Кіріспе.Геронтология мен гериатрияның даму тарихы. Гериатриядағы

Гериатрия- ол   ғылым:

• Қарттық және қартайған кездегі патологияларды зерттейтін ғылым

• Аурулардын ағымы мен олардын емделуін қарттық және қартайған кезде зерттеитін ғылым

• Организмнін қартаюы жайлы ғылым

• Аурулардын дамуын зерттеитін ғылым

• Нәрестелер жайлы ғылым

Қартаюдағы қауіпті фактілер:

• Тұқымқуалаушылық

• Әлеуметтік жағдайы,тамақтануы

• Мамандық

• Жұмыс

• Дисбактериоз

Кәріліктің белгілері:

• Жұмыс қабілеттілігін арттыру

• Шаршауды азайту

• Назардың, жадтың әлсіреуі

• Иммунитетті жоғарылату

• Гипердинамия

Геропротекцияға қайсысы жатады:

• Физикалық белсенділіктің жеткілікті болуы

• Қоректің қуаттың түсуінің кемуі

• Дене салмағын бірқалыпта ұстау

• Антиоксиданттар

• Дене салмағының ауырлауы

Қартаю қандай үрдіс:

• Бір қалыпты өмір сүру арқылы оны ұзарту

• Жастың ұлғайуының заңдылық  корытынды кезеңі

• Тіршілік  тұрақтылығының бұзылуымен  өмірдің  қысқартылуы

• Физиологиялық  қызметтің  жасқа карай жетіспеушілігі

• Жастың ұлғаюымен қатар ағзалардың   қорытынды жетілуі

Туылған уақытына негізделген, хронологиялық  астрономиялық жас - ол:

• Күнтізбелік жас

• Биологиялық жас

• Қартаю

• Кемелденген кез

• Жастық шақ

Организмнің қартаюының өлшемі, денсаулығы, оның өмір сүру ұзақтығының өлшемі –ол:

• Күнтізбелік жас

• Биологиялық жас

• Қартаю

• Кемелденген кез

• Жастық шақ

Науқас және оның туыстарын рухани қолдау аспектісіне жатады:

• Өмір сүру сапасын жоғарылату, аурудың ағымына оң ыңғай жасау

• Күтім жасаушыға емдеу диагностикамен тоқтау, бірнеше рет сәтсіз талпыныстар

• Қолдау көрсету, жан –жақты сұрақтарды шешуге науқасқа көмектесу

• Медициналық мекемелердегі паллиативті көмектің ауруханалық іргесі

• Қауіпті  факторлармен күрес

Гериатриялық науқастарға фармакотерапиялық ем жүргізу кезіндегі    ерекшеліктерге жатады, тек біреуінен басқалары:

• Мүмкіндігінше аз (1-2 препарат) дәрілер санымен шектелу қажет

• Дәрінің мөлшерін науқастың ерекшіліктеріне қарай таңдау қажет

• Медикаментозды болмаған әдістерді қолдану қажет

• Үлкен доза ережесін қолдану, содан соң біртіндеп  төмендету

• Сұйықтарды аз қабылдау дәрілік интоксикацияға әкелуі мүмкін

Ұсынылатын, геронтологиядағы емдеу түрі, күніне кемдегенде    бір рет бақылаумен сүйемелденетін, нығайтылған емдеуді мұқтаж ететін  ауруларға, медициналық емдеумен, күтім, парамедициналық және дәрі-дәрмекпен емдеу лабораториялық зерттеумен  байланысты- бұл:

• Паллиативті емдеу

• Қуаттау  емдеу

• Қалпына келу  емдеу

• Қарқынды емдеу

• Арнайы емдеу