mayıs-29

İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda tarafsız kalmasını istiyordu. Böylece yeni cepheler açılıp askeri yükleri artmayacak, Güney Akdeniz kıyısındaki ve Uzak Doğudaki sömürgelere giden yollar güven altında olacak, sömürgelerindeki Müslümanları ise Almanlara karşı kolayca kışkırtabileceklerdi. Parçaya göre aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri açısından önemini arttıran özelliklerden biri değildir?

• A) Nüfus potansiyeli

• B) Jeopolitik konumu

• C) Halifelik gücü

• D) İktisadi ekonomik durumu

Tüm dünyayı etkileyen I. Dünya Savaşı sonunda İmparatorluklar yıkılıp ulus devletleri kuruldu. Yeni yönetim biçimleri benimsendi. Şehirler tahrip oldu milyonlarca insan öldü, bu durumu ağır barış antlaşmaları ile haritaların sınırlarının değişmesi takip etti. Bir daha böyle bir savaş yaşanmasın diye Milletler Cemiyeti kuruldu. Fakat dünya barışını korumak için bunlar yetmedi. Sömürgeciliğin devam etmesi ve yaşanılan memnuniyetsizlikler yeni bir savaş habercisiydi. Aşağıdakilerden hangisi kalıcı barışı engelleyen nedenlerden değildir?

• A) Barış antlaşmalarının ağır şartlar içermesi

• B) Ülkeler arası çekişmelerin devam etmesi

• C) Cemiyet-i Akvam’ın yetersiz kalışı

• D) I. Dünya Savaşı’nda yaşanan büyük can kayıpları

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretmeni öğrencilerine: ‘’Mustafa Kemal yerli ve yabancı birçok aydının fikirlerinden etkilenmiştir. Ancak o, bir düşünürün ya da düşünce akımının izleyicisi olarak kalmamış; farklı fikirlerden yararlanarak kendi düşünce dünyasını inşa etmiştir. Bu da Mustafa Kemal’in özgün fikirler üretmesine zemin hazırlamıştır. Bu nedenle Mustafa Kemal’in fikirleri yabancı ideolojilerle açıklanamaz.’’ sözlerini söylemiştir. Buna göre Mustafa Kemal'in düşünce dünyasıyla ilgili,

I. Yabancı ideolojilerden etkilenmemiştir.

II. Yeni fikir ve görüşlere açık bir kişiliğe sahiptir.

III. Farklı fikirlerden yararlanarak düşüncelerini oluşturmuştur. Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız III

• C) II ve III

• D) I, II ve III

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, 10 Temmuz 1921 ile 24 Temmuz 1921 tarihleri arasında Yunanistan ile Ankara Hükûmeti arasında gerçekleşmiştir. Muharebeyi Ankara Hükûmeti kaybetmiş ve Türk ordusu Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştır. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, yeni kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi’nde kaybettiği tek savaştır. Afyon, Eskişehir ve Kütahya Yunanların eline geçti. Ordunun daha fazla zayiat vermesini istemeyen Mustafa Kemal, orduyu Sakarya Nehri’nin doğusuna kadar çekti. Savaşın kaybedilmesi TBMM’ye olan güveni sarstı, Meclisin Kayseri’ye taşınması ve Kuvay-i Milliye’ye dönülmesi gündeme geldi. Yunan ordusu Sakarya Nehri’ne kadar ilerledi. Durumun ciddiyeti ani kararlar alınmasını gerektirdiği için 5 Ağustos 1921’de “Başkomutanlık Kanunu” çıkarıldı. Meclis, bu kanunla tüm yetkilerini Mustafa Kemal Paşa’ya devretti. Verilen bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) TBMM’nin tüm yetkilerini Mustafa Kemal’e vermesi ona güvendiğini göstermektedir.

• B) Askeri alanda gerçekleşen başarısızlık siyasi durumu da etkilemektedir.

• C) Düzenli orduya duyulan güven sarsılmıştır.

• D) Mustafa Kemal, Kütahya-Eskişehir Muharebe’lerinden sonra düşmanı yenilgiye uğratmıştır.

Mustafa Kemal’in doğduğu 1881 yılını da içine alan 19. Yüzyıl, Osmanlı Devleti’nin dağılmaya yüz tuttuğu bir dönemdi. Üstelik Mustafa Kemal’in doğup büyüdüğü yer birçok sorunun yaşandığı bir bölge olan Balkanlarda bulunuyordu. Nitekim devletin yaşadığı sorunlar Mustafa Kemal’i etkilemiş, yaşı ilerledikçe bu sorunların çözümü için fikirler üretmiştir. 19. yüzyılda Balkanların durumu göz önüne alındığında bu bölgenin Mustafa Kemal’in fikir hayatına etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Yabancı gazete ve dergileri de takip ederek fikirlerini zenginleştirmesi

• B) Görev aldığı şehirlerde bilgisini artırıp düşünce dünyasını geliştirmesi

• C) Vatanın içinde bulunduğu durumu iyi analiz ederek çıkarımlarda bulunması

• D) Yaşadığı bölgedeki hızlı değişimlerin etkisiyle kendini dış dünyaya kapatması

Eğitim, Mustafa Kemal’in en önem verdiği alanlardan biriydi. Bu nedenle Ankara’da genç Türkiye’nin eğitim politikasını belirlemek, millî ve çağdaş bir eğitim için yapılacak çalışmaları planlamak üzere bir Maarif Kongresi organize edilmişti. Kütahya-Eskişehir Savaşları’nın tüm şiddetiyle sürdüğü günlerde Maarif Kongresi’ni ertelemek isteyenlere Mustafa Kemal karşı çıkmıştır. Mustafa Kemal’in bu tutumunu aşağıdaki sözlerinden hangisi desteklemiştir?

• A) Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.

• B) Cehaletle savaş düşmanla savaştan daha az önemli değildir.

• C) Siz orada yalnız düşmanı değil milletin makûs talihini de yendiniz.

• D) Ben size taarruzu değil ölmeyi emrediyorum.

Liderliği Avrupalı devletler, Osmanlı yönetiminin çağrısıyla bir araya gelerek Düyûn-u Umûmiye (Genel Borçlar İdaresi ) adında uluslararası bir teşkilat kurdular (1881). Osmanlı gelir kaynaklarının büyük bir kısmına el koyan bu teşkilat, vergileri topluyor ve alacaklı devletler arasında paylaştırıyordu. Osmanlı Devleti kapitülasyonlar ve Düyûn-u Umûmiye teşkilatının etkisiyle üretim ve ihracatta olumsuz etkilendiği gibi bu durum ülke yönetimini de zorlaştırmıştır. Buna göre Düyûn-u Umûmiye'nin kurulması, Osmanlı Devleti'ni;

I- Ekonomik

II- Askeri

III- Siyasi alanların hangilerinde olumsuz etkilediği söylenebilir?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız III

• C) I ve III

• D) II ve III

Osmanlı Devleti’nin Coğrafi keşiflerden sonra gümrük gelirlerini artırmak için uygulamaya koyduğu kapitülasyonlar ekonomiye zarar vermeye başladı. Avrupa’da gelişen Sanayi İnkılabı da Osmanlı Devleti’ni olumsuz etkiledi. Sanayileşen Avrupalı devletler ürettikleri ürünleri kapitülasyonlar sayesinde Osmanlı ülkesine kolaylıkla ihraç ettiler. Osmanlı toprakları uluslararası ortak pazara dönüştü. Osmanlı pazarları Avrupa’dan gelen ucuz ürünlerle doldu. İnsanlar, ucuz ithal mallara yönelince malını satamayan yerli esnaf üretimini durdurdu. Böylece Osmanlı üretimi yavaş yavaş çöktü. Verilen bilgilere göre Osmanlı Devleti Coğrafi Keşiflerden hangi yönde olumsuz etkilenmiştir?

• A) Siyasi

• B) Askeri

• C) Hukuki

• D) Ekonomik

Atatürk dünya barışına önem veren bir devlet adamıydı. Cumhuriyet yönetiminin kuruluş aşamasında ve sonrasında buna hep dikkat etti. Türkiye imzaladığı dostluk ve işbirliği antlaşmaları ile çevresinde bir barış çemberi oluşturmuş, var olan sorunları barış yoluyla çözmeye çalışmıştır. Atatürk bütün bu çalışmalarından dolayı da Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilmiştir. Hatta evrensel barışa verdiği önemi, bir süre önce savaştığı Yunanistan ile bir dostluk antlaşması imzalayarak ispat etmiştir. Buna göre aşağıdaki hangi yargıya ulaşılamaz?

• A) Atatürk’ün Nobel Barış Ödülü aldığına

• B) Türkiye’nin düşmanı olan devletle bile dostluk kurduğuna

• C) Atatürk’ün tüm dünyada barışa önem verdiğine

• D) Türkiye’nin bölgesel işbirliğine verdiği öneme

. Osmanlı Devleti’nde soyadı yoktu. Onun yerine, sadece belirli ailelerin taşıdığı dinsel, sosyal ve asalet kaynaklı birtakım lakaplar vardı. Cumhuriyet’in onuncu yılı “imtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir millet” düşüncesiyle kutlandı. Böyle bir durumda imtiyaz ve sınıf farklılıklarının da ortadan kaldırılması gerekmekteydi. Batı ülkelerinde olduğu gibi her aileye bir soyadı verilerek farklılıkların da önüne geçilecekti. Ayrıca soyadı yasası ile toplumsal karmaşa ortadan kaldırılacaktı. Paragrafa göre Soyadı Kanunu’nun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Toplumsal düzen ve eşitliği sağlama

• B) Lakapları ortadan kaldırma

• C) Cumhuriyeti ilan etme

• D) Batı’ya özenme