Fiil Kipleri ve Fiil kiplerinde anlam kayması

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çekimli bir fiil yoktur?

• Dinlerseniz anlatacağım çok şey var.

• Ödevlerini zamanında yapmalısın.

• Onun da burada olmasını isterdik.

• Kitabını üç gün içinde okuman gerekiyor.

Bir sofa üstünde büyük odalar

Çağırsalar beni: “Gitmeyin! Durun!” I

Bir bahar güzelliği Sivas halılarında

Sedirler seslense: “Buyurun!” II

Bu dizelerde numaralanmış fiillerin aldığı eklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• A) I- Şart kipi 2. çoğul şahıs - II- İstek kipi 3. çoğul şahıs

• B) I- İstek kipi 2. çoğul şahıs - II- İstek kipi 2. tekil şahıs

• C) I- Şart kipi 3. çoğul şahıs - II- Emir kipi 2. çoğul şahıs

• D) I- İstek kipi 3. çoğul şahıs - II- Şart kipi 2. tekil şahıs

Fiilin bir kipe göre çekimlenip anlam olarak başka bir kipi kastetmesine fiilde anlam kayması denir. Örneğin “Okullarda her pazartesi İstiklal Marşı okunuyor.” cümlesinde fiil (okunuyor), şimdiki zamanla çekimlenmiştir. Ancak fiilin her pazartesi yapıldığı belirtilerek geniş zaman kastedilmiştir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde anlam kayması vardır?

• A) En sonunda, yaptığı hatanın farkına varmış.

• B) Nasrettin Hoca bir gün eşeğine ters biner.

• C) Çocuklar bahçede saklambaç oynuyor.

• D Bakan, en kısa zamanda yurda dönecek.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bildirme kipiyle çekimlenmiş bir fiil vardır?

• A) Cahil kimsenin yanında kitap gibi sessiz olmalısın.

• B) Kullandığınız kelimeler nasıl yaşayacağınızı belirler.

• C) Konuşmadan önce düşün, hareket etmeden önce ölç.

• D) Yıkıcı olmakla sözünü esirgememeyi birbirine karıştırmayasın.

Fiillerin olumsuz biçimleri fiile kip eklerinden önce -ma/-me olumsuzluk ekinin getirilmesiyle yapılır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisinde olumsuzluk eki almış bir fiil yoktur?

• A) Yaşlı adamı nerede bulabileceğinizi bilmiyorum.

• B) Gün doğusu sert esmeye başlamadı henüz.

• C) Kişisel serüveninin sonuna kadar gitmeyi unutma.

• D) Yüreğinin derinliklerindeki bu korkudan kurtulmalısın.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde şimdiki zamanla çekimlenmiş olumsuz soru fiili vardır?

• A) Sabahları yürüyüşe çıkıyor musunuz?

• B) Bu hafta yüzme kursuna neden gitmiyorsun?

• C) Roman ve hikâye okumayı seviyor musun?

• D) Arkadaşların seni ziyarete gelmiyor mu?

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde, anlam olarak ayraç içinde verilen zaman ifade edilmektedir?

• A) Ben bu akşam biraz geç gelirim. (Gelecek zaman)

• B) Her gün bu hastanenin önünden geçiyorum. (Geçmiş zaman)

• C) Keloğlan, bütün ülkeyi dolaşıp hırsızı buluyor. (Geniş zaman)

• D) Babam 1940ʼlı yıllarda İstanbulʼa yerleşir. (Şimdiki zaman)

Hangi kip eki yapılmakta olan bir işi anlatır?

• Şimdiki Zaman

• Geniş Zaman

• Gelecek Zaman

• Geçmiş Zaman

"Dün ödevlerimi bitirdim." Geçmiş Zamanda kullanılmış bir cümledir.

• Doğru

• Yanlış

"İşe yarın başlayacaksın." geniş zaman anlamı verir.

• Doğru

• Yanlış