10. sınıf bilim 3. test

8. ve 9. yüzyıllarda, İslam kültür çevresi, özellikle bilim alanında, çok parlak gelişmeler kaydetmiştir. Bu durum ise, çok büyük ölçüde İslam dininin yapısından, dinin öğrenmeye ve bilgiye yüksek değer vermesinden, İslamiyetin doğuşu ve yayılışı sırasında, yönetimlerin bilimsel düşünceyi teşvik etmelerinden kaynaklanmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• İslam dünyasında da, Avrupa Orta Çağı'nda olduğu gibi bilim durmuştur.

• İslam dünyasında bilim çok parlak gelişmeler kaydetmiştir.

• İslam dininin yapısı bilimin gelişmesine elverişli bir yapıdır.

• İslam dini öğrenmeye ve bilmeye yüksek değer vermiştir.

• Dönemin yöntemleri bilimsel düşünceyi teşvik etmişlerdir

Yunan’da bilim, daha çok felsefeyle bir arada görülmüştür. Bu dönemin filozofları aynı zamanda birer bilim adamı idiler. Thales aynı zamanda seçkin bir astronom ve matematikçidir. Aristotales aynı zamanda büyük bir biyologdu. Ama bunların çalışmaları tam bir bilimsel etkinlik olarak kabul görmemektedir.

Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• Bilimsel çalışmalarda henüz istenilen düzeye erişilmemiştir.

• Bilimi felsefeden ayırmak istemişlerdir

• Bilimle felsefeyi değiştirmek için uğraşmışlardır

• Felsefenin öznel tavrı ile bilim yapmışlardır.

• Dönemin toplumsal koşulları buna elverişli değildir

Celaude Bernard, "Laboratuvara girerken sadece paltomu değil düşüncelerimi de askıya bırakırım." der.

Bu düşüncesiyle bilimsel tavrın hangi özelliği üzerinde durmuştur?

• Araştırmacının konusunu en iyi laboratuvar ortamında sınayabileceğini

• Araştırma anında, her türlü düşünceden uzaklaşmasının gerekli olduğunu

• Araştırmacının deney ortamında olması gerektiğini

• Araştırmada nesnel olmanın gerekli olduğunu

• Tüm bilimlerin deneysel yöntemi kullanması gerektiğini

Bazı bilim adamları, herhangi bir olayın bilim olabilmesi için, deney ve gözlem metodunun kullanılmasının zorunlu olduğunu söylemektedirler. Bu görüşten hareketle felsefenin bilim değil, bilim üstüne bilim görüşü olduğu kabul edilmektedir.

Böyle düşünen bilim adamları, felsefenin hangi özelliğinden hareketle böyle bir sonuca ulaşmışlardır?

• Belli bir yönteme dayalı olmasıyla

• Olgusal olmasıyla

• Olanı değil olması gerekeni incelemesiyle

• Mantıksal olmasıyla

• Bilimi sorgulayıp ona yol göstermesiyle

Herhangi bir bilim kuramı, yeni bir güçlükle karşı karşı- ya geldiğinde bilim adamları bu güçlüğü ortadan kaldırma etkinliğini gösterirse, bu bilim kuramı varlığını sürdürür. Aksi halde, bu bilim kuramı geçerliliğini kaybeder.

Buna göre, bilimsel bir kuramın yaşamasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

• Bilim kuramlarının yaşaması sorunları ele almasına bağlıdır.

• Kuramların başarılı veya başarısız olması bilim adamının etkinliklerine bağlıdır

• Toplumsal ve tarihsel gerçeklere uygun olmasıdır.

• Tüm bilimlerin sonuçlarını dikkate almasına bağlıdır.

• Evrensel bir özellik taşımasına bağlıdır.

Bilim nesneye yönelik, taraf tutmayan, şu ya da bu düşünceye göre değil bütün düşünceler için kabul edilen olayları olduğu gibi kabul eder.

Bu ifade, bilimin aşağıdaki hangi özelliğini ifade eder?

• Eleştiriye dayalı olmasını

• Hiçbir ulusa ya da topluma mal edilemez olduğunu

• Yanıtlarının zamanla değişebilirliğini

• Objektif olmasını

• Merak ve hayretten kaynaklanmasını

Bilim yapısı gereği ancak belirli bir alanın, belirli koşullarda ve belirli yöntemlerle edinilmiş bilgisidir. Bilmeye konu olacak alanlar ise evrende sınırsızdır. Buna göre her bilim kendi özel alanını belirlemek zorundadır. Hiçbir bilim tek başına evreni açıklayamaz.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• Bütün bilimler birbirleriyle bağlantılıdır.

• Bilim yığılarak ilerleyen bir süreçtir.

• Bilim bilinmeyeni bilinir hale getirir

• Bütün bilimler tek bir bilime indirgenebilir

• Her bilim kendi konu ve yöntemine göre varlığı ele alır.

"Bu madeni para demir değildir." önermesi, gözlemle doğrulanamıyorsa yapılması gereken en basit işlem, bir mıknatıs getirerek, bu mıknatısın parayı çekip çekmediğini göstermektir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• Deneyle doğrulanamayan yargılar gözlemle doğrulanır

• Gözlemin yetersiz kaldığı yerlerde önermeler deneyle doğrulanır.

• Yetersiz gözlem aletleri insanları deney yapmaya iter.

• Her gözlem sonucu mutlaka deneyle doğrulanmalıdır

• Deney ve gözlem sonuçları mantık ilkelerine dayalı olmalıdır

Bilimsel araştırmalar doğruluğu henüz kanıtlanmamış geçici varsayımlarla işe başlar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi varsayımın bir özelliği değildir?

• Problem hakkında ileri sürülen geçici bir iddiadır

• Bilimsel çalışmaların çıkış noktasıdır.

• Geçerlilik kazanması için deney ve gözlemle kanıtlanması gerekir.

• Araştırılan konu ile ilgili olmalıdır.

• Doğruluğu kabul edilen bir bilgidir.

Felsefe içerisinde kimi filozoflar bilimi, bilim adamlarının ortaya koyduğu olmuş bitmiş bir ürün olarak görmüş ve açıklamaya çalışmışlardır. Kimi filozoflara göre ise bilim, bilim adamlarının bir etkinliği olarak ortaya çıkmaktadır.

Bilim felsefesine ilişkin çeşitli çalışma alanlarının bulunması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

• Bilimin bazı soruları cevaplandıramamasıyla

• Bilimdeki bazı doğruların çürütülüp yerine yeni doğruların getirilmesiyle

• Bilimin durağan olduğu gerçeğinin görülmesiyle

• Bilimle ilgili farklı görüşlerin ortaya çıkmasıyla

• Bilimin sonuçlarının insanlığın zararına kullanıyor olmasıyla