Paragraf

Paragraf Soruları

Paragrafın Yapısı

Konu-Ana Düşünce Ayrımı

Soru Türleri

Çıkmış Sorular

-"Neden söz ediliyor?" sorusuna yanıt verir. Parçanın konusunun anlaşılmasında önemli ipuçları bulunur.

Giriş Bölümü/Cümlesi

Multiple Choice

Günümüzde yaygın olarak kullanılan asansörlerde can güvenliğimiz açısından birtakım önlemler alınması gereklidir. 12 yaşından küçüklerin asansöre yalnız binmesi sakıncalıdır. Kabini görmeden asansöre binmek tehlikelidir. Düğmelerin gereksiz kullanılması, kapıların normalin dışında açılmaya ve kapanmaya zorlanması asansöre zarar verir. İç kapısı olmayan kabinlerde, kapıya olabildiğince uzak durmak ve kapı ile duvar arasına eşyaların sıkışmaması için önlem almak gerekir. Bu metnin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

• Asansörün bakımının nasıl yapılacağı

• Asansörlerin nerelerde bulunduğu

• Asansörlerin hayatı kolaylaştırıcı yönü

• Asansörü kullanırken alınması gereken önlemler

• Asansör kullanımının tarihi

-Paragraf genelden özele dayalı (tümdengelim) bir düşünce zincirine dayalıysa konuyla birlikte ana düşünce de giriş bölümünde bulunur.

Giriş Bölümü/Cümlesi

Multiple Choice

İnsanı başka varlıklardan ayıran özelliklerin başında onun yaratıcılık yeteneği gelir. Bu yaratıcı yeteneği her alanda, yaşamının her aşamasında kullanan insan, hayvanları evcilleştirmiş, toprağı ekip biçmiş, evler kurup yerleşik yaşama geçmiş. Daha rahat yaşamak için çeşitli yöntemler ve araçlar geliştirmiş. Örneğin avladığı hayvanların derilerinden ya da bazı sebzelerin dış kabuklarından besinleri içine koyabileceği kaplar yapmış. Bütün bunlar insanı diğer canlılardan ayıran özelliklerdir.

Yukarıdaki paragrafta vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

• İnsanın yeteneklerini yaşamının her alanında kullanması gerektiği

• İnsanların yaratıcılık yeteneğinin onu diğer varlıklardan ayırdığı

• İnsanın, yaşamını kolaylaştırmak için yerleşik hayata geçtiği

• İnsanın, daha rahat yaşamak için çeşitli araçlar geliştirdiği

• İnsanların her dönemde farklı faaliyetlerde bulunduğu

-Yardımcı düşüncelerin verildiği bölümdür.

-Yardımcı düşünceler ana düşünceyi açar, destekler.

-Yardımcı düşünceler ana düşünce gibi kapsamlı değildir.

Gelişme Bölümü

Multiple Choice

Yayımlanır yayımlanmaz Türk edebiyatının klasikleri arasına giren İhsan Oktay Anar’ın “Puslu Kıtalar Atlası” çizgi roman olarak raflardaki yerini alacak. Çizgi romana hayat veren usta karikatürist İlban Ertem, “Puslu Kıtalar Atlası” uğruna illüstrasyona ara verdi ve beş yıl boyunca bu proje üzerinde çalıştı. Sonuçta ortaya 300 sayfalık, en az eserin kendisi kadar konuşulmaya aday bir iş çıktı.

(Gelişme Bölümü, Yardımcı Düşünce Sorusu) Bu parçadan, sözü edilen eserle ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

• Okurda olumlu etki bırakmış bir kitap olduğuna

• Bir karikatür dergisinde yayımlandığına

• Türk edebiyatının önemli romanları arasında olduğuna

• Çizgi roman türüne aktarıldığına

• Çizgi romanının da romanın kendisi kadar ses getirebileceğine

Multiple Choice

Bostancı’nın adı, kimi kaynakların söylediği gibi, burada çok bostan olduğu için böyle değildir. Osmanlıda, İstanbul’u Anadolu’ya bağlayan ana yol Bostancı’dan geçiyordu. Kentin bu doğu sınırında, bir Bostancı Derbendi yani karakolu kuruldu. Bu karakol, İstanbul’a giriş-çıkışları kontrol ediyor, kentte işi gücü olduğunu kanıtlamayan ya da kentte yaşayan bir kefil gösteremeyenleri buradan geçirmiyordu.

(Gelişme Bölümü, Yardımcı Düşünce Sorusu) Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

• Bostancı adının kaynağının yanlış bilindiği

• Osmanlıda Bostancı’nın ana yol güzergâhında olduğu

• Bostancı’da İstanbul’a giriş-çıkışları kontrol amacıyla

  karakol kurulduğu

• Bostancı Derbendi’nin İstanbul’da işi olmayanları şehre

  almadığı

• Bostancı’nın Osmanlıda önemli bir yerleşim yeri olduğu

Multiple Choice

Daktilo, 19. yy.da Amerika’da bulundu. Daktilonun ilk örneklerine “tipograf” adı verilmişti. Tipograf 1829 yılında W. Burt tarafından yapılmıştı. Bu makinenin birçok parçası tahtadandı. Harfleri bulabilmek için yazı yazanın bir çerçeve üzerindeki kolu çevirmesi gerekiyordu. 1868 yılına doğru daha gelişmiş modeller yapıldı. İlk daktilo makinesini satın alanlar arasında yazar Mark Twain de vardı.

Bu parçada “daktilo” ile ilgili aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir? (KPSS,2021)

• Daktilonun yaygınlaşmasıyla yazmanın hız kazandığına

• İlk örneğinin birçok parçasının ahşaptan olduğuna

• İlk örneklerine önceleri farklı bir isim verildiğine

• Belli bir zamandan sonra daha gelişmiş modellerinin çıktığına

• İlk satın alanların arasında ünlü bir yazarın da olduğuna

Multiple Choice

Robert Browning tarafından şiir olarak yorumlanan ve

1888’de kitaplaştırılan Fareli Köyün Kavalcısı, pek çok

masal gibi mutlu sonla bitse de aslında trajik bir olay

hakkındadır. Masal, 1284 yılında Almanya’nın Hameln

şehrine gelen rengârenk elbiseli ve kaval çalan bir

adamın bilinmeyen bir sebeple 130 çocuğu şehirden

götürmesini anlatır. Bu olayla ilgili en eski belgede

“Çocuklarımız ayrılalı on yıl oldu.” yazmaktadır. Ayrıca

şehirdeki bir vitray da bu olayın gerçekten yaşandığına

dair bir kanıttır. Vitrayda kaval çalan adam renkli,

çocuklar ise beyaz kıyafetler içinde betimlenir.

Araştırmacılar, masal ve vitrayı XIII. yüzyılın başlarında

gerçekleşen 20.000 kişilik Çocuk Haçlı Seferi ile

ilişkilendirir. Çocukların bu sefere katıldıkları ve kaval

çalan kişinin de bir asker toplama görevlisi olduğu

düşünülmektedir.

(Gelişme Bölümü, Yardımcı Düşünce Sorusu, KPSS 2021) Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?

• Bazı edebî türlerin anlatımı, zaman içinde değişiklik

  göstermiştir.

• Bazı masal karakterleri, tarihî belgelerde farklı tasvir

  edilmiştir.

• Tarihte yaşanmış bir olay, farklı edebî türlere kaynaklık

  etmiştir.

• Çocukların anlatıldığı edebî türler, daha çok ilgi

  görmüştür.

• Bazı masalların yayımlanması için uzun bir süre

  geçmesi gerekmiştir.

-Paragrafın özeti niteliğindedir.

-Kendisinden önce anlatılan yargıları bir sonuca bağlar.

-Bağlayıcı ögeler çoğunlukla sonuç bölümünde yer alır.

Sonuç Bölümü

Multiple Choice

Haldun Taner, uzun zamana yayılan öykü serüveninde her zaman dönemsel akımlara, yazınsal gruplara mesafeli olmuştur. Taner’in yoğun olarak öykü kitapları yayımladığı dönem olan 1950’ler, ülkemizde varoluşçu-gerçeküstü anlayışa yaslanan öykülerin edebiyat dünyamıza hâkim olduğu bir zaman dilimidir. Vüs’at O. Bener, Nezihe Meriç, Ferit Edgü, Leyla Erbil, Bilge Karasu, Sevim Burak yenilikçi diyebileceğimiz bir öykü anlayışının ürünlerini verir. Öte yandan o dönemdeki diğer önemli bir akım da sosyal gerçekçiliktir. Haldun Taner ise, hem “entelektüel hikâye tarzı”nı hem de sosyal gerçekçileri tasvip etmez. Çünkü - - - -

(Sonuç Bölümü, Ana Fikir Sorusu, KPSS 2021) Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

• O, kendi deyimle “herkesin anlayabileceği halkçı bir üslup” peşindedir.

• Öyküyü sınıflar arası bir ayrıma sokmayı uygun bulmaz.

• Romana iyi bir hazırlık olarak görür öyküyü.

• Herhangi bir ideolojinin emrine sunulacak bir tür değildir hikâye.

• Herkesin hikâye okumaya hakkı olduğunu düşünür.

* Ana düşünce cümlesi açıklama yapmamıza, örnek vermemize, karşılaştırmalara, nedenleri belirtmemize, etki ve sonuçları göstermemize, kısacası geliştirilmeye uygun olmalıdır.

Örnek: “İstanbul Boğazı, Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlar.” ⇒ Geliştirilmeye uygun değil.

“İstanbul Boğazı’nın Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlamasının askeri yönden değeri büyüktür.” ⇒ Geliştirilmeye uygun, ana düşünce cümlesi olabilir.

Ana Düşünce

Multiple Choice

(I) Küresel ısınma nedeniyle yeryüzü gün geçtikçe

ısınırken yazlar daha uzun ve sıcak, kışlar daha kısa ve

ılıman hâle geliyor. (II) Araştırmacılar, bu ısınmanın yol

açacağı muhtemel mevsim değişimleri ile ilgili

tahminlerde bulunuyor. (III) Küresel ısınmayı engellemek

için çaba gösterilmezse 2100’e gelindiğinde Kuzey

Yarım Küre’de senenin altı ayında yaz mevsimi

yaşanacağını belirtiyorlar. (IV) Mevsim değişimlerinin

çevre ve sağlık açısından önemli sonuçları olduğu

biliniyor. (V) Kuşların göç düzenleri değişiyor, bitkiler

farklı zamanlarda çiçek açmaya başlıyor, yalancı

baharlar ve geç gelen kar fırtınaları filizlenen ekinlere

zarar veriyor. (VI) Yaşanan değişiklikler sonucunda

insanlar alerjik polene daha çok maruz kalıyor ve artan

sıcaklarla beraber hastalık taşıyıcı sivrisinekler giderek

daha kuzeye yayılıyor.

(Paragrafı Bölme, Gelişme Bölümü, KPSS 2021) Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci

paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle

başlar?

• II

• III

• IV

• V

• VI

Multiple Choice

Bu sorunuza şöyle cevap vermek isterim: Günümüzde

yanlış telaffuz edilen sözcüklerden biri “dahi”dir. Bu

kelimeyi çoğunlukla “da:hi:” şeklinde söylüyoruz. Halbuki

bu sözcüğün ilk hecesi kısa, ikinci hecesi uzun okunmalı.

Biz “dahi:” ile “da:hi:”yi karıştırırsak çoğu zaman anlatmak

istediğimiz konuyu yanlış ifade ederiz. Örneğin onun bile

gelmediğini söylemeye çalışırken “O da:hi: gelmedi.”

dersek karşımızdakinde gelmeyenin bir “da:hi:” yani üstün

bir kişi olduğu düşüncesi uyanır.

(Ana Düşünce/Röportaj Sorusu, KPSS 2021) Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisine cevap

olarak söylenmiştir?

• Doğru telaffuz için dil bilgisel açıdan nasıl bir yol

  izlenmelidir?

• Bir dilde kelimelerin telaffuzu üzerinde neden önemle

  durulmalıdır?

• Aynı kelimelerin farklı dillerdeki telaffuzları neden

  değişim gösterir?

• Yabancı dillerden alınan kelimelerin telaffuzuna dikkat

  etmek neden önemlidir?

• Bilinmeyen kelimelerin kullanılması anlatımda nasıl

  bir anlam karışıklığına yol açar?

Multiple Choice

Ennion, Roma’nın en ünlü cam ustası olarak I. yüzyılın

cam işçiliğine damgasını vurmuştur. Kalıba üfleme

tekniği ile üretilen ve kendi adını taşıyan eserleriyle

tanınmıştır. Bu eserler; kabartma sarmaşık desenleriyle

süslü küçük testiler, kulplu kâseler ve fincanlardır.

Ennion, adını Grekçe veya Latince harflerle camların

üzerine kabartma olarak bir imza niteliğinde işlemiştir.

Onun imzasını taşıyan eserler, bugün dünyanın saygın

müzelerinde sergileniyor. Mesela İstanbul Arkeoloji

Müzesinde bu ünlü camların üç adet açık mavi örneği

kırık parçalar hâlinde bulunuyor. Yaklaşık 6 santimetre

yüksekliğe sahip bu parçalar, bitkisel süslemeler

içermekte ve bunların arasında Grekçe harflerle “Ennion

yaptı.” yazmaktadır.

(Gelişme Bölümü, Yardımcı Düşünce Sorusu, KPSS 2021) Bu parçada Ennion’ın eserleriyle ilgili aşağıdakilerin

hangisine değinilmemiştir?

• Hangi teknikle üretildiğine

• Ne tür eşyalardan oluştuğuna

• Ne tür süslemeler içerdiğine

• Döneminde kimlerin ilgisini çektiğine

• Sanatçısından nasıl bir iz taşıdığına

Multiple Choice

Bilişsel Psikoloji Uygulamaları adlı dergide yayımlanan

bir çalışma kapsamında katılımcılara sıkıcı sayılabilecek

bir konuşma kaydı dinletilmiş. Bu sırada katılımcıların

yalnızca bir kısmından kaydı dinlerken kâğıda bir şeyler

karalamaları istenmiş. Daha sonra katılımcılara kayıttaki

konuşmada geçen kişi ve mekânların isimleri sorulmuş.

Araştırma sonucunda kayıt sırasında kâğıda bir şeyler

çizenlerin, çizmeyenlere göre yüzde yirmi dokuz daha

fazla bilgi hatırladığı belirlenmiş. Çalışma, dinlerken

karalama yapmanın kişinin ilgisini çekmeyen bir konuya

odaklanmasını kolaylaştırdığını göstermiş.

(Gelişme Bölümü, Yardımcı Düşünce / Ana Fikir Sorusu) Aşağıdakilerden hangisi bu parçadaki araştırma

sonucunu destekler niteliktedir? (KPSS 2021)

• Not tutmak, kişilerin uzun bir konuya odaklanması ve

  ana noktaları yakalamasında önemli bir rol oynar.

• Sıkılmaya başladığında monotonluğu kıracak basit bir

  aktivite, insanın konuya yeniden yoğunlaşmasını

  sağlar.

• Zihnin karmaşık yapısını anlamak için yürütülen

  çalışmalar kişilerin farklı uyaranlardan etkilendiğini

  gösterir.

• Dikkat dağınıklığının önlenmesi için kişiyi etkileyecek

  çevresel uyaranların en aza indirilmesi gerekir.

• Konunun içeriğine önceden hâkim olmak, kişilerin

  odaklanma süresini önemli ölçüde artırır.