Pagbabaybay Blg. 1

TUNTUNIN SA WASTONG PAGBABAYBAY BILANG 1

ARALIN 1: Pagbabaybay na Pasulat

( Bagong Hiram na Salita at Lumang Salitang Español

4.2 Bagong Hiram na Salita. Ginagamit din ang walong dagdag na titik sa mga bagong hiram na salita mulang Espanyol, Ingles, at ibang wikang banyaga. Tandaan: mga bagong hiram. Ang ibig sabihin, hindi kailangang ibalik sa orihinal na anyo ang mga hiram na salitang lumaganap na sa baybay ng mga ito alinsunod sa abakada. Halimbawa, hindi dapat ibalik ang F ng orihinal na forma sa Espanyol dahil ginagamit nang matagal ang pórma pati ang mga deribatibo nitóng pormál, impormál, pormalísmo, pormalidád, depormidád, atbp. Hindi rin dapat ibalik ang pírma sa firma, ang bintanà sa ventana, ang kálye sa calle, ang tséke sa cheque, ang pinyá sa piña, ang hamón sa jamon, ang eksisténsiyá sa existencia, ang sapátos sa zapatos.

 

4.3 Lumang Salitang Espanyol. Mahalagang mohon hinggil sa mga lumang salita mulang Espanyol ang mga nakalista sa Diccionario Tagalog-Hispano (1914) ni Pedro Serrano-Laktaw hanggang sa mga entri sa Diksyunaryo Tesauro Pilipino-Ingles (1972) ni Jose Villa Panganiban. Nakatanghal sa inilistang mga lumang hiram na salita mulang Espanyol ang naganap na pagsasaabakada ng mga tunog na banyaga gayundin ang pagbaluktot sa anyo ng mga orihinal na salita, gaya sa bakasyón (vacacion), kabáyo (caballo), kandilà (candela), puwérsa (fuerza), letsón (lechon), lisénsiyá (licencia), sibúyas (cebolla+s), siláhis (celaje+s), sóna (zona), kómang (manco), kumustá (como esta), pórke (por que), at libo-libo pa sa Bikol, Ilokano, Ilonggo, Kapampangan, Pangasinan, Sebwano, Tagalog, Waray, at ibang wikang katutubo na naabot ng kolonyalismong Espanyol.

 

Sanggunian:

KWF manual sa masinop na pagsulat / Virgilio S. Almario, punong editor. --

 Quezon City : Komisyon sa Wikang Filipino, c2014.