Homologie vs analogie

Na rysunkach przedstawiono oko ośmiornicy i oko kręgowca. Oczy ośmiornicy i oczy kręgowców pod względem budowy anatomicznej to narządy:

www.cke.gov.pl AR czerwiec 2019 (stara matura)

• homologiczne, które powstały w procesie dywergencji

• analogiczne, które powstały drogą dywergencji

• homologiczne, które powstały w procesie koewolucji

• analogiczne, które powstały drogą konwergencji

U głowonogów wykształciły się oczy, które mają podobną budowę i funkcjonują podobnie jak oczy ryb. Oczy głowonogów powstają jako uwypuklenie naskórka głowy, a oczy kręgowców – jako uwypuklenie śródmózgowia.

Spośród poniższych wybierz poprawne stwierdzenie dotyczące oczu głowonogów i ryb:

www.cke.gov.pl AR czerwiec 2019

• są to narządy homologiczne, ponieważ pełnią te same funkcje

• są to narządy analogiczne, ponieważ pełnią te same funkcje, pomimo inne pochodzenia tkankowego.

• są to narządy analogiczne, ponieważ pełnią inne funkcje i mają inne pochodzenie

• są to narządy homologiczne, ponieważ są wynikiem działania dryfu genetycznego.

Poniżej przedstawiono szkielet skrzydła nietoperza i szkielet skrzydła ptaka oraz uproszczone drzewo filogenetyczne kręgowców lądowych.

Na podstawie informacji przedstawionych na schemacie uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstał poprawny opis wymienionych narządów. Wybierz poprawny zestaw.

1.Szkielet skrzydła ptaka i szkielet skrzydła nietoperza są (homologiczne / analogiczne), ponieważ mają (wspólne / różne) pochodzenie oraz plan budowy.

2.Powierzchnie nośne umożliwiające aktywny lot ptaka i nietoperza są (homologiczne / analogiczne), ponieważ powstały (niezależnie / tylko raz) w toku ewolucji.

www.cke.gov AR maj 2019

• 1.homologiczne,wspólne, 2. analogiczne,niezależnie

• 1.analogiczne,wspólne, 2. homologiczne,tylko raz

• 1.homologiczne,wspólne, 2. analogiczne, niezależnie

• 1.analogiczne,różne,2. analogiczne, tylko raz

Na rysunkach przedstawiono budowę szkieletu kończyn przednich u przedstawicieli różnych grup kręgowców.

Szkielety kończyn kręgowców przedstawione na rysunkach to narządy:

www.cke.gov.pl AR czerwiec 2017 (stara matura)

• homologiczne, ponieważ występują u różnych gromad kręgowców.

• analogiczne, ponieważ pełnią jednakowe funkcje w organizmie

• analogiczne, ponieważ występują u różnych gromad kręgowców

• homologiczne, ponieważ mają wspólny plan budowy

Zaznacz poniżej zestaw przykładów cech homologicznych.

www. cke.gov.pl AR czerwiec 2019

• skrzydła ptaków i skrzydła owadów

• opływowe kształty ryb, delfinów i waleni

• białe ubarwienie zwierząt polarnych

• odnóża tułowiowe owadów (pływne, skoczne, grzebne)

Ryby kostnoszkieletowe obejmują dwie grupy: ryby promieniopłetwe oraz mięśniopłetwe. Płetwy ryb promieniopłetwych są utworzone z błoniastego fałdu skóry rozpiętego na szkielecie z promieni kości skórnych i nie mają mięśni. Natomiast płetwy ryb mięśniopłetwych osadzone są na umięśnionych trzonach. Budowa trzonu takiej płetwy wykazuje pewne podobieństwo do budowy szkieletu kończyny kręgowców lądowych. Naukowcy zbadali rozwój płetw i kończyn kręgowców lądowych i stwierdzili, że jest on kontrolowany przez te same geny.

Na podstawie tekstu określ czy kończyny kręgowców lądowych oraz płetwy ryb mięśniopłetwych są:

www.cke.gov.pl AR Maj 2017

• narządami analogicznymi, ponieważ mają wspólne pochodzenie

• narządami homologicznymi, ponieważ mają wspólny plan budowy i są kontrolowane przez te same geny.

• narządami homologicznymi, ponieważ pełnią w środowisku te same funkcje,służą do poruszania się.

• narządami analogicznymi, ponieważ powstały w procesie konwergencji

Łuski występujące na nogach ptaków oraz łuski pokrywające skórę gadów to struktury:

www.cke.gov.pl AR Maj 2016

• homologiczne, ponieważ są wytworami naskórka

• analogiczne, pełnią odmienne funkcje w skórze

• homologiczne, ponieważ występują u zwierząt z innych gromad

• analogiczne, ponieważ mają inne pochodzenie i budowę

Pęcherz pławny to cienkościenny, błoniasty narząd występujący u wielu ryb, pełniący funkcję narządu hydrostatycznego. W rozwoju zarodkowym pęcherz pławny ryb, jak i płuca płazów, rozwijają się z uchyłka gardzieli.

Pęcherz pławny ryb i płuca płazów to narządy:

www.cke.gov.pl AR Maj 2015

• homologiczne, ponieważ mają cienką błoniastą strukturę

• analogiczne, ponieważ pełnią odmienne funkcje

• analogiczne, ponieważ rozwijają się z tych samych struktur zarodkowych

• homologiczne, ponieważ rozwijają się z tych samych struktur zarodkowych

Przykładami pośrednich dowodów ewolucji, których dostarcza anatomia porównawcza, są narządy homologiczne i analogiczne występujące u różnych grup organizmów.

Zaznacz parę narządów, które są narządami homologicznymi.

• listek mchu płonnika, liść tulipana

• oko karpia, oko człowieka

• odnóże grzebiące owada turkucia, przednia kończyna kreta

• skrzydło motyla, skrzydło nietoperza Rozwiązanie: