaiku crita sing urip lan nyebar ing tengah-tengah masyarakat, diturunaké saka generasi lawas marang generasi enom kanthi cara lisan utawa tulisan. Crita rakyat biasané ngemot piwulang luhur, ajaran kabecikan, lan budaya daerah.

Conto: Timun Mas, Roro Jonggrang, Ande-ande Lumut, Jaka Tarub, lsp.

Open Ended

Crita rakyat yaiku crita sing asalé saka...

Open Ended

Crita rakyat biasané diwarisaké kanthi cara ....

Open Ended

Salah siji conto crita rakyat yaiku ....

B. Unsur Intrinsik Crita Rakyat

​Unsur intrinsik crita rakyat yaiku:

• Tema – gagasan utama utawa pokok pikiran.

• Paraga – tokoh-tokoh ing crita (utama lan tambahan).

• Watak – sipat utawa karakter tokoh.

• Latar – panggonan, wektu, lan kahanan kedadeyan.

• Alur – runtutan kedadeyan saka wiwitan nganti pungkasan.

• Amanat – pesen utawa piwulang saka crita.

Unsur intrinsik yaiku unsur utawa bagian sing ana ing njero sawijining crita. Unsur iki mbentuk lan nguripaké crita saka njero.

C. Jenis-jenis Crita Rakyat

​Cerita rakyat dipérang dadi telu jinis utama:

1. Legenda – nerangaké asal-usulé sawijining papan utawa kedadeyan.
   Conto: Asal-usul Gunung Tangkuban Perahu.

2. Mite (Mitos) – gegandhengan karo kapercayan utawa makhluk gaib.
   Conto: Nyi Roro Kidul, Dewi Sri.

3. Fabel – crita sing tokohé kéwan, nanging tumindaké kaya manungsa.
   Conto: Kancil Nyolong Timun.

D. Titikan (Ciri-ciri) Crita Rakyat

• Nyebar sacara lisan utawa diwarisaké.

• Ora ana jeneng pangripta sing cetha.

• Nglambangaké budaya lan kabiasaan masyarakat.

• Ana unsur piwulang utawa pitutur becik.

• Critané gampang dingertèni lan diéling-éling.

Open Ended

Crita rakyat ora nduwèni ____________ sing cetha.

Open Ended

Crita rakyat ngandhut ____________ utawa piwulang becik.

Open Ended

Crita rakyat gampang diéling-éling amarga basa lan isiné ____________

E. Conto Crita Rakyat: “Timun Mas”

​Tema: Kabecikan lan keberanian ngalahaké kejahatan.

Paraga:

• Timun Mas (wani, jujur)

• Mbok Rondo (sayang anak)

• Buto Ijo (ala, serakah)
  Latar: Ing desa pinggir alas, jaman biyen.
  Alur:
  Wiwitan: Mbok Rondo ngersakaké anak, dijanjèni Buto Ijo.
  Masalah: Timun Mas diburu Buto Ijo.
  Puncak: Buto Ijo ngoyak Timun Mas.
  Pungkasan: Buto Ijo kalah, Timun Mas urip tentrem.
  Amanat: Wong sing jujur lan wani mesthi menang nglawan ala.

Draw

Gambarke piye perasaanmu ?