Қазақ әдебиеті. Марафон. Н4

Өмір құбылыстарын түсіну, білу, ой-сананы кеңейту тілегінен туған айтыс

• A) Бәдік айтыс

• B) Өлі мен тірінің айтысы

• C) Қыз бен жігіт айтысы

• D) Жұмбак айтыс

Answer explanation

Жұмбақ Айтыс– айтыс жанрының бір түрі. Онда табиғат құбылыстары, адам, жан-жануар, қоғам тіршілігіндегі көріністерді жұмбақтау арқылы өнер бәсекесіне түскен әріптестер бір-бірінің ақыл-парасаты мен ой-түсінігін сынап, сөзден тосып, тізе бүктіруді көздейді.

Абай аударған «Шегіртке мен құмырсқа» мысалының авторы

• A) Некрасов

• B) Белинский

• C) Крылов

• D) Лермонтов

Answer explanation

(И. А. Крыловтан)

Шырылдауық шегіртке

Ыршып жүріп ән салған.

Көгалды қуып гөлайттап,

Қызықпен жүріп жазды алған...

Маңмаңгер, кекілің келте, жалын майда, Жүйрік жоқ сенен озган и^нан, тайда , - деп Ақан серінің ән арнаған тулпары

• A) Көкаршын

• B) Құлагер

• C) Базаралы

• D) Қараторғай

Answer explanation

«Құлагер» поэмасының шоқтығы биік шығарма екенін дәлелдейтін тұсы - атақты Сағынайдың асын өткізілуін аса шебер бейнелеп, қазақ халқының ескі дәстүрін дәріптеуі. Осы асқа жиналған дүйім жұрт Ақан серінің «Құлагерін» көріп, «Жүйрігі жануардың қай жағында?» деп таңданыс білдіріп, алғашқыда бітіміне көңілдері толмайды. Кейін Құлагердің бабы мен сынын Күреңбай тап басып айтады. Сонымен қатар, ақын осы астағы әр түрлі әлеуметті топты, қазақ халқының түрлі әдет-ғұрыптарын, ұлттық ойындарын тамаша бейнелейді. Халқына әсем әнін шырқап, олардың шексіз махаббатына бөленіп, ешбір арам ойсыз алаңсыз жүрген Ақан сері адам сенгісіз сұмдық жайтқа тап боларын қайдан білсін?

«Шуғаның белгісі» повесінің авторы

• A) Бейімбет Майлин

• B) Ғабиден Мустафин

• C) Ғабит Мүсірепов

• D) Сәкен Сейфуллин

Answer explanation

Шұғаның белгісі — Бейімбет Майлиннің 1914-1915 жж. жазған повесі.

Шәкәрімнің талантты ақын, парасатты ақыл-ой иесі ретінде қалыптасуына ерекше әсер еткен жан

• A) Ыбырай

• B) Абай

• C) Құнанбай

• D) Ырғызбай

Answer explanation

Шәкәрім шәкірттік ризашылығын атасы Құнанбайға, ағасы Абайға білдірген. Шәкәрім Құдайбердіұлы 16-17 жасынан бастап Абайдың ықпалымен өлең жаза бастайды.

М.Әуезовтің повесі

• A) «Үйлену»

• B) «Бүркітші»

• C) «Білекке білек»

• D) «Қараш-қараш оқиғасы»

Answer explanation

"Қараш-қараш оқиғасы" — повесть. Авторы - Мұхтар Әуезов. Бұл повесть 1927 жылы жазылған.

Қ.Аманжоловтың «Ақын өлімі туралы аңыз» поэмасында Абдолла соңғы ақтық сөзін кімге арнағанын анықтаңыз

• A) Отанына, еліне

• B) Майдандас достарына

• C) Мәпелеп өсірген анасына

• D) Жау әскеріне

Answer explanation

Ақын өлімі туралы аңыз (кей басылымдарда Абдолла) — Қасым Аманжоловтың поэмасы, майдангер ақын Абдолла Жұмағалиевке арналған.

ааба арқылы жасалатын үйқас түрі

• A) Егіз үйқас

• B) Қара өлең ұйқасы

• C) Шалыс ұйқас

• D) Кезекті ұйқас

Answer explanation

қара өлең ұйқасы ( а а б а) шұбыртпалы ұйқас ( а а а а) ерікті ұйқас ( а б в г б)

кезекті ұйқас ( а б в б )

шалыс ұйқас ( а б а б )

егіз ұйқас ( а а б б)

аралас ұйқас (а а б в б в б б б)

осы күнгі ерікті ұйқастар (а б а б в г д)

Қ.Бекхожин «Аксак Темір мен ақын» балладасында Хафиз ақын қай қалаларды сүйген қызының жолында садақа деп айтқаны үшін Әмір Темірдің алдына барғанын анықтаңыз

• A) Баршынкент, Жент

• B) Жаңакент, Суяб

• C) Сығанақ, Сарайшық

• D) Самарқант, Бүқара

Answer explanation

Балладаның негізгі оқиғасы - Әмір Темірдің кезекті Үндістан жорығынан келіп, түрік сұлтанына қарсы жорыққа аттанбақ болған шақта түрік қызына ғашық Хафиз шайырмен арадағы кездесуі.Балладаның негізгі идеясы: әлем билеушісі атанған Әмір Темірдің сөз құдіретін бағалай білетін данышпан екендігін таныту.

Қазақ әдебиетінде экология мәселесін көтерген роман

• A) Ә.Кекілбаев «Үркер»

• B) О.Бөкей «Қар қызы»

• C) Қ.Жүмаділов «Тагдыр»

• D) Ә.Нүрпейісов «Соңғы парыз»

Answer explanation

«Соңғы парыз» – әдебиетіміздің басты тақырыбы туған жер, адам тағдыры, ұлттық құндылықтар жайына арналған күрделі шығарма.