Deneme-1 (Mevlana)

Yeşil (I) tasarım (zihinde canlandırılan biçim), insan ve çevre üzerindeki zararlı etkileri en aza indirgemeyi hedefleyen bir yaklaşımdır. Öncelikle binanın yapımından yıkımına kadar olan zamanı (II) kapsayacak (sınırları içine alacak) şekilde korunmasını hedefleyen (III) genelgeçer (hemen herkesçe benimsenen) kurallar koymak gerekiyor. Enerji kaynaklarını üst seviyede (IV) değerlendirmeye (denetlemeye) olanak sağlayan uygulamalar; doğal, (V)geri dönüşümlü (yeniden değerlendirilebilir nitelikte) ve zararlı olmayan malzeme kullanımıdır.

Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı parantez ( ) içinde verilen açıklamayla uyuşmamaktadır?

• I.

• II.

• III.

• IV.

• V.

(I) Ergenlikten sonra büyümesi duran insanların aksine pek çok balık yaşamları boyunca gelişimini sürdürüyor. (II) Örneğin, bir mersin balığı yüzyıldan fazla yaşayabiliyor ve iki buçuk metreden uzun olabiliyor. (III) Ancak dünya genelindeki aşırı avlanma, balıkların uzun bir yaşam sürmesini engelliyor. (IV) Bunun sonucunda da dünya, büyük balıklarını yavaş yavaş kaybediyor. (V) Buna rağmen balıkçılığın sınırlandırıldığı ender bölgelerde balıkların büyüklüğüyle ilgili yeni rekorlar kırılmaya devam ediyor.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• I. cümlede insanlarla balıklar, belirli bir özellik üzerinden karşılaştırılmıştır.

• II. cümlede bir balık türünün yaşam süresiyle boyu arasında ilişki kurulmuştur.

• III. cümlede balıkların yaşam sürelerini uzatan bir faktörden söz edilmiştir.

• IV. cümlede bazı balıkların neslinin tükenme nedenleri üzerinde durulmuştur.

• V. cümlede balıkçılığın dünya genelinde kısıtlanması gerekliliği vurgulanmıştır.

Yahya Kemal’in ilk kez 1913’te Peyam gazetesinde yayımlanan ve İstanbul’un gelecek yüzyıllardaki hâlini resmeden bilim kurgu türündeki hikâyesi Çamlar Altında Musahabe'yi önemli bulurum. Öncelikle bu hikâye, H. G. Wells’in Zaman Makinesi’nden yola çıkılarak kurgulanmış edebî ürünlerden biridir. Ayrıca dönemin en popüler konularından biri olan medeniyet tartışmasında Yahya Kemal’in konumunu açıkça ortaya koyan ilk eserdir.

Bu parçadan hareketle Çamlar Altında Musahabe ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• Medeniyet tartışmasında öncü nitelik taşıdığına

• Döneminde beklenen ilgiyi görmediğine

• Toplumsal sorunları göz ardı ettiğine

• İçerik olarak bütünüyle özgün olmadığına

• Geçmiş ve geleceği birlikte ele aldığına

İş gelmez elinden gitmez bir kâre

Aslında neslinde giymemiş hâre

Sandığı gömleksiz duran mekkâre

Bedestene gelir kaftan beğenmez

Bu dörtlük, içerik açısından aşağıdaki şiir türlerinden hangisine örnek verilebilir?

• Epik

• Satirik

• Lirik

• Didaktik

• Pastoral

I.Dedim dilber yanakların kızarmış

Dedi çiçek taktım gül yarasıdır

Dedim tane tane olmuş benlerin

Dedi zülfüm değdi tel yarasıdır

II. Sabahtan uğradım ben bir güzele

Dedim mahmur musun söyledi yok yok

Ak ellerin boğum boğum kınalı

Dedim bayram mıdır söyledi yok yok

Aşağıdakilerden hangisi numaralanmış bu dörtlüklerin ortak özelliklerinden biri değildir?

• 11’li hece ölçüsünün kullanılması

• Benzer temaların işlenmesi

• Nazım şeklinin koşma olması

• Ahenk unsuru olarak redife yer verilmesi

• Tecahülüarif sanatından yararlanılması

Ahu gözlü dilber sana ne ettim

Sevdanın elinden tükendim bittim

Her ne ettim ise kendime ettim

Kerem gibi her gün yandıkça tüttüm

Dertlerimi sürü eyleyip güttüm

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

• Pastoral bir şiir türünden alınmıştır.

• Ahenk unsuru olarak redif kullanılmıştır.

• Düz kafiye şemasından faydalanılmıştır.

• Birden fazla edebî sanattan yararlanılmıştır.

• Nazım türü bakımından güzellemedir.

Aşağıdaki beyitlerin hangisinde irsalimesel sanatına yer verilmemiştir?

• Ziyaretten murâd olan duâdır

  Bugün bana ise yarın sanadır

• Kardaşına kuyu kazarsa kişi

  Kuyuya düşmek olur anın işi

• Ne siyâh eylemiş bu nâsiyeyi

  Saçımı bembeyaz eden bahtım

• Balık baştan kokar bunu bilmemek

  Seyrânî gafilin ahmaklığından

• Ahde vefâyı va’d-i tehî sanmasın ki dost

  Gözden ırağ olunca gönülden ırağ olur

Aşağıdakilerden hangisinin bir masalın döşeme bölümünden alındığı söylenebilir?

• Pireler berber iken develer tellal iken...

• Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

• Uzak memleketin birinde bir padişah yaşarmış.

• Padişah işini göredursun, biz gelelim Keloğlan’a

• Sislerin arasından ansızın tek gözlü bir dev belirivermiş.

(I) Genellikle “gölge oyunu” olarak nitelendirilen Karagöz; çıra, mum, lamba gibi bir aydınlatma kaynağı ile yarı saydam bir perdeden yararlanılarak oynanır. (II) Karagöz ile Hacivat’ın başından geçen olayların anlatıldığı oyunda Çelebi, Bebe Ruhi, Tuzsuz Deli Bekir gibi yardımcı tipler de vardır. (III) Karagöz oyunu; giriş, muhâvere, fasıl ve bitiş olarak adlandırılan dört bölümden meydana gelir. (IV) Karagöz şakacı, nüktedan, meraklı ve patavatsız bir tipi canlandırırken Hacivat medrese kültürüyle yetişmiş eğitimli bir tiptir. (V) Toplumun aksayan yönlerinin eleştirildiği oyunda Karagöz mendil, baston, sandalye gibi aksesuarları kullanırken Hacivat bu aksesuarları kullanmaz.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV

• V

... Yine günlerden bir gün Ay Kağan’ın gözü parladı. Doğum sancıları başladı ve bir erkek çocuğu oldu. Bu çocuğun yüzü gök, ağzı ateş gibi kızıl, gözleri ela, saçları ve kaşları kara idi. Perilerden daha güzeldi. Bu çocuk anasının göğsünden ilk sütü emdi ve bir daha emmedi. Çiğ et ve çorba istedi. Dile gelmeye başladı. Kırk gün sonra büyüdü, yürüdü ve oynadı. Ayağı öküz ayağı gibi, beli kurt beli gibi... ...

Oğuz Kağan Destanı’ndan alınan bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Kahramanı ruhsal derinlikleriyle tasvir edilmiştir.

• Gerçek ve hayalî unsurlar bir arada verilmiştir.

• Tasvirlerde tabiat unsurlarına başvurulmuştur.

• Zamanla ilgili unsurlar gerçeküstüdür.

• Kahramanı olağanüstü özellikler taşımaktadır.