Қазақ әдебиеті 12 - нұсқа

Малайсары би Сырыммен қоштасарда: "Есіңе салар 3 сөзім бар: "обал, сауап, борыш". Осы 3 сөз есіңде болса, елің жаңынан кетпес, елің барда дұшпан басыңа теппес", - деген екен.

Үзіндідегі шешендік сөз түрін табыңыз.

• А) шешендік дау

• В) шешендік сын

• С) шешендік нақыл

• Д) шешендік өсиет

Answer explanation

Шешендік сөздер мазмұнына қарай үшке бөлінеді: 1) шешендік арнау; 2) шешендік толғау; 3) шешендік дау.

 

"Алпамыс батыр" жырында Алпамыс батырды зыңданнан Қаракөзайымның шығаруына не себеп болғанын белгілеңіз

• А) Ғашық болуы

• В) Аяп кетуі

• С) Көмектескісі келуі

• Д) Адамдығы

Answer explanation

Қаракөзайым—Алпамысқа ғашық болған, Тайшық ханның жаулықтан махаббатты биік қойған, сол жолда бәрін құрбан еткен сүлу қыз.

Қартқожа романындағы негізгі әрекеттердің қайда өткенін көрсетіңіз

• А) Қызылорда

• В) Ақтау

• С) Сәтбаев

• Д) Омбы

Answer explanation

"Қартқожа" романы — Жүсіпбек Аймауытовтың 1926 жылы Қызылордада жеке кітап болып басылып шыққан туындысы. Бас кейіпкердің прототипі — Қартқожа Жананұлы Тоғанбаев.

Ғ.Мүсіреповтің ашаршылық жылдарына байланысты жазылған батыл шығармасын табыңыз

• А) Ақлима

• В) Ұлпан

• С) Талпақ таңау

• Д) Шұғыла

Answer explanation

Ғабит Мүсірепов – қазақ халқының ең бір елеулі кезеңдерін, рухани және тұрмыстық өзгерісін, қилы-қилы тағдырын баяндаған түрлі әңгіме, пьеса, романдардың авторы. Қазақ прозасының биік мәдениетін, философиялық тереңдігін танытқан жазушы шығармалары әдебиетіміздің ең озық үлгілерінің қатарында. Оның шығармалары көп тілдерге аударылған. Сөз зергерінің тарихи оқиғаларды баяндап қана қоймай, суреткерлік тұрғыдан екшеп, көркем жеткізуі, сюжетті шеберлікпен өрбітуі, көркем тілі шығармаларын түр мен мазмұн тұрғысынан байытты. Оның қаламынан туған романдар мен әңгімелер замана жырын қозғаған шығармалар қатарынан орын алады.

Иронияның негізгі ерекшелігін анықтаңыз

• А) Затты, құбылысты айқындау үшін ұқсас басқа затқа не құбылысқа балау

• В) Сөзді бұрма мағынасында қолдану

• С) Сөзді тура мағынасында қолдану

• Д) Сөздерді қарама-қарсы, кекесін мағынасында қолдану

Answer explanation

Ирония дегеніміз - құбылысты, оқиғаны немесе бір затты мүлдем қарама-қарсы мағынада сипаттайтын сөздер немесе сөз тіркестері.

Оралхан Бөкейдің шығармасын табыңыз

• А) Шыңырау

• В) Тортай мінер ақ боз ат

• С) Бір атаның балалары

• Д) Қылау

Answer explanation

Оралхан Бөкейдің барлық шығармаларында кездесетін тұрақты тақырып, ортақ желі бар. Ол – адам мен табиғат. Олардың ертеден туыстығын, тұтастығын жазушы тап басып тани біледі. Сүйсіне суреттеп, жарқыратып жазады. Оралханның көптің көкейіндегісін тап басып, айрықша сүйіспеншілікке бөленуі, атының алыс елдерге танылуы да осынау шығармашылық шеберлігінің жемісі. Көркемәдебиетте туған жер табиғатының, өзіндің із өрнек айшығын кестелеп қалдырған жазушының тағы бір ерекше шығармасы «Тортай мінер ақ боз ат» әңгімесі.

"Диуани лұғат ат-түрік" кітабының авторы:

• А) Ж.Баласағұн

• В) М.Қашқари

• С) А.Яссауи

• Д) Әл-Фараби

Answer explanation

Махмұд Қашқари (араб. Махмұт ибн әл-Хұсейн ибн Мұхаммед әл-Қашғари; 1029—1101) — түркі ғалымы, әйгілі «Диуани лұғат ат-түрк» («Түркі сөздерінің жинағы») атты еңбектің авторы.

"Лай суға май бітпес қой өткенге" өлеңі кімдікі екенін белгілеңіз

• А) С.Торайғыров

• В) С.Көбеев

• С) А.Құнанбайұлы

• Д) Ы.Алтынсарин

Answer explanation

Лай суға май бітпес қой өткенге,

Күлеміз қасқыр жалап, дәметкенге.

Сол қасқырша алақтап түк таппадым,

Көңілдің жайлауынан ел кеткен бе?

"Тамаша жақсы педагогика құралдары да, ең жақсы үкімет бұйрықтары да, әбден мұқият түрде жүргізілген инспектор бақылауы да оқытушыға тең келе алмайды", - деген кімнің пікірі екенін белгілеңіз

• А) А.Байтұрсынов

• В) Ы.Алтынсарин

• С) М.Жұмабаев

• Д) С.Сейфуллин

Answer explanation

Лай суға май бітпес қой өткенге,

Күлеміз қасқыр жалап, дәметкенге.

Сол қасқырша алақтап түк таппадым,

Көңілдің жайлауынан ел кеткен бе?

Сорақы ұзын да емес, қысқа да емес,

Нәзік бел талшыбықтай бұраңдайды. (Абай)

Асты сызылған сөзді қандай тіл айшығы деуге болатынын табыңыз

• А) Кішірейту

• В) Шеңдестіру

• С) Кейіптеу

• Д) Теңеу

Answer explanation

Теңеу - затты, нәрсені, құбылысты немесе заттың, нәрсенің, құбылыстың белгісін, қасиетін, сапасын көрсететін көркемдік ұғым. Теңеу -дай, -дей, -тай, -тей жұрнақтары жалғану арқылы жасалады. Мысалы: Асқар таудай, дардай.