Қазақ тілінен тест

Осыдан біраз жыл бұрын ақпараттық кеңістікте «индиго балалар» деген термин пайда болды. Индиго балалар ешкімге ұқсамайтын көк түсті аура шашып тұрады және оны тек қана экстрасенсорлық қабілеті бар адамдар ғана көре алатын көрінеді.

Индиго балалардың немесе вундеркинд балалардың өзгелерге ұқсамайтын ерекшелігі

– мінез-құлықтары ауырлау, тіл алмайтын, ренжігіш болып келеді екен, бірақ осыған қарамастан керемет талантқа ие.

Шын мәнінде солай ма?

Шындығына келгенде, дүниеге келген баланың бәрі «индиго» бола алады. Әрбір баланың талантты болып жетілуіне мүмкіндік бар. Яғни, бәрі бірдей мүмкіндікке ие.

Психологтардың айтуынша, индиго немесе вундеркинд балалар туыла сала, осы қасиеттерге ие екендігін көрсетуге мүмкіндіктері жоқ. Осы талантты, потенциалды ашуда ата-ана рөлі үлкен маңызға ие.

Қандай балалардың «индиго» болуына мүмкіндігі бар?

• Ешкімге ұқсамайтын балалардың мүмкіндігі бар.

• Мінездері ауырлау балалардың мүмкіндігі бар.

• Біреуге өкпелегіш балалардың мүмкіндігі бар.

• Өмірге келген кез келген баланың мүмкіндігі бар.

– Тоқтар аға, ғарышқа ұшар алдында қандай көңіл күйде болдыңыз?

– Елден тым алыста жүргендіктен шығар, маған ғарышқа ұшудан басқа нәрсе қатты әсер етті. Ол – ..... . Ет асылып, халық жиналып, 93 жастағы ақсақалдың бата беруі – бәрі-бәрі ерекше көңіл күйге бөледі. Мұндай соншалықты кіршіксіз, шынайы дәстүр әлемде жоқ дер едім.

– Ғарыштан аман-есен оралып, сол сапар туралы Елбасына қазақша баянат (рапорт) жасапсыз.

– Менің ана тілімнен тәжірибем өте аз. Соған қарамастан намыстанып, бүкіл ой-санамды тек қазақша жеткізуге бағыттадым. Қазақстанның тұңғыш Президентіне тұңғыш ғарышкері осылайша қазақша тіл қатқан. Мені қазақша сөйле деп ешкім күштеген жоқ. Өзімнің жүрек қалауым солай болды.

Көп нүктенің орнына қай сөздер сәйкес келеді?

• алғашқы қадам

• ата-баба салты

• беймәлім ғарыш

• тылсым дүние

– Тоқтар аға, ғарышқа ұшар алдында қандай көңіл күйде болдыңыз?

– Елден тым алыста жүргендіктен шығар, маған ғарышқа ұшудан басқа нәрсе қатты әсер етті. Ол – ..... . Ет асылып, халық жиналып, 93 жастағы ақсақалдың бата беруі – бәрі-бәрі ерекше көңіл күйге бөледі. Мұндай соншалықты кіршіксіз, шынайы дәстүр әлемде жоқ дер едім.

– Ғарыштан аман-есен оралып, сол сапар туралы Елбасына қазақша баянат (рапорт) жасапсыз.

– Менің ана тілімнен тәжірибем өте аз. Соған қарамастан намыстанып, бүкіл ой-санамды тек қазақша жеткізуге бағыттадым. Қазақстанның тұңғыш Президентіне тұңғыш ғарышкері осылайша қазақша тіл қатқан. Мені қазақша сөйле деп ешкім күштеген жоқ. Өзімнің жүрек қалауым солай болды.

«Өзімнің жүрек қалауым солай болды». Тоқтар бұл сөздерімен нені айтқысы келді?

• ана тілін нашар білетінін

• ана тілінде баянат беруін

• ғарыштан ұшып келуін

• халқының дәстүрін дәріптеуін

– Тоқтар аға, ғарышқа ұшар алдында қандай көңіл күйде болдыңыз?

– Елден тым алыста жүргендіктен шығар, маған ғарышқа ұшудан басқа нәрсе қатты әсер етті. Ол – ..... . Ет асылып, халық жиналып, 93 жастағы ақсақалдың бата беруі – бәрі-бәрі ерекше көңіл күйге бөледі. Мұндай соншалықты кіршіксіз, шынайы дәстүр әлемде жоқ дер едім.

– Ғарыштан аман-есен оралып, сол сапар туралы Елбасына қазақша баянат (рапорт) жасапсыз.

– Менің ана тілімнен тәжірибем өте аз. Соған қарамастан намыстанып, бүкіл ой-санамды тек қазақша жеткізуге бағыттадым. Қазақстанның тұңғыш Президентіне тұңғыш ғарышкері осылайша қазақша тіл қатқан. Мені қазақша сөйле деп ешкім күштеген жоқ. Өзімнің жүрек қалауым солай болды.

Мәтін қандай үлгіде жазылған?

• Cұхбат

• мақала

• очерк

• хат

Біз қаңтар айында бір аптаға осы қонақүйдің стандартты екі кісілік нөміріне тоқтадық. Өте жайлы, тыныш және шағын қонақүй көрсетілген баға деңгейіне сәйкес болды. Әуежайдан қонақүйге дейін жеткізіп тастауға көлік, сондай-ақ қала ішінде жүруге жүргізуші берілді. Қонақүйдің тіркеу орнында орта жастағы әйел болды. Өте тұрпайы және дөрекі. Қонақүй туралы көзқарасты бірден бұзады. Қонақүйге кірмей жатып көңіл-күйіміз түсіп қалды.

Таңғы ас 10.00-де екен, бұл туралы ешкім алдын ала ескертпеді. Таңғы асқа сағат 10-нан 10 минут кеткенде келіп едім, мейрамхана әкімшілігі мені тамақтандырудан бас тартты. Таңғы асты 1500 теңгеге сатып алуға тура келді және ол үшін чек берілген жоқ. Кешкі ас кезінде даяшыны 30 минут іздеп, асүйден тауып алдым. Даяшылар ас мәзірінде не бар екенін білмейді, мен қалаған тағамдар болмағандықтан, тапсырысты бірнеше рет өзгертуге тура келді.

Қонақүйде бөлмелердің тазалығы мен қызмет көрсету ұнады. Бөлмені күнделікті тазалайды, төсек-орын жабдығын үш күнде бір рет, орамалды күнде ауыстырады. Төсектер жайлы, нөмір таза және кең. Жуынатын бөлмеде қажетті тазалық құралдары да бар. Іссапарымыз аяқталып, үйге қайтатын уақыт таяғанда, қонақүй әкімшісі қонақүй туралы пікірімізді шағымдар мен ұсыныстар кітапшасына қалдыруымызды өтінді. Асүйдегі кемшіліктерге қарамастан, біз өзіміздің жылы лебімізді білдіріп, тілегімізді жазып кеттік.

Қонаққа қонақүйде не ұнады?

• орамалды күнде ауыстыруы және кешкі ас

• ыңғайлы төсектер мен нөмірдің тазалығы

• бөлменің тазалығы және даяшының қызметі

• тіркеуші әйел және қонақүйдің орналасуы

Біз қаңтар айында бір аптаға осы қонақүйдің стандартты екі кісілік нөміріне тоқтадық. Өте жайлы, тыныш және шағын қонақүй көрсетілген баға деңгейіне сәйкес болды. Әуежайдан қонақүйге дейін жеткізіп тастауға көлік, сондай-ақ қала ішінде жүруге жүргізуші берілді. Қонақүйдің тіркеу орнында орта жастағы әйел болды. Өте тұрпайы және дөрекі. Қонақүй туралы көзқарасты бірден бұзады. Қонақүйге кірмей жатып көңіл-күйіміз түсіп қалды.

Таңғы ас 10.00-де екен, бұл туралы ешкім алдын ала ескертпеді. Таңғы асқа сағат 10-нан 10 минут кеткенде келіп едім, мейрамхана әкімшілігі мені тамақтандырудан бас тартты. Таңғы асты 1500 теңгеге сатып алуға тура келді және ол үшін чек берілген жоқ. Кешкі ас кезінде даяшыны 30 минут іздеп, асүйден тауып алдым. Даяшылар ас мәзірінде не бар екенін білмейді, мен қалаған тағамдар болмағандықтан, тапсырысты бірнеше рет өзгертуге тура келді.

Қонақүйде бөлмелердің тазалығы мен қызмет көрсету ұнады. Бөлмені күнделікті тазалайды, төсек-орын жабдығын үш күнде бір рет, орамалды күнде ауыстырады. Төсектер жайлы, нөмір таза және кең. Жуынатын бөлмеде қажетті тазалық құралдары да бар. Іссапарымыз аяқталып, үйге қайтатын уақыт таяғанда, қонақүй әкімшісі қонақүй туралы пікірімізді шағымдар мен ұсыныстар кітапшасына қалдыруымызды өтінді. Асүйдегі кемшіліктерге қарамастан, біз өзіміздің жылы лебімізді білдіріп, тілегімізді жазып кеттік.

Автордың мақсаты қандай?

• даяшының жұмысына баға беру

• қонақүйдің нөмірлері туралы айту

• қонақүй туралы пікір білдіру

• қызметкердің жұмысы туралы айту

Біз қаңтар айында бір аптаға осы қонақүйдің стандартты екі кісілік нөміріне тоқтадық. Өте жайлы, тыныш және шағын қонақүй көрсетілген баға деңгейіне сәйкес болды. Әуежайдан қонақүйге дейін жеткізіп тастауға көлік, сондай-ақ қала ішінде жүруге жүргізуші берілді. Қонақүйдің тіркеу орнында орта жастағы әйел болды. Өте тұрпайы және дөрекі. Қонақүй туралы көзқарасты бірден бұзады. Қонақүйге кірмей жатып көңіл-күйіміз түсіп қалды.

Таңғы ас 10.00-де екен, бұл туралы ешкім алдын ала ескертпеді. Таңғы асқа сағат 10-нан 10 минут кеткенде келіп едім, мейрамхана әкімшілігі мені тамақтандырудан бас тартты. Таңғы асты 1500 теңгеге сатып алуға тура келді және ол үшін чек берілген жоқ. Кешкі ас кезінде даяшыны 30 минут іздеп, асүйден тауып алдым. Даяшылар ас мәзірінде не бар екенін білмейді, мен қалаған тағамдар болмағандықтан, тапсырысты бірнеше рет өзгертуге тура келді.

Қонақүйде бөлмелердің тазалығы мен қызмет көрсету ұнады. Бөлмені күнделікті тазалайды, төсек-орын жабдығын үш күнде бір рет, орамалды күнде ауыстырады. Төсектер жайлы, нөмір таза және кең. Жуынатын бөлмеде қажетті тазалық құралдары да бар. Іссапарымыз аяқталып, үйге қайтатын уақыт таяғанда, қонақүй әкімшісі қонақүй туралы пікірімізді шағымдар мен ұсыныстар кітапшасына қалдыруымызды өтінді. Асүйдегі кемшіліктерге қарамастан, біз өзіміздің жылы лебімізді білдіріп, тілегімізді жазып кеттік.

Қонақүйдің қандай кемшілігі бар?

• Қонақүй әуежайдан алыс жерде орналасқан.

• Таңғы асты күнде таңертең сатып алу керек.

• Даяшылар өз деңгейінде қызмет көрсетпейді.

• Бөлме тазалаушының қызмет деңгейі төмен

Әкесінің әлденені есептеп, жазып отырғанын көрген Айжан есімді кішкентай қыз өз бөлмесіне жүгіріп кеп, ойына алған нәрсені орындауға кіріседі. Анасына көрсеткен азын-аулақ көмегі үшін ақша сұрамақшы болады. Келесі күні анасы ас үйдегі үстелдің үстінен бір қағаз тауып алады. Ондағы жазу мынау екен:

«Анасының қызы Айжанға қарызы:

- дүкеннен сөмке тасығаны үшін – 550 теңге;

- хаттарды поштаға салғаны үшін – 300 теңге;

- жақсы бала болғаны үшін – 1500 теңге;

- гүлдерге су құйғаны үшін – 900 теңге;

- Барлығы – 3250 теңге»

Анасы үстелдің үстіне 3250 теңге қалдырып кетеді. Кешке Айжан ақшаны көргенде қатты қуанады. Алайда ақшаның жанында тағы бір қағаз жатқан еді. Онда былай деп жазылыпты:

«Айжанның анасына қарызы:

- үйде өткізген 10 жыл бақытты өмірі үшін – ештеңе;

- 10 жыл ішінде ішіп-жегені үшін – ештеңе;

- ауырған кездегі күтіп-баққаны үшін – ештеңе;

- жақсы ана болғаны үшін – ештеңе;

- Барлығы – ештеңе»

Қағазды оқыған Айжан қызарып кетіпті. Одан соң жүгіріп келіп анасын құшақтап, кешірім сұрап, ақшаны анасына қайтарып беріпті.

Мәтін не туралы?

• ананың бала алдындағы міндетін орындау туралы

• баланы жастайынан еңбекке баулу керектігі туралы

• ананың еңбегін лайықты бағалау керектігі туралы

• баланы жастайынан ақша табуға үйрету туралы