KUIS UNGGAH-UNGGUH

Susi : “Mbak, njenengan mau wis dhahar durung ta?”

Dina : “Durung je Dhik, lha arep maem ketungka ana tamu.”

Undha-usuking basa ingkang dipunginakaken dening Susi ing pacelathon kasebat, inggih menika ....

• ngoko alus

• krama alus

• krama

• ngoko

• krama inggil

Simbah : “Kowe mau saka ngendi Na?’

Nana : “Saking ......... budhe Siti Mbah.”

Simbah : “Masmu Joko ana neng ....... ora?”

Nana : “Boten wonten Mbah. Mas Joko tilem wonten ......... Mas Doni.”

Rerangkening tetembungan ingkang trep kangge njangkepi pacelathon kasebat, inggih menika .....

• griyanipun - omah - daleme

• griyane - griya - omahipun

• dalemipun - griya - griyane

• dalemipun - omah - griyane

• griyanipun - omah - omahe

Ukara ingkang leres menawi lare matur dhateng tiyang sepuh, inggih menika ....

• “Turene Bu Giyah, Ibu mau tindak pasar ya?”

• “Kula benjing ajeng tindak kaliyan Bu Dhe dhateng Sala.”

• “Sik ta Pak, menawi sanes bapak sing njupuk, lajeng sinten?”

• “Pak Lurah, sowan kula mriki dipunutus bapak nyaosaken layang menika.”

• “Kula pun ngertos kok Pakdhe, wong ibu wingi sampun matur bab menika dhateng kula.”

Kados pundi anggenipun matur menawi telat sekolah…

• “Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, menapa kepareng kula ajeng piwucalan?”

• “Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapura kula telat, menapa kepareng kula dherek piwucalan?”

• “Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, kula badhe dherek piwucalan.”

• “Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, menawi kepareng kula ajeng dherek piwucalan.”

• “Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, menapa kepareng kula dherek piwucalan?”

Guru : “ Saderengipun ibu wiwiti piwulangan Basa Jawi ing taun ajaran enggal menika, para siswa sampun sami tepang kaliyan ……………. menapa dereng? Lajeng kaliyan ibu guru menapa sampun sami tepang?”

Tembung ingkang trep kangge njangkepi ceceg-cegeng ukara kasebut inggih menika……

• kanca-kanca

• rencang-rencang

• para sedulur

• bapak saha ibu guru

• sekolahanipun

Ibu : “Dit, anggonmu bali sekolah mengko jam pira?”

Adit : “ Kula ................ sonten Bu.”

Tembung ingkang trep kangge njangkepi ukara kasebat, inggih menika ....

• wangsul

• kondur

• tindak

• kesah

• bali

Guru : “Sinta wis pirang-pirang dina ra mangkat ki lara apa piye?

Murid : “Inggih Bu, Sinta nembe .......”

Guru : “Wis padha tilik durung?”

Murid : “Ketingale benjing Minggu ajeng sami .....”

Tembung ingkang trep kangge njangkepi ceceg-ceceg, inggih menika ....

• gerah - nuweni

• lara - niliki

• sakit - niliki

• sakit - nuweni

• lara - nuweni

Ngendikanipun tiyang sepuh dhateng para putra, ingkang trep kaliyan unggah-ungguh, inggih menika ....

• “Wid, apa kowe ora pirsa menawa simbah arep teka sore iki?”

• “Nok, anggonmu kondur jam pira? Mengko arep dhahar neng omah apa neng sekolah?”

• “Ndhuk, adhimu undangen mrene, ibu arep matur”.

• “Le, bapak-ibu arep lunga rada suwe, adhimu dikancani, aja padu ya!”

• “Nok, mengko ibu arep tindakan, sliramu ngersakke apa?”

Guru : “Bud, wingi kok ora mlebu neng ndi?”

Budi : “....”

Wangsulanipun Budi ingkang leres lan laras kaliyan unggah-ungguh, inggih menika.

• “Kala wingi kula nembe gerah Pak.”

• “Nyuwun pangapunten Pak, kala wingi kula nembe sakit, boten saged maringi kabar”.

• “Nyuwun pangapunten Pak, kula nembe sakit, boten saged mlebet.”

• “Kala wingi kula lara Pak, boten saged nyaosi kabar.”

• “Kala wingi kula lara, boten saged maringi kabar”.

“Nok, yen mengko Pak Lurah wis ......, diaturi .... sik ya!”

Tembung ingkang trep kangge njangkepi ukara kasebat, inggih menika ....

• teka - lungguh

• sowan - pinarak

• sowan - lenggah

• rawuh - pinarak

• teka - pinarak