Ölçmede Hata

Geniş ölçekli bir sınavda kullanılan bir maddeyle ilgili özel bir analiz yapılmıştır. Bu analizde eşit beceri düzeyinde bulunan kadın ve erkek adayların soruyu doğru cevaplama yüzdeleri arasında beklenmeyen, belirgin bir fark bulunmuştur. Alan uzmanları maddeyi incelediklerinde matematik problemi olan bu maddenin araçların yakıt tüketimi ile ilgili olduğunu tespit etmişlerdir. Araç kullanımı, yakıt tüketimi gibi erkek adayların daha çok ilgisini çeken, günlük hayatta daha çok içinde oldukları bir bağlamın kullanılmasının, eşit beceri düzeyinde bulunmalarına rağmen kadın adayların maddeyi doğru cevaplama oranının daha düşük olmasına sebep olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, matematik becerisi dışında bir faktör, maddenin kadınlar ve erkekler üzerindeki işleyişini farklılaştırmıştır.

Yapılan bu özel analiz, maddeyle ilgili aşağıdakilerin hangisi hakkında bilgi sağlar? (2017-KPSS)

• Güvenirlik

• Ayırt edicilik

• Güçlük

• Yansızlık

• Standart sapma

Bir öğretmen, matematik dersi için hazırladığı sınavı daha ilgi çekici hâle getirmek amacıyla futbol takımları üzerine kurgulanmış maddeler hazırlamış ve sınavında bu maddeleri kullanmıştır. Maddeleri doğru yanıtlamak için futbol bilgisi gerekmiyor olmasına rağmen sınav sonunda, futbola ilgi duyan öğrencilerin, duymayan öğrencilerden daha yüksek puanlar aldığını görmüştür.

Bu durumda, sınavla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir? (2018 KPSS)

• Ölçülmek istenen konu yeterince örneklenememiştir.

• Maddeler öğrencilerin tümünün başarısını ölçmekte

  yetersiz kalmıştır.

• Öğrenci başarısının ölçülmesi için kullanışlı değildir.

• Öğretmen soruları puanlarken yanlı davranmıştır.

• Sınavdaki soruların iç tutarlığı düşüktür.

Bir öğretmen; dönem sonu sınavı için öğrencilerine her biri 4 puan değerinde olan, 25 maddeden oluşan çoktan seçmeli bir test hazırlamıştır. Sınav sonrasında en yüksek puan alan öğrencinin 96 aldığını görmüş ve sınıftaki tüm öğrencilerin sonucuna 4 puan eklemiştir.

Aşağıdakilerden hangisi öğretmenin bu uygulamasının sınav sonuçları üzerindeki beklenen etkisidir? (2019 KPSS)

• Hem geçerliğin hem de güvenirliğin düşmesine neden

  olacaktır.

• Geçerliği düşürecektir ancak güvenirliği

  etkilemeyecektir.

• Güvenirliği düşürecektir ancak geçerliği

  etkilemeyecektir.

• Hem geçerliği hem de güvenirliği etkilemeyecektir.

• Geçerliği düşürecektir ancak güvenirliği artıracaktır.

Uluslararası düzeyde uygulanan bir testle iki ülke başarısı karşılaştırılmıştır. Test dili ülkelerden birinin ana dilinde olup diğer ülke için test uyarlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda testte yer alan bir maddenin doğru cevaplanma oranının, iki farklı kültürden gelen ve ölçülen değişken bakımından aynı başarı düzeyinde bulunan öğrenciler arasında farklı olduğu görülmüştür. Uyarlanan maddenin çeviriden kaynaklı olarak ana dildeki anlamını yansıtmadığı ve maddeyle ölçülmek istenen değişken dışında başka bir faktörün maddenin işlevini farklılaştırdığı belirlenmiştir.

Buna göre testten elde edilen ölçümlerin öncelikli olarak aşağıdaki özelliklerinden hangisi olumsuz etkilenmiştir? (2022 KPSS)

• Kullanışlılık

• Geçerlik

• Tutarlılık

• Kararlılık

• Duyarlılık

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, test puanlarında sabit hata bulunduğunun göstergesidir?

• Öğrencilere sınavdan önce ipucu verilmesi

• Öğretmenin puanlamada sübjektif davranması

• Öğretmenin, puanlarının %5'i kadar tüm öğrencilere ek puan vermesi

• Testteki bir soruyu anlamayan öğrencilerin yanlış cevap vermesi

• Testin uygulandığı tüm öğrencilerin puanlarına 10 puan eklenmesi