WYZWANIE ÓSMOKLASISTY_runda 9_znajomość podstawowych pojęć.

Jaki to gatunek literacki?

Prozatorska relacja o zdarzeniach, których autor był uczestnikiem bądź naocznym świadkiem. W przeciwieństwie do dziennika opowiada o wydarzeniach z pewnego dystansu czasowego. Zdarzenia relacjonowane są zazwyczaj w narracji pierwszoosobowej i układzie chronologicznym, nie stanowi to jednak bezwyjątkowej reguły.

• Dziennik

• Pamiętnik

• Komedia

• Fraszka

Jaki to gatunek literacki?

Gatunek dramatyczny o pogodnej treści, akcji obfitującej w wydarzenia, z pomyślnym dla bohatera zakończeniem, z elementami komizmu, czasami także karykatury, satyry i groteski, mający na celu wywołanie śmiechu u widza.

• Tragedia

• Komedia

• Fraszka

• Tren

Jaki to gatunek literacki?

Krótki utwór poetycki będący odmianą epigramatu, najczęściej żartobliwy i na błahy temat, dotyczący jakiegoś zdarzenia lub osoby, o charakterze anegdotycznym, zamknięty wyrazistą puentą stanowiącą wyostrzenie myśli lub konkluzję.

• Pieśń

• Tren

• Sonet

• Fraszka

Jaki to gatunek literacki?

Gatunek liryczny wywodzący się z włoskiej poezji ludowej. Ukształtował się w XIII wieku na Sycylii pod wpływem gatunków poezji arabskiej i prowansalskiej.

Klasyczny utwór zbudowany jest z dwóch strof czterowersowych i dwóch trójwersowych. W dwóch pierwszych strofach występują rymy okalające o układzie abbba abba, zaś w tercynach pojawia się układ cdc dcd lub cde cde. Wyrazistemu podziałowi tego utworu na dwie części towarzyszy także zmiana tematyki - rozpoczyna się ujęciem opisowym lub narracyjnym, natomiast w strofach trójwersowych pojawia się refleksja, uogólnienie tematyki nakreślonej w części pierwszej.

• Sonet

• Fraszka

• Ballada

• Epopeja

Jaki to gatunek literacki?

Gatunek, który wywodzi się ze starożytnych pieśni obrzędowych, śpiewanych przy akompaniamencie muzyki. Cechuje ją uproszczenie budowy, prosta składnia, układ stroficzny, występowanie refrenów. Jej charakter wynika ze związków z muzyką; ułatwia ukształtowanie melodii.

Pierwotnie był to utwór przeznaczony do śpiewania przy akompaniamencie muzyki, jednak z czasem zaczęła funkcjonować jako samodzielny utwór literacki.

• Ballada

• Fraszka

• Pieśń

• Tragedia

Jaki to gatunek literacki?

Utwór poetycki o tonie elegijnym i żałobnym charakterze, poświęcony wspomnieniu osoby zmarłej, rozpamiętywaniu jej zalet i uczynków. Gatunek ten powstał już w antyku, tworzyli w nim m.in. Owidiusz i Pindar. Łączono go wtedy z dostojnymi osobami – królami, mędrcami, bohaterami, na cześć których go wykonywano. Do literatury polskiej wprowadził go Kochanowski, tworząc swój cykl tych utworów poświęconych zmarłej córce – Urszuli.

• Pieśń

• Tren

• Fraszka

• Ballada

Jaki to gatunek literacki?

Gatunek z pogranicza epiki, liryki oraz dramatu, silnie zakorzeniony w tradycji. Jej początków należy upatrywać w epickich pieśniach ludowych o rodowodzie celtyckim, rozwijających się już od XII wieku (szczególnie silnie między XIII a XVI) na gruncie angielskim i szkockim. Utwór w wersji szkocko-angielskiej, to przede wszystkim pieśń epicka o tematyce złowrogiej i tragicznej, podejmująca popularne tematy nieszczęśliwej miłości, zdrady czy zemsty; cechowało ją nasycenie elementami fantastycznymi, wprowadzającymi nastrój posępny i tajemniczy.

• Pieśń

• Ballada

• Fraszka

• Tragedia

Jaki to gatunek liryczny?

Gatunek dramatu, w którym są przedstawiane dzieje bohaterów skazanych nieuchronnie na klęskę, uwikłanych w konflikt racji nie dających się pogodzić, między którymi nie można dokonać wyboru. Bohaterowie uświadamiają sobie nieuchronność katastrofy, nie rezygnują jednak ze swych dążeń. Jeden z podstawowych, najstarszych obok komedii, gatunków dramatycznych, wywodzący się z obrzędów organizowanych ku czci boga Dionizosa w starożytnej Grecji.

• Dramat

• Tragedia

• Komedia

• Fraszka

Wyrazy i związki wyrazowe takie jak: korek, ślimak, zganiarka, pirat drogowy, stan nieważkości, środki finansowe, to przykład:

• neologizmu.

• eufemizmu.

• porównania homeryckiego.

• inwokacji.

Mówiąc: ''zasnął na wieki" zamiast "umarł", posługujemy się:

• neologizmem.

• eufemizmem.

• inwokacją.

• alegorią.