8. sınıf quiz

Avrupa’da gelişen Sanayi İnkılabı ile sanayileşen Avrupalı devletler ürettikleri ürünleri kapitülasyonlar sayesinde Osmanlı ülkesine kolaylıkla ihraç ettiler. Osmanlı pazarları Avrupa’dan gelen maliyeti düşük sanayi mallarıyla doldu. İnsanlar, ithal ürünleri satın almaya yöneldiler.

Buna göre Sanayi İnkılabı’nın Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?

• İşsiz insan sayısında azalma olmasına

• Devletin vergi gelirlerinin çok yüksek düzeye ulaşmasına

• Küçük el tezgâhlarının sayısında artış yaşanmasına

• Ülke topraklarının uluslararası açık bir pazara dönüşmesine

“Selanik Mülkiye Rüştiyesinde iken mahallemizdeki Binbaşı Kadri Bey’in oğlu Ahmet askerî rüştiyeye (ortaokul) devam ediyor ve askerî üniforma giyiyordu. Onu gördükçe ben de böyle giyinmeye hevesleniyordum. Sonra sokaklarda subaylar görüyordum. Subay olmak için önce askerî rüştiyeye girmek gerektiğini anlıyordum. O sırada annem Selânik’e gelmişti. Askerî Rüştiyeye girmek istediğimi ona söyledim. Annem asker olmamı istemiyordu. Sınav zamanı ona sezdirmeden rüştiyeye giderek sınava girdim.”

Bu bilgiye göre Mustafa Kemal’in askerlik mesleğine ilgi duymasına aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

• Çevresi

• Okuduğu kitaplar

• Ailesi

• Öğretmenleri

Mustafa Kemal, 31 Mart Vakası’ndan sonra subayların siyasete karışmasının tehlikelerini sezmişti. Subaylar arasında yayılan particilik düşüncesi orduda düzen ve disiplinin bozulmasına neden olmuştu. Mustafa Kemal bu durumun gelecekte, vatanın bekası için tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini belirtmişti. Bu nedenle ordunun siyasetten uzak durması gerektiği yönündeki düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşmıştı. Nitekim Balkan Savaşları sırasında Mustafa Kemal’in öngörüleri gerçekleşmiş ve ordumuz büyük bir felaketle karşılaşmıştır.

Bu metinden Mustafa Kemal’in hangi kişisel özelliği çıkarılabilir?

• Eğitimciliği

• İleri görüşlülüğü

• İdealistliği

• Cesareti

Balkan Savaşları sonucunda Balkanlardaki Türk hâkimiyeti sona erdi. Kaybedilen Balkan topraklarından Anadolu’ya büyük bir göç dalgası yaşandı. Yunanistan ve Bulgaristan’da kalan Türklerin kültürel ve dinî hakları antlaşmalarla güvence altına alındı.

Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Anadolu’daki Türk nüfusu artmıştır.

• Balkanlarda Türk varlığı sona ermiştir.

• Osmanlı Devleti’nin sınırları daralmıştır.

• Balkanlarda Müslüman nüfus azalmıştır.

Resimde I. Balkan Savaşı öncesinde ve sonrasında Osmanlı Devleti ve Balkan ülkelerini gösteren haritalara yer verilmiştir.

Bu haritalara göre I. Balkan Savaşı’nın sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan, sınırlarını genişletmiştir.

• Osmanlı’nın Balkanlardaki tek sınır komşusu Bulgaristan olmuştur.

• Karadağ’ın Osmanlı Devleti ile kara bağlantısı kalmamıştır.

• Osmanlı Devleti Avrupa kıtasındaki topraklarının tamamını kaybetmiştir.

Mustafa Kemal Paşa Havza’ya ulaştıktan sonra halkla toplantı yapmış, toplantı sonunda Havza Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin açılmasını sağlamıştır. Mustafa Kemal Paşa, Havza’dan kolordu komutanlarına gizli bir telgraf göndermiştir. Bu telgrafta, Anadolu’da yaşanan işgallerin mitingler yapılarak ve İtilaf Devletleri ile Osmanlı Hükûmetine telgraflar çekilerek protesto edilmesini istemiştir. Bu telgraftan sonra yurdun birçok yerinde mitingler düzenlenmiştir.

Bu metinden Mustafa Kemal’in aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisine ulaşılamaz?

• Örgütleyiciliği

• Açık sözlülüğü

• Liderliği

• Vatanseverliği

Mustafa Kemal’in doğduğu Selanik, önemli bir liman şehri olmanın yanında demir yolu ile Belgrad, Manastır ve İstanbul gibi şehirlere bağlanmaktaydı. Bu durum Selanik’in hem Batı ile etkileşimini kolaylaştırmış hem de sosyal ve kültürel yönden gelişmesine zemin hazırlamıştır. Avrupa’da çıkarılan gazete, dergi ve kitaplardaki fikirler çok uluslu yapıya sahip olan Selanik üzerinden Osmanlı ülkesine yayılıyordu. Bu yönüyle Selanik, Avrupa’daki gelişmelerin yakından takip edildiği ve Batı ülkeleriyle etkileşimin en yoğun yaşandığı şehirlerden biriydi. Denebilir ki Selanik, Osmanlı Devleti’nin Batı’ya açılan bir penceresi konumundaydı.

Bu metinden hareketle Selanik’in Mustafa Kemal’in kişisel özelliklerinden hangisi üzerinde etkili olduğu söylenebilir?

• Planlı ve çalışkan olması

• Sabırlı ve disiplinli olması

• Zengin bir düşünce yapısına sahip olması

• İyi bir asker ve yönetici olması

Selanik’in karışık sokak aralarında tatlı sürprizlerle karşılaşılırdı; kâh yeşilliklerin arasında birdenbire denize açılan manzaralar, kâh çocuk sesleri ile Kur’an nağmelerinin taştığı sıbyan mektepleri, kâh muntazam vuruşlarla bakır veya demir döven çekiç seslerinin duyulduğu karanlık atölyeler, kâh kırlangıç yuvası gibi geçmişin birçok faciasını yaşamış yüksek evler... Bu şehrin dilleri ve dinleri farklı insanları, bu küçük tatlardan büyük mutluluklar çıkarmasını bilirdi.

Bu parçaya verilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?

• Selanik ve Milliyetçilik

• Selanik ve Kültürel Zenginlik

• Selanik ve Milli Mücadele

• Selanik’in Jeopolitik Konumu

Fransız İhtilali’nden sonra ortaya çıkan düşünce akımlarından etkilenen Balkan milletleri 1800’lü yıllardan itibaren Osmanlı egemenliğine karşı isyanlar çıkartarak bağımsızlık çabası içerisine girmişlerdir.

Bu durum Fransız İhtilali'nin getirdiği hangi düşünceyle ilgilidir?

• Milliyetçilik

• Laiklik

• Sömürgecilik

• Demokrasi

13 Nisan 1909’da Meşrutiyet rejimine karşı çıkarılan 31 Mart isyanı Selanik’te oluşturulan ve İttihat Terakki Cemiyeti’nin desteklediği Hareket Ordusu’nun İstanbul’a gelmesiyle bastırılmıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti bu isyana destek verdiğini ileri sürerek II. Abdülhamit’in tahtan indirilmesini sağlamış ve V. Mehmet Reşat padişah olmuştur.

Bu bilgiler dayanılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Hareket Ordusu yenilikleri korumada etkin bir rol oynamıştır.

• Osmanlı ordusunda yaşanan politik çekişmeler sona ermiştir.

• İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin gücü ve etkinliği artmıştır.

• Meşrutiyet rejimi varlığını sürdürmeyi başarmıştır.