Қазақ тілі 9-сынып

Салыстырмалы шырайды табыңыз.

• Маңайына ызғар шашатын кейіпте көрінді.

• Бұл матаны менің дүкенімнен қалай қымбатқа алып жүрсіз, бағасы арзанырақ еді ғой?

• Қатты ағашты жейтін – жұмсақ құрт.

• Ең ізгі қасиеттердің бірі – бос сөзден арылу

• Сізде мен сүйетін екі тамаша қасиет бар: ол – жұмсақ мінезділігіңіз бен ықтияттылығыңыз.

Анықтауыш қызметіндегі етістікті табыңыз.

• Сөйлеу – адамның ішкі жан дүниесінің айнасы.

• Кісі айыбын ашқаннан жапқан жақсы.

• Ойланбай сөйлей салуға болмайтынын білді.

• Үнемі күлімсіреп қарайтын жүзін сағындым.

• Ашығып бара жатсам да, көшеде жүріп тамақ жеуді ұнатпаймын

Асты сызылған күрделі етістікке қатысы жоқ қатарды белгілеңіз.

Адам – өз ортасына тез бейімделгіш, көрген жағымды-жағымсыз қасиеттерді бойына тез жұқтырып алатын болмыс.

• Өзгелік етіс

• Көсемше

• Есімше

• Көмекші етістік

• Салт етістік

Туынды зат есімнің түбірі қай сөз табынан жасалғанын табыңыз.

Сағаттың шықылдағы емес ермек,

Үнемі өмір өтпек – ол білдірмек.

• Еліктеу сөз

• Етістік

• Зат есім

• Үстеу

• Сын есім

Шығыс септік жалғауының көнеленуі арқылы жасалған мезгіл үстеуді табыңыз.

• Бүгін бұтақты кескен адам ертең ағашты да кесуден тайынбайды.

• Үйден шығарда айнаға қарамағанбысың?

• Бала кішкене кезінде бұзық болса, бұл оның ақылды болатындығының белгісі.

• Күн сайын білімге білім жамап отыру қажет.

• Балаға жақсы өнеге көрсетіп, жастайынан адамгершілікке тәрбиелеу керек.

Берілген сөйлемде шылаудың қандай түрі немесе түрлері кездесетінін анықтаңыз.

Кереңге айтып тұрғандай қатты дауыстап не мылқауға айтып тұрғандай тым сыбырлап сөйлеу де кісіге жараспайды.

• Жалғаулық, септеулік

• Демеулік, септеулік

• Жалғаулық, демеулік

• Тек жалғаулық

• Тек демеулік

Қай сөйлемде 2 түрлі септік жалғауы бар?

• Түркі халықтарының ішіндегі ең суретшіл, ең образды тіл – қазақ тілі.

• Қазақтар өзінің шешендігімен даңқты.

• Қазақ тілі – әуезді де әсем, шебер де шешен тіл.

• Қазақтар – шешен әрі әдемі сөйлеудің үлкен шебері.

• Қазақтардың халық әдебиеті аса бай, әрі жан-жақты.

Тәуелдік жалғауынан кейін жалғанатын барыс септік жалғауын табыңыз.

• Түне

• Жиыла

• Сана

• Ініме

• Кереге.

Тәуелдеу ұғымын тудыратын қосымшаны табыңыз.

• -қ

• -тікі

• -мын

• -пен

• –ыңқы

Жіктік жалғауын қабылдамайтын сөзді белгілеңіз.

• ой

• сияқты

• ел

• көлік

• жүр