Chương 1. Khái quát chung về tâm lí học

Phản ánh tâm lí là

• Sự phản ánh chủ quan của con người về hiện tượng khách quan

• Quá trình tác động qua lại giữa con người và thế giới khách quan

• dạng phản ánh đặc biệt

Tâm lí con người theo quan niệm khoa học là

• Hình ảnh chủ quan về thế giới khách quan

• Có bản chất xã hội và mang tính lịch sử

• Toàn bộ thế giới nội tâm của con người

• Quá trình con người hoạt động và giao tiếp

Khái niệm giao tiếp trong tâm lý học được định nghĩa là:

• Sự gặp gỡ và trao đổi về tình cảm, ý nghĩ,… nhờ vậy mà mọi người hiểu biết và thông cảm lẫn nhau

• Sự giao lưu văn hóa giữa các đơn vị để học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau và thắt chặt tình đoàn kết.

• Sự tiếp xúc tâm lý giữa người – người để trao đổi thông tin, cảm xúc, tri giác lẫn nhau, ảnh hưởng tác động qua lại với nhau.

• Sự trao đổi giữa thầy và trò về nội dung bài học, giúp học sinh tiếp thu được tri thức

Những yếu tố nào dưới đây tạo nên tính gián tiếp của hoạt động

• Công cụ lao động

• Nguyên vật liệu

• Phương tiện ngôn ngữ

• Sản phẩm lao động

Dưới góc độ tâm lí học, hoạt động của con người giữ vai trò

• Tạo ra sản phẩm vật chất và tinh thần

• Cải tạo thế giới khách quan

• Làm nảy sinh và phát triển tâm lí

Để định hướng, điều khiển, điều chỉnh việc hình thành các phẩm chất tâm lí cá nhân, điều quan trọng nhất là:

• Tạo ra môi trường sống lành mạnh, phong phú cho mỗi cá nhân, nhờ vậy cá nhân có điều kiện hình thành và phát triển tâm lí.

• Tổ chức hình thành ở cá nhân các phẩm chất tâm lí mong muốn

• Cá nhân độc lập tiếp nhận các tác động của môi trường để hình thành những phẩm chất tâm lí của bản thân

• Tổ chức cho cá nhân tham gia các loại hình hoạt động và giao tiếp trong môi trường tự nhiên và xã hội phù hợp

Trong tâm lí học hoạt động, khi phân chia các giai đoạn lứa tuổi trong quá trình phát triển cá nhân, ta thường căn cứ vào:

• Tuổi đời của cá nhân

• Hoạt động chủ đạo của giai đoạn đó

• Các hoạt động mà cá nhân tham gia

• Những phát triển đột biến tâm lí trong từng thời kì

Trong tâm lí học hoạt động, hoạt động là:

• Mối quan hệ tác động qua lại giữa con người và thế giới để tạo ra sản phẩm cả về phía thế giới, cả về phía con người

• Điều kiện tất yếu đảm bảo sự tồn tại của cá nhân

• Phương thức tồn tại của con người trong thế giới

• Sự tiêu hao năng lượng, thần kinh, cơ bắp của con người tác động vào hiện thực khách quan để thoả mãn các nhu cầu của cá nhân

Đối tượng của hoạt động:

• Có sau khi chủ thể tiến hành hoạt động.

• Có trước khi chủ thể tiến hành hoạt động

• Là mô hình tâm lí định hướng hoạt động của cá nhân

• Được hình thành và bộc lộ dần trong quá trình hoạt động

Hoạt động chủ đạo là hoạt động:

• Ảnh hưởng quyết định đối với sự phát triển tâm lý của chủ thể

• Có đối tượng mới

• Chiếm nhiều thời gian và tâm trí của chủ thể nhất

• Tạo ra sản phẩm nhằm thoả mãn những nhu cầu của con người