Қазақ әдебиеті 11-нұсқа

"Жігітке жетпіс өнер де аз" деген мақал-мәтелдің тақырыбын анықтаңыз

• А) Батырлық пен қорқақтық

• В) Ел-жұрт, халық туралы

• С) Денсаулық туралы

• Д) Үлгі-өнеге, тәлім-тәрбие туралы

Қобыланды батырдың сүйген жарын белгілеңіз

• А) Құртқа

• В) Баян

• С) Назым

• Д) Айман

Answer explanation

Қобыланды – негізгі кейіпкер

Аналық пен Тоқтарбай – Қобыландының ата-анасы

Қарлығаш – Қобыландының қарындасы

Естеміс – Тоқтарбайдың жылқышыларының, тоқсан құлының бастығы

Көктім аймақ – Қызылбас елінің ханы

Құртқа – Көктім аймақ ханның қызы, Қобыландының сүйген жары

Қызыл ер – Қызылбас елінің батыры

Қазан – Қызылбас елінің батыры

Сейілдің ұлы Қараман – Қобыландының жолдасы, Қазанға қарсы күресетін батыр

Алшағыр – қалмақтың ханы

Тайбурыл – Қобыландының тұлпары

Көбікті – хан

Қарлыға – Көбікті ханның қызы

Ақмоншақ – Қарлығаның тұлпары

Орақ – Қобыландыға көмекке келген жас батыр

Қамқа – Орақтың анасы

Қара қасқа ат – Қазанның тұлпары

Ләйлә атты қыздың өмірі суреттелген Р. Мұқановтың шығармасын атаңыз

• А) Құдірет-кие

• В) Дүние кезек

• С) Тұл

• Д) Мәңгілік бала бейне

Answer explanation

Мәңгілік бала бейне — жазушы Роза Мұқанова шығармасы. Көркем әдебиет стиліндегі әңгіме.

Қазақтың тұңғыш әскери романы

• А) Қаһарлы күндер

• В) Москва үшін шайқас

• С) Партизан соқпасы

• Д) Қазақ солдаты

Answer explanation

Қазақ солдаты — Ғабит Мүсіреповтің тұңғыш романы. Алғашқыда 1945 жылы «Қазақ батыры» деген атпен повесть ретінде жарыққа шыққан

Ғ. Мұстафиннің Қарағанды шахтерлері өмірінен жазған алғашқы туындысы

• А) Романтика

• В) Қарағанды

• С) Шығанақ

• Д) Өмір мен өлім

Answer explanation

1940 жылы Қарағанды шахтерлерінің өмірінен жазылған «Өмір не өлім» атты тұңғыш романы жарияланды. Бұл кітап үлкен шығармашылық жолдың бастауын белгілеген ақын еңбегі еді.

Тахауи Ахтановтың романы

• А) Өмір мен өлім

• В) Шығанақ

• С) Боран

• Д) Сырдария

Answer explanation

Боран — Тахауи Ахтановтың 1963 жылы жазған романы. Алғашқыда «Дала сыры» повесі болып шығып, кейін өңделіп, толықтырылды

"Қорқыт ата кітабындағы" "Дерсеханұлы Бұқаш туралы жырда" қандай тақырып сөз болатындығын анықтаңыз

• А) Дін туралы

• В) Қара қойшының өмірі

• С) Шөкілі ханның жорықтары

• Д) Түркі халықтарының анаға деген құрметі

Answer explanation

Қорқыт – ҮІІІ ғасырда Сыр бойындағы Жанкент қаласында өмір сүрген түркілердің оғыз ұлысынан шыққан асқан сәуегей, бақсы, күйшілік, жыраулық өнердің атасы. Қорқыт айтқан жырлар ХҮ ғасырда қара сөзбен хатқа түскен. «Қорқыт ата» кітабында он екі жыр бар. Олар: «Дерсеханұлы Бұқаш туралы жыр», «Байбөрі баласы Алып Бамсы», «Тоқа баласы Ержүрек Темірұлы», «Төбекөз биді өлтірген Бисат батыр», «Қазан бектің ауылын жау шапқаны туралы жыр», т.б. «Қорқыт ата» кітабының екі нұсқасы сақталған: 1) он екі жырдан тұратын Дрезден нұсқасы; 2) алты жырдан тұратын Ватикан нұсқасы. Қорқыттың артына қалдырған көптеген нақыл сөздері бар. Олардың көбі қазақ халқының мақал-мәтелдерімен ұқсас болып келеді.

Өлең кімдікі екенін анықтаңыз:

Құйрығы жоқ, жалы жоқ, құлан қайтіп күн көрер,

Аяғы жоқ, қолы жоқ, жылан қайтіп күн көрер!?

• А) Ақтамберді

• В) Асан қайғы

• С) Қазтуған

• Д) Марғасқа

Answer explanation

Асан қайғы (Хасан) Сәбитұлы(14 ғасырдың ақыры – 15 ғасырдың басы) – мемлекет қайраткері, ақын, жырау, би, философ. Әз Жәнібек ханның ақылшысы болған.

Қалижан Бекхожиннің "Ақсақ Темір мен ақын" балладасындағы ақынның негізгі мақсатын анықтаңыз

• А) Ақсақ Темірдің әміршілік қуатты күшін көрсету

• В) Ақсақ Темірдің тарихи бейнесін жасау

• С) Қатал әміршінің де рақымшылық жасай алатындығын көрсету

• Д) Ақындықтың құдіретін таныту

Answer explanation

Шығарманың кіріспесі: Ақсақ Темір ордасындағы салтанат

Сюжеттік байланыс: Хафиздің ордаға келуі

Шығарманың шиеленісуі: Хафиз ақынның Темірмен тілдесуі

Шарықтау шегі: Ақынның Әмір Темірге берген бағасы

Шығарманың шешімі: Ақсақ Темірдің сөз құдіретіне бас июі

Томаға деген сөздің мәнін көрсетіңіз

• А) Бүркіттің бас қабы

• В) Тұлып етіп сойылған аң терісі

• С) Бүркітке арналған балақ-бау

• Д) Бүркітті қондыратын тұғыр