5. SINIF 1. ÜNİTE 1. DENEME

Ülkemizde 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren Çevre Kanunu kapsamında yapılan düzenleme uyarınca naylon alışveriş poşetleri ücretlendirildi. Poşetin doğaya 400 yılda karıştığı ancak poşetlerin yapıları gereği % 1’inin geri dönüşebileceği ve bu uygulamanın çevrenin korunması açısından çok önemli olduğu yetkililer tarafından açıklandı. Bunun yanı sıra naylon poşet yerine file ve bez torba üreten işletmeler açıldı. Marketlerde alışverişlerden sonra üçer beşer aldığımız naylon poşetler ücretlenince bu duruma insan sağlığı ve çevre açısından olumlu bir gelişme olarak gören kişilerin yanında poşet ücretini ödemeye tepki gösterenler de oldu.

Bu metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Yeni uygulamaya insanlar farklı tepkiler vermiştir.

• B) Ücretli poşet uygulaması diğer ülkeler tarafından da kullanılmaktadır.

• C) Naylon poşet yerine kullanılabilecek alternatif ürünler ortaya çıkmıştır.

• D) Naylon poşet kullanımının azalması, çevrenin korunması açısından olumlu bir gelişmedir.

Etkin bir vatandaştan beklenen davranışlara örnekler verilmiştir:

I. Üretim yaparak ülke ekonomisine katkıda bulunur.

II. Kanunlara ve kurallara uyar.

III. Haklarını bilir ve gerektiğinde kullanır.

Buna göre;

a) Zeynep’in karşıdan karşıya geçerken yaya geçidini kullanması

b) Yusuf’un yeni aldığı telefonu arızalı çıktığı için iade etmesi c) Emin’in Konya’da un fabrikası açması gelişmeleri örnek davranışlarla eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

• A) I. a II. b III.c

• B) I.b II. a III.c

• C) I.c II.a III.b

• D) I.c II.b III.a

Muhammet ülkesinde yaşanan savaşta anne ve babasını kaybetmiş, yaşadığı ev tahrip olmuştur. Düzenli beslenemediği için sağlık sorunları da ortaya çıkmıştır. On yaşında olmasına rağmen okula devam edememektedir. Ülkesinde güvenli bir ortam olmadığı için arkadaşları ile birlikte sokağa çıkamamakta ve oyun oynayamamaktadır.

Paragrafa göre Muhammet’in,

I. Eğitim

II. Beslenme

III. Seyahat etme

IV. Oyun oynama

haklarından hangilerinin kısıtlandığı söylenebilir?

• A) Yalnız I.

• B) II ve III.

• C) I, II ve IV.

• D) II, III ve IV.

Rize’de Trafik Kazası

Kaza dün 17.15 sularında Merkez Gülbahar Mahallesi’nde meydana geldi. Kırmızı ışıkta duramayan otomobil, yolun karşısına geçmeye çalışan M.Ö. ve N.K’ye çarptı. Kaza sonrası sağlık ekipleri ve polis hemen duruma müdahale etti. Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinden sonra kazazedeler hastaneye kaldırıldı. Olayı öğrenen kazazede yakınlarının endişeleri yüzlerine yansırken, kazayı görenler panik hâlinde durumu yetkililere anlattı.

Yukarıda verilen haber değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Olay birden çok kişiyi etkilemiştir.

• B) Kaza herkesi aynı şekilde etkilemiştir.

• C) Yetkili kişiler kazaya müdahale etmiştir.

• D) Trafik kuralı ihlali kazaya neden olmuştur.

“Keser gibi olma; Hep bana, hep bana. Rende gibi olma; hep sana, hep sana. Testere gibi ol; hem sana hem bana.

” Hz. Mevlâna’nın bu sözü aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilendirilemez?

• A) Eşitlik

• B) Adalet

• C) Özgürlük

• D) Hak

Verilen görsel incelendiğinde;

I. Çocuk işçilerde kızların oranı erkeklere göre daha azdır.

II. Tehlikeli işlerde çalışanlar daha çok erkek çocuklarıdır.

III. Çocuk işçilerin temel hakları kısıtlanmaktadır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I.

• B) I ve III.

• C) II ve III.

• D) I, II ve III.

Dünya Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin bazı maddeleri şunlardır:

● 18 yaşına kadar her insan çocuk sayılır.

● Çocukları ilgilendiren her türlü konuda çocuğun yararı gözetilir.

● Çocuklar düşüncelerini özgürce açıklama hakkına sahiptir. ● Hiçbir çocuğun özel hayatına, bedenine keyfi olarak müdahalede bulunulamaz.

Bu maddelere göre Çocuk Hakları Sözleşmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• A) 18 yaşından sonra bireylerin hakları kanunlarla korunmamıştır.

• B) Çocuk Hakları Sözleşmesi, çocukların maddi yönden gelişmesini amaçlamaktadır.

• C) Çocuklar da birer birey olarak görülmüş ve maddeler bu doğrultuda oluşturulmuştur.

• D) Sözleşmeye göre “çocukluk” kavramının sona ermesi bireyden bireye farklılık gösterebilir.

Mehmet, 5. sınıf öğrencisidir. Maddi durumları iyi olmadığı için babası Mehmet’i okuldan alıp oto tamircisinin yanında çalışması için sanayiye göndermiştir. Fakat dersleri iyi olan Mehmet okula gitmek istemektedir.

Buna göre Mehmet’in;

I. Çocuklar ihtiyaçlarına, ilgilerine ve yeteneklerine uygun kalitede bir eğitim görme hakkına sahiptir.

II. Çocuklar kendilerini ilgilendiren bütün konu ve sorunlarda düşüncelerini söyleme, karara katılma hakkına sahiptir.

III. Çocuklar savaşta ve sığınmacı durumlarda özel olarak korunma hakkına sahiptir.

haklarından hangileri ihlal edilmiştir?

• A) Yalnız II.

• B) I ve II.

• C) I ve III.

• D) I, II ve III.

Bireyin içinde yaşadığı toplumun bir üyesi olma sürecine sosyalleşme denir. Bu süreçte birey, toplumun kültürel değerlerini öğrenir ve kendine has beceriler edinir.

Buna göre aşağıdaki davranışlardan hangisi sosyalleşmeye örnek davranış olamaz?

• A) Evimize gelen misafirlerle sohbet etmek

• B) Uyandığınızda aile bireylerine günaydın demek

• C) Okulda yardıma ihtiyacı olan arkadaşlarımıza yardım etmek

• D) Tüm ihtiyaçlarımızın ailemiz tarafından karşılanmasını beklemek

Toplumda yaşayan insanlar bir olaydan farklı şekilde etkilenebilirler. Olayların birden fazla nedeninin ve sonucunun olmasına insanların bu olaylardan farklı şekillerde etkilenmesine olayların çok boyutluluğu denir.

Buna göre aşağıda verilen durumlardan hangileri çok boyutlu olay olarak değerlendirilemez?

• A) Organ bağışında bulunulması

• B) Mahalleye yeni bir okul açılması

• C) Sel felaketinin meydana gelmesi

• D) Akşam yatmadan önce kitap okunması