20.yüzyıl

Husserl’e göre bilmek, fenomenin içindeki özü kavramaktır.

Bunun için de ilk yapılması gereken nesnenin özüne ait

olmayan rastlantısal özelliklerin bir kenara bırakılması yani

paranteze alınmasıdır. Ancak varlığın özüne ait olmayan

bilgiler paranteze alındığında özün bilgisine ulaşılabilir.

Buna göre fenomenolojik bir yöntem olan paranteze

almanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Öznel doğruya ulaşmak

• B) Aşkın varlığın bilgisine ulaşmak

• C) Varlığın özünün bilgisine ulaşmak

• D) Varlığın bilgisine ulaşılamayacağını göstermek

• E) Nesnelerin duyular aracılığı ile algılanmasını sağlamak

“Her din bir Tanrı anlayışı; her Tanrı anlayışı da bir varlık

anlayışıdır.” diyen İonna Kuçuradi’nin bu sözlerini

destekleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Varlık anlayışına dayanmayan Tanrı anlayışı yoktur.

• B) Dinden bağımsız bir felsefi düşünce olamaz.

• C) Her inancın bir felsefi alt yapısı vardır.

• D) Tanrı olmadan varlık olamaz.

• E) Varlık Tanrının bir yaratımıdır.

Sartre’a göre insan için varoluş özden önce gelir. O, özünü

kendi tercihleriyle ve eylemleriyle gerçekleştirecek,

yani varoluşunu şekillendirerek özünü ortaya koyacaktır.

Kahraman ya da korkak olmak, insanın kendi yaptıklarıyla

ilgili bir sonuçtur.

Bu parçada ileri sürülen görüşler aşağıdaki akımlardan

hangisine aittir?

• A) Nihilizm

• B) Utilitarizm

• C) Egzistansiyalizm

• D) Ödev ahlakı

• E) Hedonizm

Kuhn’a göre bilimsel gelişmeler düz bir doğru şeklinde

ilerlemez. Bilimsel araştırmalar statik bir süreç değildir.

Bu süreç birikimden ziyade değişimle gerçekleşir. Bu değişim ise sıçramalar şeklinde gerçekleşir.

Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine

ulaşılabilir?

• A) Bilimsel savlar olgusal doğrulamaya uygun olmalıdır.

• B) Bilim, bilim insanlarının sergilediği bir etkinliktir.

• C) Bilim, devrimsel olarak ilerleyen dinamik bir süreçtir.

• D) Bilim içinde yaşanılan toplumsal koşullardan bağımsız

  olarak gelişir.

• E) Bilim, bilim insanlarından bağımsız ilerleyen tarihsel

  ve birikimsel bir süreçtir.

Wittgenstein’a göre dil ve dünya arasındaki ilişki çok

önemlidir. Ona göre dil, gerçekliğin resmidir. Bu sebeple

dil analizi yapmak gerçekliğin ne olduğunu anlamak için

çok önemlidir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) Dil doğuştan kazanılır.

• B) Dilsel ifadeler, gerçekliğe bağlıdır.

• C) Gerçekliğin varlığı dile bağlıdır.

• D) Farklı diller, farklı dünyalar yaratır.

• E) Dil ile kültür birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

Hartmann’a göre ontolojinin problemleri metafiziğin problemleriyle aynı değildir. Ontoloji sadece varlık konusuyla ilgilenir. Metafiziğin problemlerinden farklı olarak, ontolojinin bazı problemleri zamanla çözülebilir hale gelmiş ve felsefenin alanından çıkarak bilimin konusu olmuştur.

Buna göre metafiziği ontolojiden ayıran temel fark

aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bazı sorunlara çözüm üretmesi

• B) Varlığın var olup olmadığını sorgulaması

• C) Varlığı reel gerçekliği içinde ele alması

• D) Varlığa yönelik bilimsel bakış açılarını sorgulaması

• E) Bilimsel olarak çözümlenemeyen önermelerle uğraşması

Sartre’a göre “İnsanda varoluş özden önce gelir. İnsan

özgür olmaya mahkumdur. Nasıl yaşayacağına özgür iradesiyle karar verir.”

Buna göre insanla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine

ulaşılamaz?

• A) Evrensel yasalara uyduğu sürece vardır.

• B) Yaptığı her eylemin belirleyicisidir.

• C) Önce var olur, sonra özünü gerçekleştirir.

• D) Eylemlerini belirleyebildiği sürece özgürdür.

• E) Nasıl yaşayacağına kendisi karar verir.

Kuhn’a göre yeni bir paradigma ortaya çıktığında, eski

paradigma çöker. Bilim bu paradigma çerçevesinde yeniden

kurulur ve artık ihtiyaç duyulmayan bir önceki paradigma

kullanılmaz.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Eski paradigma, yeni sorunların çözümünde yetersiz

  kaldığında yeni bir paradigmaya ihtiyaç duyulur.

• B) Paradigma konusunda bilim adamlarının uzlaşması

  paradigmanın geçerliliği için önemlidir.

• C) Bilim, bilim adamlarının ortak kabul ettiği ve asla

  değişmeyen paradigmalarıyla yol alır.

• D) Bilim, bilim adamlarının ortak kanısı sonucu oluşmuş

  paradigmalarla ilerler.

• E) Bİlim adamlarının benimsediği paradigma ihtiyaçlara

  göre belirlenir.

Bilimi ürün olarak gören R. Carnap’a göre, bilimde önemli

olan şey, ortaya çıkan sonuçlardır. Bu sonuçlar dille ortaya

konulduğundan dilin kavram ve önermeleri üzerinde

durulmalı ve günlük dilin çok anlamlılığından uzak bir bilim

dili oluşturulmalıdır.

R. Carnap’ın düşüncesine göre aşağıdakilerden hangisi

bilim felsefesinin konusunu ifade eder?

• A) Bilimin uygulanabilir olması

• B) Bilimsel paradigmaların güvenirliği

• C) Bilimin sonuçlarının tutarlılığı

• D) Olguların betimlenebilir olması

• E) Bilimin mantıksal yapısına uygun bir dilin geliştirilmesi

Bergson’a göre bize hem doğruyu hem de iyiyi gösterecek

olan kendi içimizdeki sestir. Çünkü bizim dışımızda,

bizden bağımsız bir doğru ya da iyi yoktur. Yani bir insana

yardım edip etmeyeceğimize dair bilgiyi bize ancak kendi

içimizdeki ses verebilir.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• A) Evrensel ahlak yasasının içselleştirilmesi doğru davranışı

  gerçekleştirmemizi sağlar.

• B) Evrensel ahlak yasasının temelinde sezgi vardır.

• C) Eylemlerimize yön veren ahlak yasası nesneldir.

• D) Evrensel bir ahlak yasası yoktur.

• E) Tüm ahlaki değerler görelidir.