Batı Etkisinde Gelişen Türk Şiiri

Bu dönemde “Sanat toplum içindir.” görüşü benimsenmiştir. Bu nedenle şiirde söyleyişe değil fikre önem verilmiştir. Fransız edebiyatı örnek alınarak romantizmden etkilenilmiştir. Roman, tiyatro, makale gibi Batıdan alınan türler ve noktalama işaretleri de ilk defa bu dönemde kullanılmıştır.

Bu parçada sözü edilen edebî dönem aşağıdakilerden hangisidir?

• Divan Edebiyatı
• Tanzimat Edebiyatı
• Servet-i Fünun Edebiyatı
• Milli Edebiyat

Tanzimat devri yazar, şair ve devlet adamlarındandır. Küçük yaşlardan itibaren bir taraftan Arapça ve Farsçayı öğrenmiş, bir taraftan da eline geçen divanları okumuştur. Hatta bir ara Divan edebiyatı tarzında şiirler yazmıştır. Yaşamının ileri ki yıllarında Fransızcayı öğrenmiş ve Fransızcadan eserler tercüme etmiştir. Fransız kültürüyle olan bu yakınlaşması Batı edebiyatı ile Divan edebiyatı arasında gelgitler yaşamasına neden olmuştur. Düşünsel yönden Batı etkisinde kalmasına rağmen, Divan edebiyatı geleneğinden kopmamıştır. “Harabat” isimli antolojisi, eski geleneğin en güzel örneğidir.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

• Namık Kemal

• Ziya Paşa

• Şinasi

• Abdülhak Hamit Tarhan

Tercüman-ı Ahval gazetesini çıkararak yeni bir edebiyatın önderi olmuştur. Toplum için sanat anlayışını benimseyen sanatçı, dilin süs ve özentiden kurtulup sadeleşmesi için çalışmıştır. Türk edebiyatında ilk tiyatro eserini yazan, noktalama işaretlerini de ilk kez kullanan sanatçıdır.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

• Ziya Paşa
• Namık Kemal
• Şinasi
• Muallim Naci

………….., Tanzimat’ la başlayan Batılılaşma hareketinin etkisinde gelişen çağdaş Türk edebiyatının ilk aşamasını oluşturan üç yazardan biridir. 1859’da yazdığı “Terci-i Bend” şiiriyle tanınmıştır. Hece ile yazdığı birkaç şarkı dışında, Divan şiiri geleneğine bağlı kalmıştır. Kullandığı mazmunlarla bu şiir anlayışının duyuş ve düşünüş özelliklerinden geniş ölçüde yararlandığı görülür. 1868’de Hürriyet’te yayımladığı ünlü “Şiir ve İnşa” makalesinde, Türk edebiyatının çağdaş bir düzeye erişmesini, gerçek Türk edebiyatı olan Halk edebiyatının bu yenileşmede temel alınması gerektiğini savunmuştur.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• Ahmet Mithat Efendi
• Şinasi
• Namık Kemal
• Ziya Paşa

Ettin âzâd bizi olmuş iken zulme esir
Cehlimiz sanki idi kendimize bir zencîr
Bir ıtık-nâmedir insana senin kanûnun
Bildirir haddini sultana senin kanûnun
Şinasi'nin, Tanzimat Dönemi'ne ait bu şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Dönemin sosyal ve siyasî zihniyetini yansıtmaktadır.
• Sanat yapma amacıyla yazılmıştır.
• Eski edebiyatımızda görülmeyen bir konu ele alınmıştır.
• Dönemine göre sade bir dili vardır.

Duruyorken hareketsiz, sessiz
Yere inmiş göğe benzerdi deniz
Aksi tekbir ile dolmuş dereler
Secde eylerdi bütün meşcereler
Şeb-i mehtap doğar aynı şafak
Her taraf nura olur müstağrak

Abdülhak Hamit Tarhan’a ait bu şiirle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Tanzimat II. Dönem şiirinin özelliklerini yansıttığı
• Bireysel bir tema etrafında oluşturulduğu
• Romantizmin şiirdeki etkisini yansıttığı
• Divan şiirinin biçimsel özelliğini yansıtmadığı

(I)Tanzimat şiirinde biçimsel olarak eskiye bağlı kalınmış, içerikte yenilik yapılmıştır. (II)Batı edebiyatının etkisiyle biçimsel yenilikler yapan II. Dönem sanatçıları, I. Dönem sanatçılarından daha yenilikçidirler. (III)Eskiyi ve yeniyi bir arada bulundurması yönünden şiirlerde bir ikilik dikkat çeker. (IV)Adalet, hak, hukuk, vatan gibi yeni konular işlenmekle birlikte, (V)Divan edebiyatının “parça güzelliği” anlayışı sürdürülmüştür.

( V)

Tanzimat şiiriyle ilgili olarak numaralı yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı söz konusudur?

• I

• II

• III

• V

Yârab ne hayat!
Cepler delik az çok,
Lâkin ne zarar var ki delikten düşecek yok
Bir korkusu vardır
Meyhanelerin saat-i tâtili pek erken...
Bir kirli paçavrayla gezer;
Mendilidir o

Tanzimat Dönemi'ne ait bu şiirle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Dönemin sosyal ve siyasî eleştirisinin yapıldığı
• Ritminin hece ölçüsüyle sağlandığı
• Hem konu hem içerik yönünden Divan şiirinden ayrı bir yol izlediği
• Beyit birimiyle ve sarmal uyak örgüsüyle yazıldığı

Türk edebiyatının en çok da bu döneminde çelişkili bir tutum sergilenmiştir. Sade dile önem verildiği halde çoğu kez ağır bir dil kullanılmıştır. İçerikte yenilikler yapılmaya çalışılırken, eski nazım biçimlerinin kullanımı sürdürülmüştür. Hece veznine arka çıkılmış; ama genel olarak aruz vezni kullanılmıştır.
Bu parçada örneklendirilen durum, aşağıdaki edebiyat dönemlerinin hangisiyle ilgilidir?

• Milli edebiyat
• Servet-i Fünun
• Tanzimat Edebiyatı
• Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı

(I) Eski edebiyat ile yeni edebiyat mücadelelerinde, eski edebiyat taraftarlarının lideri durumundadır. (II) Dili; sade, yalın olarak ve başarılı bir biçimde kullanır. (III) Recaizade Mahmut'un Demdeme adlı eserine karşılık Zemzeme adlı eseri yazmıştır. (IV) Şiir kitapları Ateşpare, Şerare ve Füruzan'dır. (V) Ayrıca Ömer'in Çocukluğu adında bir anı kitabı ve Lugat-i Naci adında bir sözlük çalışması vardır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde Muallim Naci'yle ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

• I
• II
• III
• IV ve V