6- TEKRAR

Çölde devesiyle birlikte yürümekte olan bir çöl insanı güçlükle hareket eden, susuzluktan ölmek üzere olan bir adama rastlamış. Adam, Allah rızası için su istemiş. Çöl insanı devesinden inip adama suyundan vermiş. Suyu içen adam birden çöl insanını ittiği gibi deveye atlayıp kaçmaya başlamış. Çöl insanı arkasından bağırmış: – Tamam deveyi çalıyorsun ama senden bir ricam var. Sakın bu olandan kimseye bahsetme. Bu isteği anlamsız bulan hırsız şaşırmış ve nedenini sormuş. Adam: – Eğer bu yaptığını anlatırsan bu dilden dile yayılır ve insanlar bir daha çölde yardıma muhtaç birini görünce yardım etmezler. Hayatta yaptığınız iyiliklere kötülükle karşılık verilse, kıymeti bilinmese dahi siz iyilik yapmaya devam edin.

Bu metinde aşağıdaki hikâye unsurlardan hangisi yoktur?

• ŞAHIS

• MEKAN

• ZAMAN

• OLAY

Okul temsilcimiz 23 Mayısta Çanakkale’ye bir gezi düzenleneceğini söyledi. Geziye katılmak isteyenlerin Okul Müdürü Sinan Bey’in yanına giderek ailesine imzalatmak için izin belgesi alması gerektiğini de belirtti.

Bu parçadaki yazım yanlışı aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle düzeltilebilir?

• Ayrı yazılan “de” bitişik yazılmalı.

• Bey kelimesi küçük harfle yazılmalı.

• Mayıs kelimesine getirilen ek, kesme işareti ile ayrılmalı.

• Müdür kelimesi küçük harfle yazılmalı.

İlgi çekici bir olayın ya da durumun zaman, yer ve kahraman unsurlarına yer verilerek anlatıldığı metinlere ‘’hikâye edici metin’’ denir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi hikâye edici metin değildir?

• Fare ile kedi tuzağa düşen güvercini kurtarmak istiyordu. Bunun için plan yapmaya başladılar.

• Keloğlan öğle vakti yollara düştü. Hava sıcak olduğu için bir çeşme ararken dünyalar güzeli bir peri kızına rastladı.

• Sevgi dünyadaki hislerin belki de en güzelidir. Sevginin olduğu yerde düşmanlık yoktur, nefret yoktur; huzur ve mutluluk vardır.

• Bugün çok mutluydu küçük çocuk. Huzurla evine gidiyordu. Çünkü karşıdan karşıya geçmeye çalışan bir amcaya yardım etmiş ve amcanın hayır duasını almıştı.

Meyra, mutfağa girdiğinde annesinin akşamki misafirler için yemek yetiştirmeye çalıştığını görmüş. Annesi telaşla etrafta koşuşuyormuş. Bir yandan masayı hazırlamaya çalışıyor, bir yandan da tavada yanan yağa yetişmeye çalışıyormuş.

Tüm bunları gören Meyra annesine aşağıdaki deyimlerden hangisini söylemiş olabilir?

• Kılı kırk yarmışsın.

• Elin ayağına dolaşmış.

• Küplere binmişsin.

• Yüreğin ağzına gelmiş.

Aşağıdakilerden hangisi bir metnin giriş cümlesi olamaz?

• Bir gece ansızın fırtınayla birlikte şiddetli bir yağmur bastırdı.

• Sonra zaten çok seveceksiniz ve bırakamayacaksınız.

• Bir zamanlar her şeyden sürekli şikâyet eden, yakınan bir kız vardı.

• Turgut Uyar, 4 Ağustos 1927’ de Ankara’da dünyaya geldi.

Manastır Askeri İdadisi yıllarında Mustafa Kemal’i etkileyen olaylardan biri de 1897 Türk-Yunan savaşıdır. Bu savaşta Türk ordusu savaş meydanında zafer kazanmasına rağmen- - - -

Bu parçanın sonuna anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

• düşman ordularını kolaylıkla yenmiştir.

• daha pek çok zafer kazanmıştır.

• barış masasında istediğini elde edememiştir.

• hedeflediği başarıyı elde edebilmiştir.

Bilgilendirici metinler; okuru bir olay içinde yaşatmaktan çok okurun bir konudaki bilgi birikimini artırmayı, bakış açısını zenginleştirmeyi amaçlar.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi bilgilendirici bir metinden alınmıştır?

• Gel horoz kardeş kucaklaşalım. Barış oldu hayvanlar arasında.

• Toplar surları dövüyor, askerler akın akın şehre giriyordu.

• Koronavirüs insanlara ve bazı hayvanlara geçebilen RNA virüsleridir.

• Yıllar ne kadar çabuk geçiyor? Oysa dün gibi aklımda yalın ayak top koşturduğumuz sokaklar.

Eş görevli sözcük ve sözlerin arasına konur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

• Akşam, yine akşam, yine akşam.

• Uzun boylu, kadına yol verdi.

• Kızıl, uzun, kıvırcık saçlı bir kızdı.

• Geldik, gördük, gidiyoruz.

Binlerce bacadan henüz tütmüş soğuk, nemli bir duman kadar koyu bir sis her tarafı kaplamıştı. Ordugâh, sancaklar, tuğlar, çadırlar, dişbudak ağaçları, atlar, hiç, hiçbir şey görünmüyordu. Evvela birbirlerini çağıranların sözleri duyuluyor, sonra iki hayal, ses yordamıyla bu beyaz karanlığın içinde buluşuyordu. Arslan Bey atını hazırlatmıştı. Yine yapayalnız, her gün gittiği yere doğru kaybolacaktı.

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Hikâye türünde yazılmış metinden alınmıştır.

• Betimleyici anlatımdan yararlanılmıştır.

• Zaman unsuru belirgin değildir.

• Anlatım birinci kişi ağzından yapılmıştır.

Somut olarak yer bildirmeyen “alt”, “üst” ve “üzeri” sözcüklerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır.

Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

• İki arkadaş akşamüzeri buluşmak için plan yaptı.

• Burası o kadar ayakaltıydı ki kimsenin aklına gelmezdi.

• Bazı kentlerin insan üzerinde olağanüstü bir etkisi oluyor.

• Çok uyuyan insanları gözaltı şişliklerinden fark edebilirsiniz.