11.SINIF FELSEFE-2

1-Felsefe yapmak dağa tırmanmak gibidir. Sadece doruğu ele geçirmek için dağa çıkanlar dağdan bir şey anlayamazlar. Gerçek dağcı olanca varlığıyla dağda yaşadığı zamanı üstün tuttuğu içindir ki dağa tırmanır. Doruk ancak dağda yaşanan zamanın bir parçası olarak önemlidir. Dağ doruk değildir.

Bu parçada savunulan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Filozof felsefe yapmanın her aşamasından haz alır.

• B) Filozofun amacı gerçeğin bilgisine ulaşmaktır.

• C) Felsefe yapmayı öğretir söylemeyi değil.

• D) Felsefede doruk noktası yoktur.

• Sevgi olmadan felsefe olmaz.

Hegel tarihi keşfeder Schopenhauer ise ondan vazgeçer. Onların bu uyuşmazlığı hala çözüm bekliyor.

Bu parçadan felsefi düşünce ile ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?

• Soruların kendi cevaplarını içerdiği

• Çağın değerlerine bağlı olduğu

• Kesin bir doğruya ulaşılamadığı

• Bilimsel düşünceden etkilendiği

• Doğrusal ilerleme gösterdiği

Bir gün üç kişi İskoçya dağlarında yürüyüşe çıkmış. Bir süre sonra tek başına otlayan siyah bir koyun gören bu üç kişi arasında şu konuşma geçmiş:

I. kişi: Demek ki dağlardaki koyunlar siyah.

II. kişi: Bu kadar çabuk genelleyemezsin. Olsa olsa “İskoçya’da en az bir siyah koyun vardır.” diyebilirsiniz.

III. kişi: Söyleyebileceğim tek şey şuradaki koyunun siyah olduğudur.

Bu kişilerden hangilerinin söyledikleri bilimsel yaklaşıma uygundur?

• Yalnız I

• Yalnız III.

• I. ve II.

• I. ve III.

• II. ve III.

Bilim adamları olayları gözlerken çoğu zaman inançlarının benimsedikleri düşüncelerin etkisinde kalmıştır. Örneğin bazı astronomlar “Çember mükemmel bir şekildir. Öyleyse gezegenlerin yıldızların yörüngeleri çember biçiminde olmalıdır.” düşüncesiyle hareket etmişler. Tycho Brahe 7 sayısının kutsallığına inanmış 7 gezegen olduğunu düşünerek gözlem yapmıştır.

Bu parçada sözü edilen bilim adamlarının bilimsel çalışmayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine sahip olmadıkları kesinlikle söylenebilir?

• Açıklık

• Nesnellik

• Dakiklik

• Düzenlilik

• Seçicilik

Bilimsel kuramların ortaya çıkışını bir mucize olarak göstermek hiçbir şekilde savunulamaz. Bilimin geçmişine bakıldığında, önceleri bir atlama, sıçrama olarak görülen bilimsel çalışmaların, aslında kendinden önceki pek çok kaynaktan beslendiği görülmektedir. Başka bir deyişle, bilimin sellerini veya nehirlerini oluşturan küçük dereler, çaylar fark edilmektedir.

Bu parçada bilimsel bilginin hangi özelliği vurgulanmaktadır?

• Bilimsel yöntemle üretilmesi

• Sistemli ve düzenli olması

• Olaylar arasındaki ilişkileri açıklaması

• Mantık ilkelerine uygun olması

• Birikimli olarak ilerlemesi

Sofistler, düşünürlerin o zamana kadar üzerinde durmadıkları kültür, ahlak ve siyasetle ilgili sorumları ele alıp tartışmış, bu konuları felsefeye kazandırmışlardır. Bu, felsefenin gelişmesi açısından büyük bir katkıdır.

Bu parçada felsefi düşünmenin gelişmesinde aşağıdakilerden hangisinin öneminden söz edilmektedir?

• Bir konuda, diğer filozofların da onaylayacağı görüşler oluşturmanın

• Bir felsefi soruna yeni bir cevap aramanın

• Felsefi sorunları birden fazla yöntemle incelemenin

• Felsefenin tartıştığı konular evrenini genişletmenin

• Bir felsefi konuyu tüm yönleriyle ele almanın

Sokrates, konuşmalarında, kendisinin hiçbir şey bilmediği gerekçesiyle, karşısındaki kişiye sorular yöneltir. Bu sorulara ve onlara aldığı cevaplara önce o kişinin ortaya koyduğu düşüncenin üstünkörülüğünü, temelsizliğini gösterir. Sorularında devam ederek, konuştuğu kişinin doğru düşünceye ulaşmasına yardımcı olur. Kendi deyişiyle “ruhta uyku halinde bulunan düşünceleri doğurtmaya” uğraşır.

Sokrates’in bu yaklaşımının temelinde aşağıdaki görüşlerden hangisi vardır?

• Bilgiye, o konuda uzman kişilerin görüşleri alınarak ulaşılır.

• Bilgi, karşıt görüşlerin uzlaştırılmasıyla oluşur.

• Saklı olan doğrular, insanın sorgulama yoluyla düşündürülmesi sonucu ortaya çıkarılabilir.

• Apaçık olmayan gerçeklere, erdemli kişiler gibi, erdemsiz kişiler de ulaşabilir.

• Doğrular, duyularımızın ve aklımızın kavrayabilme gücüyle sınırlıdır.

En büyük bilgi, bildiklerimizden başka bilgilerin de olduğunu bilmektir.

Bu cümlede savunulan görüş aşağıdakilerden hangisiyle paralellik gösterir?

• İnsan, aklıyla her şeyi bilebilir.

• Bilgiler bizim bildiklerimizle sınırlı değildir.

• En doğru bilgi, işimize en çok yarayan bilgidir.

• Doğru bilgiye yalnızca sezgilerle ulaşılamaz.

• Güvenilir bilgiler kendi deneyimlerimizden edindiklerimizdir.

Birkaç yıl önceydi, bir duvara doğru yürüyordum. Baktım hırpani biri bana doğru geliyor. “Kim bu kılıksız, tuhaf adam?” dedim kendi kendime. Sonra bir de baktım, duvar meğer aynaymış; kendime bakıyormuşum. O adam birden ince, zarif, üzerinden anlayışlılık akan biri olup çıkıverdi.

Bu parçada anlatılan durum, aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

• Bilgilerimizin dış dünyayı ayna gibi yansıttığına

• Algıların duruma bağlı değerlendirmeler olduğuna

• Aklın bilgilerimizin tek kaynağı olduğuna

• Nesnel bilginin evrensel bilgi olduğuna

• Var olmanın algılanmakla eşdeğer olduğuna

Felsefe, insanı, onu çevreleyen evreni ve toplumu bilmek ve tanımak amacında olduğu için çeşitli bilim alanlarının bu konulardaki bulgularını kullanır.

Bilim, doğru bilginin koşulları, kaynakları ve sınırları konusunda kendisine yol gösterebilecek ve onu eleştirebilecek olan felsefi görüşlerden yararlanır.

Bu iki bilgiye dayanarak felsefe ve bilimle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir.

• Aynı sorulara farklı yanıtlar verirler.

• Bilgi edinmede aynı yöntemleri kullanırlar.

• Aralarındaki rekabetten güç alırlar

• Toplumsal değişmeden aynı ölçüde etkilenirler.

• Birbirlerini karşılıklı olarak beslerler.